Αυστηρότερους κανόνες για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, αιολικών πάρκων και μονάδων αποθήκευσης ενέργειας φέρνει το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Η νέα ρύθμιση αντικαθιστά το πλαίσιο του 2008 και θέτει νέες ζώνες αποκλεισμού, όρια στην κάλυψη γης και πρόσθετες προϋποθέσεις για έργα ΑΠΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος, του τοπίου, της αγροτικής γης και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Φωτοβολταϊκά: Πού απαγορεύονται
Το νέο πλαίσιο προβλέπει περιορισμούς για την εγκατάσταση νέων φωτοβολταϊκών σε ευαίσθητες περιοχές, μεταξύ των οποίων προστατευόμενες περιοχές Natura 2000, δάση και δασικές εκτάσεις, υγρότοποι Ραμσάρ, εθνικοί δρυμοί, αισθητικά δάση, ιστορικοί τόποι και προστατευόμενοι αρχαιολογικοί χώροι.
Περιορισμοί προβλέπονται επίσης σε Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, Περιοχές Άνευ Δρόμων, ακτές κολύμβησης και ζώνες με πηγές υδροληψίας για ανθρώπινη κατανάλωση.
Πλαφόν 1,5% για τα φωτοβολταϊκά
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η θέσπιση ανώτατου ορίου 1,5% της συνολικής έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας για νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς που δεν διαθέτουν ήδη περιβαλλοντική αδειοδότηση.
Στόχος είναι να περιοριστεί η υπερσυγκέντρωση φωτοβολταϊκών σε περιοχές με έντονη αγροτική ή τουριστική δραστηριότητα.
Ανεμογεννήτριες: Νέες ζώνες αποκλεισμού
Ακόμη αυστηρότερο είναι το πλαίσιο για τα αιολικά πάρκα. Νέες ανεμογεννήτριες δεν επιτρέπονται στην Αττική και στη Μητροπολιτική Περιοχή Θεσσαλονίκης, αλλά και σε συγκεκριμένες περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές.
Στις ζώνες αποκλεισμού περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, περιοχές σε υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, υγρότοποι Ραμσάρ, πυρήνες εθνικών δρυμών, Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους, ζώνες απόλυτης προστασίας της φύσης, Περιοχές Άνευ Δρόμων και ακτές κολύμβησης.
Επιπλέον, αποκλείονται νέες ανεμογεννήτριες από περιοχές υψηλής τουριστικής ανάπτυξης που εντάσσονται στις προβλεπόμενες κατηγορίες του νέου Χωροταξικού για τον Τουρισμό.
Τι ισχύει για τις περιοχές Natura 2000
Στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας του Natura 2000, τα αιολικά έργα θα μπορούν να εγκαθίστανται μόνο κατ’ εξαίρεση.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να προβλέπεται το έργο από την εγκεκριμένη Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη, ενώ παράλληλα θα πρέπει να καταγράφεται αιολικό δυναμικό μεγαλύτερο από 7,5 μέτρα ανά δευτερόλεπτο.
Νέοι κανόνες για τα νησιά
Ιδιαίτερη μεταχείριση προβλέπεται για τα μικρότερα νησιά. Σε νησιά με έκταση κάτω των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων, η εγκατάσταση αιολικών πάρκων δεν επιτρέπεται, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις που αφορούν κρίσιμες ή κοινωφελείς υποδομές και την ασφαλή λειτουργία του ενεργειακού συστήματος.
Για κάθε νέο αιολικό έργο σε νησί απαιτείται παράλληλα ειδική μελέτη τοπίου, η οποία θα εξετάζει την ορατότητα των ανεμογεννητριών, την επίδρασή τους στους οικισμούς και τις τουριστικές περιοχές, αλλά και τα οικολογικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά της περιοχής.
Το ανώτατο ποσοστό κάλυψης από αιολικούς σταθμούς παραμένει στο 4% της έκτασης κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Ποιες άλλες εγκαταστάσεις αφορά
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο δεν περιορίζεται μόνο σε φωτοβολταϊκά και αιολικά. Καλύπτει επίσης μικρά υδροηλεκτρικά, μονάδες βιομάζας και βιοαερίου, παραγωγή βιομεθανίου, γεωθερμικές εγκαταστάσεις και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, όπως οι μπαταρίες.
Εκτός του βασικού πεδίου εφαρμογής παραμένουν, μεταξύ άλλων, τα φωτοβολταϊκά σε στέγες και άλλες τεχνητές επιφάνειες, τα μεγάλα υδροηλεκτρικά και τα έργα αντλησιοταμίευσης.
Τι θα γίνει με τα έργα που έχουν ήδη αδειοδοτηθεί
Οι νέοι περιορισμοί δεν επηρεάζουν τα έργα που ήδη λειτουργούν, ενώ μεταβατικές προβλέψεις ισχύουν και για έργα που έχουν φτάσει σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης πριν από τη δημοσίευση της νέας απόφασης.
Έτσι, δημιουργείται ουσιαστικά μια διάκριση ανάμεσα στα έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί με βάση το προηγούμενο καθεστώς και στα νέα έργα, τα οποία θα πρέπει να ακολουθούν τα αυστηρότερα χωροταξικά και περιβαλλοντικά κριτήρια.
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να βάλει τάξη στην ανάπτυξη των ΑΠΕ, θέτοντας σαφέστερα όρια για το πού μπορούν να εγκαθίστανται νέες ενεργειακές μονάδες, χωρίς να αποκλείεται η περαιτέρω ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
