Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα διαμορφώνεται στους ελληνικούς δρόμους, καθώς ανεπίσημες εκτιμήσεις τοποθετούν ακόμη και στο 15% το ποσοστό των οδηγών που ενδέχεται, σε κάποια χρονική στιγμή, να κυκλοφορούν χωρίς ενεργή άδεια οδήγησης.
Ειδικότερα, όπως αναφέρει το newsauto το συγκεκριμένο ποσοστό δεν αποτελεί επίσημη καταγραφή της Ελληνικής Αστυνομίας και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εκτίμηση. Ωστόσο, τα στοιχεία της Τροχαίας αποτυπώνουν μια ούτως ή άλλως πολύ μεγάλη έκταση του προβλήματος.
Το ζήτημα πλέον αποκτά ακόμη σοβαρότερη διάσταση, καθώς συνδέεται και με το ενδεχόμενο φυλάκισης. Ο οδηγός που εξακολουθεί να κινεί το αυτοκίνητο ή τη μοτοσικλέτα του ενώ η άδειά του έχει αφαιρεθεί δεν κινδυνεύει μόνο με νέα κλήση. Είναι δυνατό να συλληφθεί, να οδηγηθεί στον εισαγγελέα και να αντιμετωπίσει κατηγορίες ενώπιον ποινικού δικαστηρίου.
Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας ορίζει ότι όποιος εντοπίζεται να οδηγεί ενώ η άδεια οδήγησής του έχει αφαιρεθεί λόγω παράβασης του ΚΟΚ τιμωρείται, εκτός από τις διοικητικές κυρώσεις, με φυλάκιση έως ενός έτους (συνήθως υπό αναστολή) και χρηματική ποινή τουλάχιστον 2.000 ευρώ.
Οι ανακοινώσεις της ΕΛΑΣ καταγράφουν πλέον σε τακτική βάση αυτόφωρες συλλήψεις οδηγών που εντοπίζονται να οδηγούν ενώ η άδειά τους έχει ήδη αφαιρεθεί. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση οδηγού ταξί που συνελήφθη τον Αύγουστο του 2026 στον Κηφισό, μόλις δύο ημέρες μετά την αφαίρεση της άδειάς του, ενώ παρόμοιες συλλήψεις έχουν σημειωθεί στη Θεσσαλονίκη, στην Ήπειρο και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Υπάρχουν ήδη δικαστικές αποφάσεις που καταδεικνύουν τις συνέπειες που μπορεί να υπάρξουν. Σε χαρακτηριστική υπόθεση στην Αθήνα, οδηγός που, μεταξύ άλλων, εντοπίστηκε να οδηγεί ενώ του είχε αφαιρεθεί το δίπλωμα, καταδικάστηκε από Αυτόφωρο Μονομελές σε οκτώ μήνες φυλάκιση με τριετή αναστολή. Η αναστολή, ωστόσο, δεν εφαρμόζεται υποχρεωτικά σε κάθε υπόθεση, καθώς εξαρτάται από την απόφαση του δικαστηρίου και τις ιδιαίτερες συνθήκες.
Περίπου 80.000 περιπτώσεις μέσα σε έναν χρόνο
Οι αριθμοί δείχνουν τον λόγο για τον οποίο το ζήτημα λαμβάνει πλέον μεγαλύτερες διαστάσεις. Μόνο το 2024, οι υπηρεσίες της Τροχαίας κατέγραψαν σε ολόκληρη τη χώρα 79.545 περιπτώσεις οδήγησης χωρίς δίπλωμα.
Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε 218 οδηγούς ημερησίως που εντοπίζονταν από την Αστυνομία να μην έχουν νόμιμο δικαίωμα οδήγησης. Πρόκειται, φυσικά, μόνο για τις περιπτώσεις που διαπιστώθηκαν κατά τη διάρκεια αστυνομικών ελέγχων.
