Το κλιματιστικό αποτελεί απαραίτητο «σύμμαχο» τους ζεστούς μήνες, ιδιαίτερα όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν σημαντικά. Ωστόσο, μια μονάδα που δεν καθαρίζεται και δεν συντηρείται σωστά μπορεί να συγκεντρώσει μικροοργανισμούς και να επηρεάσει την ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε.
Όπως εξηγεί η μικροβιολόγος Primrose Freestone, η κακή λειτουργία ή η πλημμελής συντήρηση ενός συστήματος κλιματισμού μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να δημιουργήσει περιβάλλον κατάλληλο για την ανάπτυξη μικροοργανισμών.
Ο όρος «σύνδρομο άρρωστου κτιρίου» (Sick Building Syndrome) χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια σειρά ενοχλήσεων που μπορεί να εμφανίσουν άνθρωποι οι οποίοι περνούν πολλές ώρες σε συγκεκριμένους εσωτερικούς χώρους.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πονοκέφαλο, ζάλη, μπούκωμα ή καταρροή, επίμονο βήχα, δερματικούς ερεθισμούς, δυσκολία συγκέντρωσης και κόπωση.
Το φαινόμενο έχει παρατηρηθεί ιδιαίτερα σε χώρους γραφείων, όμως δεν αφορά αποκλειστικά τους εργαζόμενους. Μπορεί να εμφανιστεί σε ανθρώπους που παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κλιματιζόμενα κτίρια, μεταξύ άλλων και σε νοσοκομεία και άλλους χώρους με κλειστό σύστημα αερισμού.
Μία από τις πιθανές αιτίες είναι η ανεπαρκής λειτουργία ή συντήρηση των συστημάτων κλιματισμού. Όταν μια μονάδα δεν καθαρίζεται σωστά, σκόνη, υγρασία και άλλα κατάλοιπα μπορούν να συσσωρευτούν στο εσωτερικό της.
Legionella: Το βακτήριο που συνδέεται με σοβαρή λοίμωξη
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα μικροοργανισμού που μπορεί να συνδεθεί με μολυσμένα υδάτινα συστήματα είναι η Legionella pneumophila.
Το συγκεκριμένο βακτήριο προκαλεί τη νόσο των Λεγεωνάριων, μια σοβαρή λοίμωξη του αναπνευστικού που μπορεί να εκδηλωθεί με εικόνα πνευμονίας.
Η μετάδοση μπορεί να συμβεί όταν κάποιος εισπνεύσει μικροσκοπικά σταγονίδια νερού που περιέχουν Legionella. Το βακτήριο ευνοείται από υγρά περιβάλλοντα και μπορεί να αναπτυχθεί σε εγκαταστάσεις νερού, όπως τζακούζι και ορισμένα συστήματα που σχετίζονται με κλιματισμό.
Τα περιστατικά έχουν συνδεθεί κυρίως με μεγάλες εγκαταστάσεις και κοινόχρηστους χώρους, όπως ξενοδοχεία, νοσοκομεία και κτίρια γραφείων, όταν υπάρχει μόλυνση σε συστήματα ύδρευσης.
Η νόσος μπορεί να προκαλέσει βήχα, δύσπνοια, πόνο στο στήθος και υψηλό πυρετό, ενώ μπορεί να συνοδεύεται από συμπτώματα που θυμίζουν γρίπη. Η περίοδος επώασης είναι συνήθως 2 έως 10 ημέρες, αν και μπορεί να διαφέρει.
Μύκητες μέσα στο σύστημα κλιματισμού
Δεν είναι μόνο τα βακτήρια που μπορούν να αποτελέσουν πρόβλημα. Η υγρασία και η συσσώρευση σκόνης στο εσωτερικό μιας μονάδας μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη μυκήτων.
Έρευνες σε συστήματα κλιματισμού, ιδιαίτερα σε νοσοκομειακούς χώρους, έχουν εντοπίσει διάφορα είδη μυκήτων, όπως Aspergillus, Penicillium, Cladosporium και Rhizopus.
Ορισμένοι από αυτούς μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα κυρίως σε ανθρώπους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Ο Aspergillus, για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, ιδιαίτερα στους πνεύμονες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προσβάλει και άλλα όργανα.
Οι μυκητιασικές λοιμώξεις μπορεί να εκδηλωθούν με επίμονο βήχα, συριγμό, πυρετό, δύσπνοια και έντονη κόπωση, ανάλογα με τον τύπο της λοίμωξης και την κατάσταση της υγείας του ατόμου.
Το κλιματιστικό μπορεί να λειτουργήσει και υπέρ μας
Παρά τους πιθανούς κινδύνους, το κλιματιστικό δεν αποτελεί από μόνο του πηγή ασθενειών.
Αντίθετα, όταν τα συστήματα κλιματισμού και εξαερισμού συντηρούνται, καθαρίζονται και λειτουργούν σωστά, μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας του εσωτερικού αέρα.
Η σωστή συντήρηση, ο καθαρισμός των φίλτρων και η κατάλληλη ανανέωση του αέρα μπορούν να περιορίσουν τη συγκέντρωση σωματιδίων και ορισμένων μικροοργανισμών στους εσωτερικούς χώρους.
Επομένως, το σημαντικότερο δεν είναι να αποφεύγουμε το κλιματιστικό, αλλά να φροντίζουμε για την τακτική συντήρηση και τον σωστό καθαρισμό της μονάδας.
Ένα καθαρό φίλτρο, η απομάκρυνση της υγρασίας και η συντήρηση από εξειδικευμένο τεχνικό μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους πιθανούς κινδύνους και να εξασφαλίσουν καλύτερη ποιότητα αέρα στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας.
