Το νέο πλαίσιο για την πρόσβαση των παιδιών στα social media αναμένεται να παρουσιαστεί τη Δευτέρα 12 Οκτωβρίου, στις 11:00, στο Μποδοσάκειο Μέγαρο, από τους υπουργούς Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου.
Η παρουσίαση πραγματοποιείται ενόψει της κατάθεσης του σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή. Βασικός στόχος είναι να θεσπιστεί κατώτατο όριο ηλικίας τα 15 έτη για την πρόσβαση ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τις σχετικές διατάξεις να προβλέπεται ότι θα τεθούν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027.
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ηλικία πρόσβασης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες θα ελέγχουν την ηλικία των χρηστών, χωρίς να συλλέγουν περισσότερα προσωπικά δεδομένα από όσα είναι απαραίτητα.
Πώς θα εφαρμοστεί το όριο ηλικίας στα social media
Σύμφωνα με το ελληνικό σχέδιο, η πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα υπόκειται σε ελάχιστο όριο ηλικίας 15 ετών. Οι πάροχοι θα πρέπει να εφαρμόζουν κατάλληλους μηχανισμούς επαλήθευσης, ώστε να ελέγχεται αν οι χρήστες πληρούν την ηλικιακή προϋπόθεση.
Για τον υπολογισμό της ηλικίας προβλέπεται ειδικός κανόνας: τα παιδιά που έχουν γεννηθεί το ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν το όριο ηλικίας την 1η Ιανουαρίου του έτους κατά το οποίο φτάνουν στο προβλεπόμενο ηλικιακό όριο.
Η εφαρμογή του μέτρου θα εξαρτηθεί από τις τελικές διατάξεις του νομοσχεδίου, οι οποίες θα καθορίσουν το πεδίο εφαρμογής, τις υποχρεώσεις των πλατφορμών και τις λεπτομέρειες των ελέγχων.
Πώς θα γίνεται η επαλήθευση ηλικίας
Ένα από τα βασικά ερωτήματα αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα επιβεβαιώνεται η ηλικία των χρηστών. Το σχέδιο δεν επιβάλλει τη χρήση μίας συγκεκριμένης εφαρμογής, αλλά προβλέπει την αξιοποίηση αξιόπιστων και αναλογικών λύσεων επαλήθευσης ηλικίας, με παράλληλη προστασία της ιδιωτικότητας.
Οι μέθοδοι που θα επιλεγούν θα πρέπει να περιορίζουν τη συλλογή προσωπικών δεδομένων και να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού δικαίου.
Είναι υποχρεωτικό το Kids.gov.gr Wallet;
Όχι, σύμφωνα με το πλαίσιο που περιγράφεται στο σχέδιο. Το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεικτικές λύσεις που μπορούν να αξιοποιηθούν για την επαλήθευση ηλικίας, καθώς έχουν σχεδιαστεί με γνώμονα την αξιοπιστία, την αναλογικότητα και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Ωστόσο, προβλέπεται ότι θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άλλες ισοδύναμες μέθοδοι, εφόσον πληρούν τις απαιτήσεις της νομοθεσίας και τις σχετικές ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.
Επομένως, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι η υποχρεωτική χρήση μιας συγκεκριμένης εφαρμογής, αλλά η δυνατότητα των πλατφορμών να επιβεβαιώνουν την ηλικία των χρηστών με ασφαλή και αξιόπιστο τρόπο.
Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή πρόταση EU KIDS Act
Παράλληλα με την ελληνική πρωτοβουλία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρουσιάσει την πρόταση EU KIDS Act, η οποία αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός ευρύτερου πλαισίου προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον.
Η ευρωπαϊκή πρόταση δεν περιορίζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης, όπως AI companions και συνομιλιακούς βοηθούς.
Η πρόταση προβλέπει διαφορετικούς κανόνες ανάλογα με την ηλικία και το είδος της υπηρεσίας:
-
Κάτω των 13 ετών: Δεν προβλέπεται πρόσβαση σε υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης, ενώ μπορούν να διατίθενται κατάλληλες για παιδιά υπηρεσίες βίντεο υπό γονική διαχείριση.
-
Από 13 έως κάτω των 15 ετών: Προβλέπεται η δυνατότητα δημιουργίας ειδικού, περιορισμένου λογαριασμού από γονέα ή κηδεμόνα, εφόσον τον προσφέρει ο πάροχος.
-
Από 15 ετών και άνω: Οι νέοι θα μπορούν, σύμφωνα με την πρόταση, να δημιουργούν και να διαχειρίζονται αυτόνομα τους δικούς τους λογαριασμούς.
Για τους ειδικούς λογαριασμούς ηλικιών 13 έως κάτω των 15 ετών προβλέπονται γονικά εργαλεία ελέγχου, δυνατότητα ημερήσιου χρονικού ορίου έως μία ώρα και έλεγχος των νέων επαφών.
Σημαντική διαφορά: Η ελληνική ρύθμιση, όπως περιγράφεται στο σχέδιο, επικεντρώνεται στην πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών. Η ευρωπαϊκή πρόταση επιχειρεί να καλύψει περισσότερες κατηγορίες ψηφιακών υπηρεσιών και να καθορίσει ευρύτερες απαιτήσεις για την ασφάλεια των ανηλίκων.
Ποιος θα έχει την ευθύνη για την εφαρμογή των κανόνων
Η ευθύνη για την τήρηση των κανόνων προστασίας των ανηλίκων αφορά πρωτίστως τους παρόχους των ψηφιακών υπηρεσιών, οι οποίοι θα πρέπει να εφαρμόζουν τους προβλεπόμενους μηχανισμούς ελέγχου και τις σχετικές απαιτήσεις.
Στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πρότασης προβλέπονται πρόσθετες υποχρεώσεις για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες, μεταξύ των οποίων διαδικασίες συμμόρφωσης και ανεξάρτητοι έλεγχοι. Οι γονείς και οι κηδεμόνες έχουν υποστηρικτικό ρόλο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υποκαθιστούν τις ευθύνες των ίδιων των παρόχων.
Είναι ήδη νόμος το EU KIDS Act;
Όχι. Το EU KIDS Act αποτελεί πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού και δεν πρέπει να συγχέεται με την ελληνική νομοθετική πρωτοβουλία. Η τελική μορφή του θα εξαρτηθεί από τη νομοθετική διαδικασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
