Έρχεται ψηφιακό εργαλείο που θα συνδέει φοιτητές με διαθέσιμα σπίτια και πιθανούς συγκατοίκους – Τι προβλέπεται για τις κρατικές εγγυήσεις και πότε αναμένεται να λειτουργήσει
Η εκρηκτική άνοδος των ενοικίων στις μεγάλες φοιτητουπόλεις έχει μετατρέψει την αναζήτηση κατοικίας σε ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα για χιλιάδες οικογένειες. Με στόχο να δημιουργηθεί μια πιο οργανωμένη και ασφαλής αγορά φοιτητικής στέγης, το Υπουργείο Παιδείας σχεδιάζει μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα για τη συγκατοίκηση φοιτητών.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση εντάσσεται στην Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035 και προβλέπει τη δημιουργία μιας ηλεκτρονικής υπηρεσίας όπου οι φοιτητές θα μπορούν να αναζητούν όχι μόνο διαθέσιμα ακίνητα, αλλά και άτομα με τα οποία θα μπορούν να μοιραστούν ένα σπίτι.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ως χρονικό ορίζοντα για την υλοποίηση της πλατφόρμας το 2028, ενώ βασικό στοιχείο είναι η πιθανότητα παροχής κρατικών εγγυήσεων προς τους ιδιοκτήτες.
Πώς θα λειτουργεί η πλατφόρμα συγκατοίκησης
Η λογική του νέου συστήματος είναι σχετικά απλή. Οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να δηλώνουν διαθέσιμες κατοικίες που είναι κατάλληλες για φοιτητική μίσθωση, ενώ οι φοιτητές θα μπορούν να αναζητούν τόσο σπίτι όσο και πιθανό συγκάτοικο.
Έτσι, αντί δύο φοιτητές να αναζητούν ξεχωριστές γκαρσονιέρες, θα μπορούν να επιλέγουν ένα μεγαλύτερο διαμέρισμα και να μοιράζονται το ενοίκιο, τα κοινόχρηστα και τους λογαριασμούς.
Για παράδειγμα, ένα διαμέρισμα με ενοίκιο 700 ευρώ μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο να καλυφθεί από έναν φοιτητή. Με τη συγκατοίκηση δύο ατόμων, όμως, το κόστος ανά άτομο μειώνεται σημαντικά.
Το μοντέλο αυτό έχει διπλό στόχο: να περιορίσει το κόστος για τις οικογένειες και ταυτόχρονα να αξιοποιήσει μεγαλύτερα ακίνητα που μπορούν να στεγάσουν περισσότερους φοιτητές.
Το κράτος εξετάζει εγγυήσεις για τους ιδιοκτήτες
Ένα από τα πιο σημαντικά σημεία του σχεδιασμού αφορά τους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Η πλατφόρμα εξετάζεται να συνδυαστεί με κρατικές εγγυήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να καλύπτουν μέρος του κινδύνου που αντιμετωπίζει ένας εκμισθωτής σε περίπτωση μη καταβολής ενοικίων ή πρόκλησης ζημιών στο ακίνητο.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να δοθεί μεγαλύτερη ασφάλεια στους ιδιοκτήτες και να αυξηθεί ο αριθμός των κατοικιών που θα διατίθενται για φοιτητική στέγαση.
Ωστόσο, οι τελικοί όροι των κρατικών εγγυήσεων δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Επομένως, δεν πρόκειται ακόμη για ενεργό πρόγραμμα στο οποίο μπορούν να υποβληθούν αιτήσεις.
Περισσότερη ασφάλεια για τους φοιτητές
Η δημιουργία μιας απλής ιστοσελίδας με αγγελίες δεν θεωρείται αρκετή. Το ζητούμενο είναι η νέα πλατφόρμα να παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια και αξιοπιστία τόσο στους φοιτητές όσο και στους ιδιοκτήτες.
Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται τυποποιημένες διαδικασίες μίσθωσης και κριτήρια καταλληλότητας των ακινήτων, ώστε να υπάρχει ένα σαφέστερο πλαίσιο για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των δύο πλευρών.
Παράλληλα, η δυνατότητα αναζήτησης συγκατοίκου θα μπορούσε να βοηθήσει ιδιαίτερα τους πρωτοετείς φοιτητές που μετακομίζουν για πρώτη φορά μακριά από την οικογένειά τους.
Γιατί η συγκατοίκηση κερδίζει έδαφος
Η συγκατοίκηση αποτελεί ήδη διαδεδομένη επιλογή σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες. Στην Ελλάδα, αντίθετα, παραδοσιακά οι οικογένειες προσπαθούσαν να εξασφαλίσουν για τον φοιτητή ένα ξεχωριστό μικρό διαμέρισμα.
Η άνοδος όμως των ενοικίων έχει αλλάξει τα δεδομένα.
Σε πόλεις όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Πάτρα και το Ηράκλειο, η εξεύρεση οικονομικής φοιτητικής κατοικίας μπορεί να αποτελέσει σημαντική οικονομική επιβάρυνση.
Η συγκατοίκηση μπορεί έτσι να αποτελέσει μια λύση που επιτρέπει στους φοιτητές να μοιράζονται τα βασικά έξοδα διαβίωσης, χωρίς να χρειάζεται κάθε οικογένεια να επωμίζεται μόνη της το συνολικό κόστος ενός δεύτερου νοικοκυριού.
Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα δεν έρχεται να αντικαταστήσει το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα.
Αντίθετα, σχεδιάζεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά με τις υφιστάμενες πολιτικές στήριξης των φοιτητών.
Σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική, το φοιτητικό στεγαστικό επίδομα έχει προϋπολογισμό 90 εκατ. ευρώ και αφορά περισσότερους από 46.000 δικαιούχους, ενώ προβλέπεται αυξημένη ενίσχυση σε συγκεκριμένες περιπτώσεις συγκατοίκησης.
Νέες φοιτητικές εστίες
Παράλληλα με την ψηφιακή πλατφόρμα, προχωρά και ο σχεδιασμός για νέες φοιτητικές εστίες.
Στο πλαίσιο αυτό προβλέπονται έξι έργα μέσω ΣΔΙΤ, με συνολική εκτιμώμενη δυναμικότητα περίπου 8.600 κλινών.
Η δημιουργία νέων εστιών και η ενίσχυση της συγκατοίκησης αποτελούν διαφορετικές παρεμβάσεις, οι οποίες όμως έχουν κοινό στόχο: να αυξηθούν οι διαθέσιμες επιλογές στέγασης για τους φοιτητές και να περιοριστεί η οικονομική πίεση στις οικογένειες.
Το μεγάλο στοίχημα για τη φοιτητική στέγη
Η νέα πλατφόρμα αποτελεί μια διαφορετική προσέγγιση στο πρόβλημα της φοιτητικής κατοικίας. Η επιτυχία της, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο θα υπάρξουν πραγματικά διαθέσιμα ακίνητα, αξιόπιστοι ιδιοκτήτες, ουσιαστικές κρατικές εγγυήσεις και επαρκής προστασία των φοιτητών.
Για μια οικογένεια που βλέπει το παιδί της να περνά σε πανεπιστήμιο μακριά από τον τόπο κατοικίας, το κόστος της στέγασης αποτελεί πλέον βασικό παράγοντα για τη συνέχιση των σπουδών.
Εάν ο νέος μηχανισμός εφαρμοστεί με σαφείς κανόνες και αποτελεσματικούς ελέγχους, η φοιτητική συγκατοίκηση θα μπορούσε να μετατραπεί από λύση ανάγκης σε οργανωμένη και ασφαλή επιλογή, μειώνοντας παράλληλα το κόστος για χιλιάδες οικογένειες.
