Ο χρόνος στο Μάτι δεν χωρίζεται σε χρόνια, αλλά σε δύο εποχές: πριν και μετά την 23η Ιουλίου 2018. Η ημέρα που η φονικότερη πυρκαγιά στη σύγχρονη ιστορία της χώρας στοίχισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους, άφησε πίσω της δεκάδες εγκαυματίες, χιλιάδες κατεστραμμένες περιουσίες και μια πληγή που παραμένει ανοιχτή.
Οκτώ χρόνια αργότερα, το τοπίο έχει αλλάξει. Η φύση έχει αρχίσει να αναγεννάται, όμως οι άνθρωποι που επέζησαν και οι οικογένειες όσων χάθηκαν συνεχίζουν να κουβαλούν τις συνέπειες εκείνης της ημέρας.
Το χρονικό της καταστροφής
Το απόγευμα της 23ης Ιουλίου 2018, ενώ οι πυροσβεστικές δυνάμεις επιχειρούσαν στη μεγάλη φωτιά της Κινέτας, ξέσπασε νέα πυρκαγιά στην περιοχή Νταού Πεντέλης.
Οι θυελλώδεις άνεμοι, που έφταναν ακόμη και τα 10 με 11 μποφόρ, οδήγησαν τη φωτιά με εξαιρετικά μεγάλη ταχύτητα προς τον Νέο Βουτζά, το Μάτι και το Κόκκινο Λιμανάκι.
Μέσα σε λίγα λεπτά, ένας ολόκληρος οικισμός εγκλωβίστηκε στις φλόγες. Η φωτιά εξαπλώθηκε ανεξέλεγκτα, ενώ εκατοντάδες κάτοικοι και παραθεριστές προσπάθησαν να διαφύγουν μέσα από στενούς δρόμους ή κατευθύνθηκαν προς τη θάλασσα αναζητώντας σωτηρία.
Η τραγωδία άφησε πίσω της 104 νεκρούς, ανάμεσά τους μικρά παιδιά και ηλικιωμένους, δεκάδες σοβαρά εγκαυματίες και περισσότερα από 4.000 κατεστραμμένα ή σοβαρά κατεστραμμένα κτίρια.
Οι εικόνες που σημάδεψαν μια ολόκληρη χώρα
Η εικόνα ανθρώπων που εγκλωβίστηκαν μέσα στα αυτοκίνητά τους, οικογενειών που βρέθηκαν νεκρές λίγα μέτρα από τη θάλασσα και εκατοντάδων πολιτών που παρέμειναν για ώρες μέσα στο νερό περιμένοντας να διασωθούν, χαράχτηκε στη συλλογική μνήμη της χώρας.
Ιδιαίτερα συγκλονιστική παραμένει η εικόνα από το λεγόμενο «οικόπεδο της φρίκης», όπου εντοπίστηκαν 26 άνθρωποι, οι οποίοι είχαν προσπαθήσει να σωθούν φτάνοντας μέχρι την ακτή.
Η πολύχρονη δικαστική διαδρομή
Η δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης διήρκεσε χρόνια και προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.
Η πρωτόδικη απόφαση που εκδόθηκε το 2024 προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια στις οικογένειες των θυμάτων, ενώ ακολούθησε η άσκηση έφεσης, με αποτέλεσμα η υπόθεση να οδηγηθεί στο Εφετείο, όπου συνεχίστηκε η εξέταση των ποινικών ευθυνών.
Οι συγγενείς των θυμάτων επιμένουν όλα αυτά τα χρόνια ότι στόχος τους δεν είναι η εκδίκηση αλλά η πλήρης διερεύνηση των ευθυνών και η απόδοση δικαιοσύνης.
Ο καθημερινός αγώνας των εγκαυματιών
Για όσους επέζησαν, η τραγωδία δεν τελείωσε ποτέ.
Πολλοί εγκαυματίες συνεχίζουν μέχρι σήμερα να υποβάλλονται σε διαδοχικές χειρουργικές επεμβάσεις, μεταμοσχεύσεις δέρματος, φυσικοθεραπείες και μακροχρόνιες θεραπείες αποκατάστασης.
Παράλληλα, αρκετοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις, όπως μετατραυματικό στρες, διαταραχές ύπνου και έντονο άγχος κάθε φορά που εκδηλώνονται μεγάλες πυρκαγιές.
Οι συγγενείς δεν σταμάτησαν ποτέ να ζητούν δικαιοσύνη
Κάθε χρόνο, οι οικογένειες των θυμάτων συγκεντρώνονται στο Μάτι για να τιμήσουν τη μνήμη των ανθρώπων που χάθηκαν.
Οι εκδηλώσεις μνήμης πραγματοποιούνται με αναμμένα κεριά, λουλούδια και τις φωτογραφίες των θυμάτων, ενώ το βασικό μήνυμα παραμένει αμετάβλητο:
Να μην ξεχαστεί ποτέ η τραγωδία και να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά.
Οκτώ χρόνια μετά
Η καταστροφή στο Μάτι αποτέλεσε σημείο καμπής για την Πολιτική Προστασία της χώρας.
Τα επόμενα χρόνια εφαρμόστηκαν αλλαγές στον σχεδιασμό αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, ενισχύθηκε η χρήση του 112 για την αποστολή προειδοποιητικών μηνυμάτων και αναθεωρήθηκαν επιχειρησιακά πρωτόκολλα.
Ωστόσο, για τους ανθρώπους που έχασαν συγγενείς ή εξακολουθούν να ζουν με τις συνέπειες εκείνης της ημέρας, η 23η Ιουλίου δεν αποτελεί απλώς μια επέτειο.
Παραμένει μια ημέρα μνήμης, πένθους και διαρκούς υπενθύμισης ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής πρέπει να αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα.
