Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν βάζει στο στόχαστρο μόνο τους οδηγούς. Σε συγκεκριμένες παραβάσεις, η συμπεριφορά του συνεπιβάτη μπορεί να επιφέρει σημαντικές κυρώσεις και στον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από το τιμόνι.
Αυτό σημαίνει ότι ένα λάθος του συνοδηγού δεν είναι πάντα μια παράβαση που αφορά αποκλειστικά τον ίδιο. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο οδηγός έχει τη δική του ευθύνη να εξασφαλίσει ότι ο επιβάτης τηρεί τους κανόνες ασφαλείας.
Ο συνοδηγός χωρίς κράνος μπορεί να κοστίσει ακριβά
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χρήση κράνους στις μοτοσικλέτες.
Ο ΚΟΚ προβλέπει ότι τόσο ο οδηγός όσο και ο επιβάτης μοτοποδηλάτου, μοτοσικλέτας ή τρίτροχου οχήματος χωρίς κουβούκλιο υποχρεούνται να φορούν προστατευτικό κράνος, το οποίο θα πρέπει να είναι σωστά δεμένο.
Για τον οδηγό δικύκλου που δεν φορά κράνος προβλέπεται πρόστιμο 350 ευρώ, ενώ παράλληλα προβλέπεται αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας του οχήματος για 30 ημέρες.
Η υποχρέωση, όμως, αφορά και τον συνεπιβάτη. Εάν ο άνθρωπος που βρίσκεται πίσω από τον οδηγό δεν φορά κράνος, αντιμετωπίζει και ο ίδιος τις προβλεπόμενες κυρώσεις.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι η ευθύνη δεν σταματά στον επιβάτη.
Ο οδηγός μπορεί να πληρώσει για την παράβαση του επιβάτη
Ο νέος ΚΟΚ προβλέπει ότι ο οδηγός έχει υποχρέωση να μεριμνά για την ασφάλεια των συνεπιβατών που μεταφέρει.
Στην περίπτωση της μοτοσικλέτας, αυτό σημαίνει ότι ο οδηγός πρέπει να εξασφαλίζει πως ο συνεπιβάτης χρησιμοποιεί το προβλεπόμενο προστατευτικό κράνος.
Επομένως, εάν ο οδηγός φορά κανονικά το δικό του κράνος, αλλά ο συνεπιβάτης ταξιδεύει χωρίς κράνος, η παράβαση μπορεί να έχει συνέπειες και για τον οδηγό.
Για τη συγκεκριμένη παράβαση προβλέπεται για τον οδηγό πρόστιμο 350 ευρώ, ενώ η κύρωση μπορεί να συνοδεύεται από αφαίρεση της άδειας οδήγησης και των στοιχείων κυκλοφορίας για 30 ημέρες.
Με άλλα λόγια, ο οδηγός δεν μπορεί να θεωρήσει ότι είναι πλήρως καλυμμένος επειδή ο ίδιος τηρεί τον νόμο. Η ευθύνη του επεκτείνεται και στον συνεπιβάτη που μεταφέρει.
Και στα αυτοκίνητα η ευθύνη αφορά τους επιβάτες
Ανάλογη λογική εφαρμόζεται και στα αυτοκίνητα, με τη ζώνη ασφαλείας να αποτελεί το βασικό μέσο προστασίας των επιβατών.
Η χρήση της δεν αφορά μόνο τον οδηγό. Όλοι οι επιβαίνοντες οφείλουν να φορούν ζώνη, ενώ ο οδηγός έχει την υποχρέωση να μεριμνά για την ασφάλεια των συνεπιβατών του.
Σύμφωνα με το πλαίσιο που περιγράφεται, ο επιβάτης που δεν φορά ζώνη αντιμετωπίζει πρόστιμο 150 ευρώ, ενώ αντίστοιχο πρόστιμο 150 ευρώ μπορεί να επιβληθεί και στον οδηγό για τη μη τήρηση της υποχρέωσης ασφαλούς μεταφοράς.
Ακόμη μεγαλύτερη μπορεί να είναι η συνολική επιβάρυνση όταν περισσότεροι επιβάτες δεν χρησιμοποιούν ζώνη.
Για παράδειγμα, εάν σε ένα αυτοκίνητο ο οδηγός δεν φορά ζώνη και το ίδιο ισχύει για τρεις ακόμη επιβάτες, τα πρόστιμα μπορούν συνολικά να φτάσουν τα 800 ευρώ: 350 ευρώ για τον οδηγό και από 150 ευρώ για καθέναν από τους τρεις επιβάτες.
Ένα κράνος ή μια ζώνη μπορεί να φαίνεται λεπτομέρεια για μια σύντομη διαδρομή, όμως η παράλειψή τους μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια, αλλά και σε βαριές οικονομικές και διοικητικές κυρώσεις.