Μέχρι σήμερα, αν και το δικαίωμα υπαναχώρησης ίσχυε, η διαδικασία δεν ήταν πάντα απλή. Σε αρκετά ηλεκτρονικά καταστήματα οι καταναλωτές έπρεπε να εντοπίσουν ειδικές φόρμες, να αποστείλουν email ή να επικοινωνήσουν με το τμήμα εξυπηρέτησης πελατών για να ξεκινήσει η επιστροφή.
Με το νέο πλαίσιο, τα e-shops θα υποχρεούνται να διαθέτουν εμφανές κουμπί ή σύνδεσμο για την υπαναχώρηση, προσφέροντας μια γρήγορη και διαφανή διαδικασία.
Στην πράξη, ο καταναλωτής θα μπορεί να δηλώνει την πρόθεσή του για επιστροφή μέσα από λίγα απλά βήματα: θα συμπληρώνει τα βασικά στοιχεία της παραγγελίας, θα επιβεβαιώνει το αίτημά του και θα λαμβάνει άμεσα ηλεκτρονική επιβεβαίωση με την ημερομηνία και την ώρα υποβολής.
Η συγκεκριμένη επιβεβαίωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς λειτουργεί ως αποδεικτικό ότι το δικαίωμα υπαναχώρησης ασκήθηκε εμπρόθεσμα.
Το δικαίωμα υπαναχώρησης παραμένει στις 14 ημέρες
Η νέα διαδικασία δεν αλλάζει τη βασική προθεσμία που ήδη ισχύει για τις ηλεκτρονικές αγορές.
Οι καταναλωτές εξακολουθούν να έχουν το δικαίωμα να επιστρέψουν ένα προϊόν μέσα σε 14 ημερολογιακές ημέρες από την παραλαβή του, χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να αιτιολογήσουν την απόφασή τους.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επιστροφή είναι δωρεάν. Σε αρκετές περιπτώσεις τα έξοδα αποστολής της επιστροφής μπορεί να επιβαρύνουν τον καταναλωτή, εφόσον αυτό αναφέρεται ξεκάθαρα στους όρους του ηλεκτρονικού καταστήματος πριν από την αγορά.
Παράλληλα, εξακολουθούν να ισχύουν οι εξαιρέσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Για παράδειγμα, δεν καλύπτονται από το δικαίωμα υπαναχώρησης προϊόντα που κατασκευάζονται κατόπιν ειδικής παραγγελίας, αγαθά που αλλοιώνονται γρήγορα ή σφραγισμένα προϊόντα που έχουν αποσφραγιστεί και δεν μπορούν να επιστραφούν για λόγους υγιεινής.
Τι προβλέπεται για τα e-shops που δεν συμμορφώνονται
Η νέα ευρωπαϊκή ρύθμιση καθιστά την ενημέρωση του καταναλωτή βασική υποχρέωση κάθε ηλεκτρονικού καταστήματος. Αν το e-shop δεν παρέχει σαφή και εύκολη δυνατότητα άσκησης του δικαιώματος υπαναχώρησης, οι συνέπειες μπορεί να είναι σημαντικές.
Σε αυτή την περίπτωση, η προθεσμία των 14 ημερών δεν λήγει κανονικά, αλλά μπορεί να παραταθεί έως και για ακόμη 12 μήνες, δίνοντας στον καταναλωτή πολύ μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο για να επιστρέψει το προϊόν.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους κινδυνεύουν με καταγγελίες στις αρμόδιες αρχές, όπως η Γενική Γραμματεία Εμπορίου και ο Συνήγορος του Καταναλωτή, ενώ προβλέπονται και διοικητικές κυρώσεις. Με βάση το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, τα πρόστιμα μπορούν να ξεκινούν από 1.500 ευρώ και, στις σοβαρότερες περιπτώσεις, να φτάνουν έως και 1 εκατ. ευρώ.
Το μήνυμα της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας είναι σαφές: οι επιστροφές προϊόντων πρέπει να γίνονται γρήγορα, εύκολα και χωρίς περιττή ταλαιπωρία, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να ασκεί τα δικαιώματά του με λίγα μόνο κλικ.
