Πολλοί άνθρωποι έχουν τη συνήθεια να γεμίζουν ξανά και ξανά το ίδιο πλαστικό μπουκάλι νερού, είτε στο σπίτι είτε στο γραφείο. Αν και πρόκειται για μια πρακτική που φαίνεται οικονομική και φιλική προς το περιβάλλον, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν είναι η καλύτερη επιλογή για την υγεία.
Οι πλαστικές συσκευασίες μιας χρήσης έχουν σχεδιαστεί για περιορισμένη χρήση και, όταν επαναχρησιμοποιούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να αναπτυχθούν βακτήρια ή, υπό ορισμένες συνθήκες, να μεταφερθούν στο νερό μικρές ποσότητες χημικών ουσιών από το πλαστικό.
Οι δύο βασικοί κίνδυνοι
Οι επιστήμονες εστιάζουν κυρίως σε δύο ζητήματα: τη μικροβιακή επιμόλυνση και τη χημική έκπλυση.
Η πρώτη αφορά την ανάπτυξη βακτηρίων στο εσωτερικό του μπουκαλιού. Με κάθε γουλιά μεταφέρονται μικροοργανισμοί από το στόμα στο νερό, ενώ η παραμονή του μπουκαλιού σε θερμοκρασία δωματίου ή σε ζεστό περιβάλλον ευνοεί τον πολλαπλασιασμό τους.
Παράλληλα, η συνεχής χρήση δημιουργεί μικρές γρατσουνιές και φθορές στο πλαστικό, οι οποίες αποτελούν ιδανικό σημείο για τη συγκέντρωση μικροβίων και δυσκολεύουν τον αποτελεσματικό καθαρισμό.
Η δεύτερη ανησυχία αφορά τη χημική έκπλυση, δηλαδή τη μεταφορά ουσιών από το πλαστικό στο νερό. Το φαινόμενο μπορεί να ενισχυθεί όταν το μπουκάλι εκτίθεται για πολλές ώρες στον ήλιο, σε υψηλές θερμοκρασίες, όπως μέσα σε σταθμευμένο αυτοκίνητο το καλοκαίρι, ή όταν χρησιμοποιείται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τι είναι το αντιμόνιο και γιατί απασχολεί τους ειδικούς
Τα περισσότερα εμφιαλωμένα νερά διατίθενται σε μπουκάλια από πλαστικό PET (τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο), ένα υλικό που προορίζεται κυρίως για μία χρήση.
Κατά την παραγωγή του χρησιμοποιείται αντιμόνιο, μια χημική ουσία που μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες και κυρίως σε υψηλές θερμοκρασίες, να μεταφερθεί σε πολύ μικρές ποσότητες στο νερό. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όταν τα μπουκάλια αποθηκεύονται σωστά, σε δροσερό περιβάλλον και μακριά από τον ήλιο, ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα χαμηλός.
Τα βακτήρια είναι η μεγαλύτερη απειλή
Περισσότερο από τις χημικές ουσίες, οι επιστήμονες ανησυχούν για τη συσσώρευση βακτηρίων στα πλαστικά μπουκάλια που επαναχρησιμοποιούνται χωρίς σωστό καθαρισμό.
Μελέτες έχουν δείξει ότι τα επαναχρησιμοποιούμενα πλαστικά μπουκάλια μπορεί να συγκεντρώνουν πολύ υψηλά επίπεδα μικροβίων, ιδιαίτερα όταν δεν πλένονται καθημερινά ή παραμένουν για ώρες με νερό ή άλλα ροφήματα στο εσωτερικό τους.
Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι πλαστικού
Δεν κατασκευάζονται όλα τα πλαστικά μπουκάλια από το ίδιο υλικό. Ο τύπος του πλαστικού αναγράφεται στον τριγωνικό κωδικό ανακύκλωσης που βρίσκεται στη βάση της συσκευασίας.
Το πιο συνηθισμένο είναι το PET, το οποίο προορίζεται για χρήση μίας φοράς. Άλλα υλικά, όπως το PVC, χρησιμοποιούνται σε ορισμένες συσκευασίες τροφίμων και ποτών και ενδέχεται να περιέχουν ουσίες όπως οι φθαλικές ενώσεις, οι οποίες έχουν απασχολήσει την επιστημονική κοινότητα για τις πιθανές επιπτώσεις τους στην υγεία.
Ποια είναι η ασφαλέστερη επιλογή
Για όσους μεταφέρουν καθημερινά νερό, οι ειδικοί προτείνουν τη χρήση επαναχρησιμοποιούμενων μπουκαλιών από ανοξείδωτο ατσάλι ή γυαλί. Τα υλικά αυτά καθαρίζονται εύκολα, δεν φθείρονται τόσο γρήγορα και δεν παρουσιάζουν τους ίδιους κινδύνους ανάπτυξης βακτηρίων ή μεταφοράς ουσιών από το υλικό κατασκευής.
Το συμπέρασμα είναι ότι τα πλαστικά μπουκάλια μιας χρήσης σχεδιάστηκαν για περιορισμένη χρήση. Για την καθημερινή μεταφορά νερού, η επιλογή ενός ποιοτικού επαναχρησιμοποιούμενου μπουκαλιού αποτελεί μια ασφαλέστερη και πιο βιώσιμη λύση τόσο για την υγεία όσο και για το περιβάλλον.
