Η συζήτηση για τα ηλικιακά όρια των οδηγών επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο καθώς ανοίγει συνεχώς ο διάλογος γύρω από το κατά πόσο οι οδηγοί προχωρημένης ηλικίας μπορούν να συνεχίσουν να κινούνται με ασφάλεια στους ελληνικούς δρόμους.
Πρόκειται για ένα ζήτημα που απασχολεί όχι μόνο την Ελλάδα αλλά και τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει διαρκώς τον αριθμό των ηλικιωμένων οδηγών.
Δύο αντικρουόμενες προσεγγίσεις
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται δύο διαφορετικές φιλοσοφίες. Από τη μία πλευρά, υπάρχουν όσοι υποστηρίζουν ότι οι οδηγοί μεγαλύτερης ηλικίας θα πρέπει να υποβάλλονται σε αυστηρότερους ελέγχους προκειμένου να διατηρούν την άδεια οδήγησής τους. Από την άλλη, δεν λείπουν οι φωνές που θεωρούν ότι η επιβολή επιπλέον περιορισμών με μοναδικό κριτήριο την ηλικία συνιστά διάκριση και δεν ανταποκρίνεται απαραίτητα στην πραγματική οδηγική ικανότητα κάθε πολίτη.
Το θέμα γίνεται ακόμη πιο περίπλοκο λόγω της απουσίας ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου για την ανανέωση των αδειών οδήγησης. Κάθε κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης εφαρμόζει τους δικούς του κανόνες και τις δικές του διαδικασίες, αρκεί να κινούνται εντός των ορίων της κοινοτικής νομοθεσίας.
Ποιοι επαγγελματίες οδηγοί σταματούν στα 65 και στα 69 έτη
Στην Ελλάδα, τα αυστηρότερα ηλικιακά όρια αφορούν τους επαγγελματίες οδηγούς και ιδιαίτερα όσους μεταφέρουν επιβάτες.
Οι οδηγοί σχολικών λεωφορείων δεν μπορούν να συνεχίσουν να ασκούν το επάγγελμά τους μετά τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας τους.
Αντίθετα, για τους οδηγούς λεωφορείων που δεν εκτελούν σχολικά δρομολόγια, καθώς και για τους οδηγούς φορτηγών, το ανώτατο ηλικιακό όριο φτάνει στα 69 έτη.
Το ίδιο ισχύει και για τους οδηγούς ταξί, οι οποίοι μπορούν να παραμείνουν επαγγελματικά ενεργοί έως το 69ο έτος της ηλικίας τους, υπό την προϋπόθεση ότι μετά τη συμπλήρωση των 67 ετών ακολουθούν τη διαδικασία διετούς ανανέωσης της άδειας οδήγησης.
Τι ισχύει για τους οδηγούς Ι.Χ.
Για τους οδηγούς ιδιωτικής χρήσης οχημάτων δεν προβλέπεται ανώτατο ηλικιακό όριο που να οδηγεί αυτόματα στην αφαίρεση της άδειας οδήγησης. Ωστόσο, η ανανέωση του διπλώματος γίνεται υποχρεωτική σε συγκεκριμένες ηλικίες και χρονικά διαστήματα.
Στην περίπτωση των παλαιών χάρτινων διπλωμάτων, η πρώτη ανανέωση πραγματοποιείται με τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας του οδηγού.
Το ίδιο ισχύει και για τα διπλώματα νέου τύπου σε μορφή κάρτας που είχαν εκδοθεί πριν από το 2013.
Για όσους απέκτησαν άδεια οδήγησης τύπου κάρτας από τον Ιανουάριο του 2014 και μετά, η ανανέωση πραγματοποιείται μετά την πάροδο 15 ετών από την ημερομηνία έκδοσης του διπλώματος.
Η διαδικασία αυτή συνοδεύεται από τις προβλεπόμενες ιατρικές εξετάσεις, ώστε να διαπιστώνεται ότι ο οδηγός εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις ασφαλούς οδήγησης.
Η πρόκληση της επόμενης ημέρας
Καθώς ο μέσος όρος ηλικίας του πληθυσμού αυξάνεται, το ζήτημα της οδήγησης στην τρίτη ηλικία αναμένεται να απασχολήσει ακόμη περισσότερο τις αρχές και τις κοινωνίες της Ευρώπης τα επόμενα χρόνια. Η ισορροπία ανάμεσα στην οδική ασφάλεια και στο δικαίωμα των ηλικιωμένων να διατηρούν την αυτονομία τους αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.
Στην Ελλάδα, το ισχύον πλαίσιο επιχειρεί να συνδυάσει τα δύο αυτά στοιχεία, επιβάλλοντας αυστηρότερους περιορισμούς στους επαγγελματίες οδηγούς, ενώ για τους οδηγούς Ι.Χ. δίνει έμφαση στις τακτικές ανανεώσεις και στους ελέγχους καταλληλότητας, χωρίς να θέτει απόλυτο ηλικιακό όριο στην οδήγηση.