Κατά το πρώτο επτάμηνο του 2026 καταγράφηκαν ακόμη 29.522 παραβάσεις για στέρηση ικανότητας άδειας οδηγού, έναντι 30.115 το αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2025. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί σε περίπου 139 καταγεγραμμένες περιπτώσεις την ημέρα.
Στις συγκεκριμένες καταγραφές περιλαμβάνονται διαφορετικές κατηγορίες παραβατών. Πρόκειται για άτομα που δεν απέκτησαν ποτέ την απαιτούμενη άδεια, για οδηγούς που κινούν όχημα για το οποίο δεν διαθέτουν την κατάλληλη κατηγορία διπλώματος και, κυρίως στην περίπτωση που εξετάζεται, για όσους συνεχίζουν να οδηγούν παρότι η Τροχαία έχει ήδη αφαιρέσει την άδειά τους.
Αυτό συμβαίνει επειδή ο νέος ΚΟΚ προβλέπει αφαίρεση της άδειας ακόμη και για παραβάσεις που στο παρελθόν αρκετοί οδηγοί αντιμετώπιζαν περίπου ως μια «ακριβή κλήση».
Για παράδειγμα, η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση μπορεί να επιφέρει πρόστιμο 350 ευρώ και αφαίρεση της άδειας για 30 ημέρες. Αυστηρές κυρώσεις προβλέπονται και για τη μη χρήση κράνους, ενώ σε περιπτώσεις υποτροπής τα χρονικά διαστήματα αφαίρεσης αυξάνονται σημαντικά.
Πάνω από 1.000 διπλώματα σε μία εβδομάδα
Η ένταση των ελέγχων αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στα πρόσφατα στοιχεία. Μόνο στην Αττική, από τις 24 έως τις 31 Αυγούστου 2026, η Τροχαία πραγματοποίησε εκτεταμένη επιχείρηση, κατά την οποία βεβαιώθηκαν 7.020 παραβάσεις, ακινητοποιήθηκαν 1.144 οχήματα και αφαιρέθηκαν 1.109 άδειες οδήγησης μέσα σε επτά ημέρες.
Με άλλα λόγια, περισσότεροι από 150 οδηγοί ημερησίως έχασαν προσωρινά το δικαίωμα οδήγησης μόνο σε μία περιοχή της χώρας και στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης εβδομαδιαίας επιχείρησης.
Το στοιχείο αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί οι εκτιμήσεις ανεβάζουν ακόμη και προς το 15% το ποσοστό των ανθρώπων που ενδέχεται σε κάποια χρονική στιγμή να βρίσκονται πίσω από το τιμόνι χωρίς ενεργή άδεια. Δεν υπάρχει επίσημη πανελλαδική καταγραφή που να επιβεβαιώνει το συγκεκριμένο ποσοστό, ωστόσο η συνεχής συσσώρευση αφαιρέσεων δημιουργεί μια πολύ μεγάλη «δεξαμενή» οδηγών που έχουν προσωρινά αποκλειστεί από την οδήγηση. Το ρίσκο πλέον είναι ιδιαίτερα μεγάλο.
Για ένα επιβατικό ΙΧ, η οδήγηση χωρίς την απαιτούμενη άδεια συνεπάγεται διοικητικό πρόστιμο 700 ευρώ. Αν όμως κάποιος οδηγεί ενώ το δίπλωμά του έχει ήδη αφαιρεθεί εξαιτίας παράβασης του ΚΟΚ, προκύπτει και ποινική διάσταση: έως ένα έτος φυλάκιση και χρηματική ποινή τουλάχιστον 2.000 ευρώ.
Παράλληλα, όποιος εντοπιστεί να οδηγεί κατά τη διάρκεια της αφαίρεσης της άδειας μπορεί, κατόπιν δικαστικής απόφασης, να στερηθεί για τρία επιπλέον χρόνια το δικαίωμα επαναχορήγησής της. Εάν, μάλιστα, κάποιος χωρίς δίπλωμα προκαλέσει σοβαρό τροχαίο, τραυματισμό ή θάνατο, τότε εφαρμόζονται πολύ αυστηρότερες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα.
