Ένα σύνθετο σύστημα διαδοχικών αλλαγών εταιρειών, εικονικών διαχειριστών και συσσώρευσης ανεξόφλητων υποχρεώσεων αποκαλύπτει η έρευνα της ΑΑΔΕ για εκτεταμένο μηχανισμό φοροδιαφυγής. Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, το δίκτυο φέρεται να αξιοποίησε 4.200 ΑΦΜ σε διάστημα τριών ετών, αφήνοντας πίσω του οφειλές άνω των 203 εκατ. ευρώ προς την εφορία και τον ΕΦΚΑ.
Η έρευνα αφορά, μεταξύ άλλων, γνωστά καταστήματα εστίασης και νυχτερινής διασκέδασης στη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική. Το βασικό χαρακτηριστικό του μηχανισμού που εξετάζουν οι Αρχές ήταν η εναλλαγή εταιρικών σχημάτων: όταν μια επιχείρηση συσσώρευε μεγάλα χρέη, εμφανιζόταν μια νέα εταιρεία με διαφορετική επωνυμία και διαχειριστή, ενώ το κατάστημα συνέχιζε να λειτουργεί κανονικά.
Πώς άλλαζαν εταιρείες και άφηναν πίσω χρέη εκατομμυρίων
Σύμφωνα με πληροφορίες για την υπόθεση, τα επαγγελματικά ακίνητα φέρονται αρχικά να μισθώνονταν από πρόσωπα που είχαν τον πραγματικό έλεγχο των επιχειρήσεων. Στη συνέχεια, μέσω υπεκμισθώσεων, τη λειτουργία των καταστημάτων αναλάμβαναν διαφορετικές εταιρείες, οι οποίες εμφανίζονταν με άλλους νόμιμους εκπροσώπους.
Ως διαχειριστές δηλώνονταν πρόσωπα που, σύμφωνα με την έρευνα, δεν διέθεταν ουσιαστική οικονομική επιφάνεια και δεν συμμετείχαν πραγματικά στη λειτουργία των επιχειρήσεων. Όταν οι οφειλές μιας εταιρείας έφταναν σε υψηλά επίπεδα, αυτή εγκαταλειπόταν και στη θέση της εμφανιζόταν νέο εταιρικό σχήμα.
Με αυτόν τον τρόπο, τα καταστήματα μπορούσαν να συνεχίζουν τη δραστηριότητά τους στον ίδιο χώρο, με το ίδιο αντικείμενο και συχνά με το ίδιο προσωπικό, ενώ οι συσσωρευμένες οφειλές παρέμεναν στις προηγούμενες εταιρείες.
Χρέη 6,73 εκατ. ευρώ σε δύο γνωστά καταστήματα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα οικονομικά στοιχεία που εξετάζονται για συγκεκριμένες επιχειρήσεις νυχτερινής διασκέδασης.
Σε μία από τις περιπτώσεις, δύο εταιρείες που συνδέονται με γνωστό κατάστημα εμφανίζουν συνολικές οφειλές 3.933.054,31 ευρώ. Η πρώτη εταιρεία φέρεται να έχει χρέη 1.660.115,40 ευρώ, ενώ η δεύτερη, η οποία βρίσκεται υπό εκκαθάριση, εμφανίζει οφειλές 2.272.938,91 ευρώ.
Σε δεύτερο κατάστημα, τρεις εταιρείες συνδέονται με χρέη συνολικού ύψους 2.795.144,02 ευρώ.
Έτσι, μόνο στις δύο συγκεκριμένες περιπτώσεις, οι οφειλές των πέντε εταιρειών φτάνουν συνολικά τα 6,73 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, 25 νομικά πρόσωπα που συνδέονται με δύο πρόσωπα τα οποία εξετάζονται στο πλαίσιο της υπόθεσης εμφανίζουν οφειλές 3.241.033,53 ευρώ. Δεν έχει αποσαφηνιστεί εάν υπάρχουν επικαλύψεις μεταξύ των διαφορετικών κατηγοριών χρεών.
Ο ρόλος του λογιστή και οι εταιρικές μεταβολές
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται και λογιστής, ο οποίος φέρεται να είχε ρόλο ευρύτερο από την απλή διεκπεραίωση φορολογικών και λογιστικών υποχρεώσεων.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που εξετάζονται, αναλάμβανε τη δημιουργία και τη διαχείριση εταιρικών σχημάτων, τις μεταβολές στα εταιρικά στοιχεία και τον συντονισμό των προσώπων που εμφανίζονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι.
Οι Αρχές διερευνούν επίσης εάν είχε στη διάθεσή του προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης των εμφανιζόμενων διαχειριστών και πραγματοποιούσε διαδικασίες για λογαριασμό τους. Το ζητούμενο είναι να διαπιστωθεί εάν επρόκειτο για συνήθεις λογιστικές υπηρεσίες ή εάν υπήρχε ουσιαστική συμμετοχή στον μηχανισμό λειτουργίας των εταιρειών.
Οι ηλεκτρονικές συνομιλίες που εξετάζουν οι Αρχές
Σημαντικό μέρος της έρευνας φέρεται να βασίζεται σε ηλεκτρονικές συνομιλίες που καλύπτουν την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2026.
Στις επικοινωνίες καταγράφονται ανταλλαγές στοιχείων ταυτοποίησης, εξουσιοδοτήσεων και κωδικών πρόσβασης. Ειδικότερα, σε συνομιλίες του 2023 γίνεται αναφορά σε αριθμούς κοινωνικής ασφάλισης και πιστοποιημένα τηλέφωνα, ενώ το 2024 εντοπίζονται αιτήματα για φωτογραφίες ταυτοτήτων, εξουσιοδοτήσεις και στοιχεία πρόσβασης.
