Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα που καταγράφει νέα διεθνής επιστημονική μελέτη για τη μικροβιακή αντοχή, καθώς η Ελλάδα εμφανίζει το υψηλότερο ποσοστό ανθεκτικότητας σε ένα από τα πιο επικίνδυνα νοσοκομειακά παθογόνα παγκοσμίως.
Τα στοιχεία του διεθνούς προγράμματος επιτήρησης SENTRY, το οποίο ανέλυσε δείγματα από 32 χώρες για την περίοδο 2020-2024, φέρνουν τη χώρα μας στην πρώτη θέση ως προς την αντοχή του συμπλέγματος Acinetobacter baumannii-calcoaceticus (CRAB) στις καρβαπενέμες, μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες αντιβιοτικών που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία σοβαρών λοιμώξεων.
Ελλάδα πρώτη στην παγκόσμια κατάταξη
Σύμφωνα με τη μελέτη, το ποσοστό αντοχής των στελεχών CRAB στην Ελλάδα φτάνει το 98,4%, το υψηλότερο μεταξύ όλων των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα.
Ακολουθούν:
- Αργεντινή: 95,8%
- Πολωνία: 93,4%
- Μεξικό: 90,5%
Στον αντίποδα, τις χαμηλότερες τιμές καταγράφουν:
- Νέα Ζηλανδία: 0%
- Αυστραλία: 1,7%
- Ιρλανδία: 3,7%
- Ηνωμένο Βασίλειο: 4,9%
Τα αποτελέσματα βασίζονται στην ανάλυση 5.326 απομονωμένων στελεχών, τα οποία εξετάστηκαν ως προς την αντοχή τους στα αντιβιοτικά ιμιπενέμη και μεροπενέμη.
Τι είναι το CRAB και γιατί θεωρείται τόσο επικίνδυνο
Το Acinetobacter baumannii συγκαταλέγεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας στα πιο επικίνδυνα ανθεκτικά βακτήρια παγκοσμίως.
Το συγκεκριμένο παθογόνο εντοπίζεται κυρίως σε νοσοκομειακά περιβάλλοντα και ιδιαίτερα στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ), όπου προσβάλλει κυρίως ασθενείς με ήδη επιβαρυμένη κατάσταση υγείας.
Μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, όπως:
- πνευμονία,
- βακτηριαιμία,
- λοιμώξεις του ουροποιητικού,
- λοιμώξεις τραυμάτων,
- σοβαρές μετεγχειρητικές επιπλοκές.
Η μεγάλη πρόκληση για τους γιατρούς είναι ότι το βακτήριο έχει αναπτύξει αντοχή σε πολλές κατηγορίες αντιβιοτικών, περιορίζοντας σημαντικά τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές.
Οι ειδικοί προειδοποιούν για μία από τις μεγαλύτερες απειλές στη δημόσια υγεία
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η μικροβιακή αντοχή εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι διεθνείς εκτιμήσεις δείχνουν ότι:
- περισσότεροι από 1,27 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο άμεσα από λοιμώξεις που προκαλούνται από ανθεκτικά μικρόβια,
- σχεδόν 4,95 εκατομμύρια θάνατοι συνδέονται συνολικά με τη μικροβιακή αντοχή,
- εάν δεν υπάρξει αποτελεσματική αντιμετώπιση, οι σχετικοί θάνατοι ενδέχεται να φτάσουν τα 10 εκατομμύρια ετησίως έως το 2050, ξεπερνώντας ακόμη και εκείνους που προκαλεί ο καρκίνος.
Παράλληλα, η μικροβιακή αντοχή αυξάνει σημαντικά το κόστος για τα συστήματα υγείας, καθώς οδηγεί σε μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας, χρήση ακριβότερων αντιβιοτικών και ανάγκη για πιο εξειδικευμένες θεραπείες.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για την Ελλάδα
Την ανησυχητική εικόνα επιβεβαιώνουν και τα στοιχεία του ΕΟΔΥ, σύμφωνα με τα οποία η μικροβιακή αντοχή στη χώρα παρουσιάζει αυξητική τάση σε σύγκριση με τα προ πανδημίας χρόνια.
Παράλληλα:
- η Ελλάδα καταγράφει, σύμφωνα με το ECDC, τα περισσότερα χαμένα έτη ζωής στην Ευρώπη εξαιτίας της μικροβιακής αντοχής,
- ο επιπολασμός των λοιμώξεων που σχετίζονται με τη νοσηλεία αυξήθηκε από 10% την περίοδο 2016-2017 σε 12,1% την περίοδο 2022-2023,
- η κατανάλωση αντιβιοτικών στα ελληνικά νοσοκομεία εξακολουθεί να βρίσκεται σημαντικά πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί συντονισμένες παρεμβάσεις, με περιορισμό της άσκοπης χρήσης αντιβιοτικών, αυστηρή εφαρμογή των μέτρων πρόληψης και ελέγχου των νοσοκομειακών λοιμώξεων, συνεχή επιδημιολογική επιτήρηση και ανάπτυξη νέων αντιμικροβιακών θεραπειών.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη για άμεση ενίσχυση των μέτρων πρόληψης και ελέγχου, καθώς η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στον τομέα των νοσοκομειακών λοιμώξεων.