Οι ερευνητές εξετάζουν εάν το περιεχόμενο των συνομιλιών αποτυπώνει έναν κεντρικό μηχανισμό συντονισμού των διαφορετικών εταιρειών και των προσώπων που εμφανίζονταν ως διαχειριστές.
Στο πλαίσιο της έρευνας έχουν αξιολογηθεί και μαρτυρίες εργαζομένων σε γνωστά καταστήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένοι φέρονται να υποστήριξαν ότι δεν γνώριζαν τα πρόσωπα που εμφανίζονταν επισήμως ως διαχειριστές των εταιρειών τους. Αντίθετα, αναγνώριζαν ως πραγματικούς υπευθύνους άλλους επιχειρηματίες, οι οποίοι έδιναν οδηγίες και είχαν τον έλεγχο του προσωπικού.
Επιπλέον, εξετάζονται αναφορές σύμφωνα με τις οποίες ορισμένοι εργαζόμενοι πληρώνονταν αποκλειστικά με μετρητά. Σε χαρακτηριστική μαρτυρία περιγράφεται ότι οι μισθοί τοποθετούνταν σε φακέλους σε συγκεκριμένο σημείο του καταστήματος, από όπου τους παραλάμβαναν οι εργαζόμενοι.
Οι Αρχές διερευνούν ακόμη εάν υπήρχαν οδηγίες προς εργαζομένους σχετικά με όσα έπρεπε να αναφέρουν κατά τη διάρκεια ελέγχων ή καταθέσεων.
ΑΑΔΕ: 4.200 ΑΦΜ και οφειλές άνω των 203 εκατ. ευρώ
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η ομάδα ΔΕΟΣ εντόπισε ένα εκτεταμένο δίκτυο εταιρειών-«φαντασμάτων» και αχυρανθρώπων, το οποίο φέρεται να χρησιμοποίησε 4.200 ΑΦΜ μέσα σε τρία χρόνια.
Οι συνολικές οφειλές που αποδίδονται στον μηχανισμό ξεπερνούν τα 203 εκατ. ευρώ και κατανέμονται ως εξής:
-
68 εκατ. ευρώ αφορούν ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος προς την ΑΑΔΕ.
-
135 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν σε ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΕΦΚΑ.
Για τη διερεύνηση της υπόθεσης κινητοποιήθηκαν 60 ελεγκτές της ΑΑΔΕ και επτά εισαγγελικοί λειτουργοί. Η δραστηριότητα του δικτύου φέρεται να εκτεινόταν σε περισσότερα από 700 σημεία επιχειρηματικής δραστηριότητας, στη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική και άλλες περιοχές της χώρας.
Στον χώρο της εστίασης και της νυχτερινής διασκέδασης φέρονται να δραστηριοποιήθηκαν περισσότερες από 2.000 επιχειρήσεις, με τη χρήση περίπου 1.300 αχυρανθρώπων και 700 υποκρυπτόμενων προσώπων.
Πώς στρατολογούσαν αχυρανθρώπους έξω από νοσοκομεία
Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι αναφορές για τον τρόπο με τον οποίο φέρονται να εντοπίζονταν τα πρόσωπα που χρησιμοποιούνταν ως εικονικοί διαχειριστές.
Σύμφωνα με την ΑΑΔΕ, μέλη του κυκλώματος προσέγγιζαν άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας, κυρίως έξω από το Θεαγένειο Νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη και τον «Άγιο Σάββα» στην Αθήνα.
Με αντάλλαγμα μικρές χρηματικές αμοιβές, τα άτομα αυτά φέρονται να πείθονταν να εμφανιστούν ως διαχειριστές εταιρειών, χωρίς να έχουν πραγματική συμμετοχή στη λειτουργία τους. Οι εταιρείες χρησιμοποιούνταν στη συνέχεια για τη δημιουργία οφειλών, οι οποίες, σύμφωνα με την έρευνα, δεν υπήρχε πρόθεση να εξοφληθούν.
Τα 4.200 ΑΦΜ συνδέονται με περισσότερες από 700 διευθύνσεις, ενώ κοινό χαρακτηριστικό των εταιρικών σχημάτων ήταν ότι οι διαχειριστές και μοναδικοί εταίροι εμφανίζονταν ως φυσικά πρόσωπα που λειτουργούσαν ως αχυράνθρωποι.
Τρεις λογιστές και ένας δικηγόρος στο επίκεντρο της υπόθεσης
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του μηχανισμού φέρονται να είχαν τρεις λογιστές και ένας δικηγόρος. Οι συγκεκριμένοι επαγγελματίες εξετάζεται εάν αναλάμβαναν τη σύσταση των εταιρειών και τη διαχείριση των τυπικών διαδικασιών που αφορούσαν τους εμφανιζόμενους διαχειριστές.
Ειδικότερα, ο δικηγόρος φέρεται να χρησιμοποιούσε πλαστές εξουσιοδοτήσεις για πράξεις που χαρακτηρίζονται ως κακουργηματικής φύσης, προκειμένου οι επιχειρήσεις να εξασφαλίζουν άδειες από δήμους, την Πυροσβεστική και τις υγειονομικές υπηρεσίες.
Στα ευρήματα της έρευνας περιλαμβάνονται ακόμη αναφορές σε πολυτελή ταξίδια εμπλεκομένων σε εξωτικούς προορισμούς, καθώς και ευρήματα από πολυτελείς βίλες επιχειρηματία. Εκεί φέρεται να εντοπίστηκαν όπλα, γεμιστήρες, ακριβά ρολόγια και χρηματικά
