Έντονη είναι η δραστηριότητα της γρίπης των πτηνών στην Ευρώπη, με κρούσματα να εντοπίζονται τόσο σε άγρια όσο και σε εκτρεφόμενα πτηνά. Μάλιστα, περιστατικά έχουν καταγραφεί σε αρκετές χώρες, ακόμη και σε περιοχές κοντά στα ελληνικά σύνορα, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για αυξημένη επαγρύπνηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, από τον Οκτώβριο του 2025 έως και τον Αύγουστο του 2026 αναφέρθηκαν σχεδόν 7.000 περιστατικά υψηλής παθογονικότητας γρίπης των πτηνών (HPAI) σε άγρια πτηνά στην Ευρώπη.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η κατάσταση ενδέχεται να γίνει πιο δύσκολη κατά τη χειμερινή περίοδο, καθώς οι χαμηλές θερμοκρασίες ευνοούν την επιβίωση και τη διασπορά των ιών της γρίπης.
Ποια είναι η εικόνα στην Ελλάδα
Όπως επισημαίνει ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) στο μηνιαίο ενημερωτικό δελτίο του, η γρίπη των πτηνών προκαλείται από ιούς που κυκλοφορούν στη φύση και παρουσιάζουν συνεχή γενετική μεταβολή.
Σημαντικό ρόλο στη διασπορά τους διαδραματίζουν τα μεταναστευτικά πτηνά, τα οποία μπορούν να μεταφέρουν τον ιό σε μεγάλες αποστάσεις, περνώντας από διαφορετικές χώρες και γεωγραφικές περιοχές.
Η Ελλάδα έχει καταγράψει περιστατικά γρίπης των πτηνών σε διάφορες χρονικές περιόδους, συγκεκριμένα τα έτη 2016, 2017, 2021, 2022 και 2025. Το πιο πρόσφατο περιστατικό που αναφέρεται στα διαθέσιμα στοιχεία εντοπίστηκε σε κύκνο στην Καστοριά, τον Απρίλιο του 2026.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι το 2017 είχε εντοπιστεί κρούσμα σε εκτροφή πουλερικών στην Πελοπόννησο. Το περιστατικό αυτό καταδεικνύει ότι η μεταφορά του ιού από άγρια πτηνά μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνισή του σε διαφορετικά σημεία της χώρας, ακόμη και σε περιοχές όπου δεν είχαν καταγραφεί προηγουμένως ανάλογα περιστατικά.
Η μετάδοση σε θηλαστικά προβληματίζει τους επιστήμονες
Ένα από τα ζητήματα που παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή οι επιστήμονες είναι η δυνατότητα του ιού να μεταδίδεται και σε άλλα είδη, πέρα από τα πτηνά.
Όπως αναφέρουν οι ειδικοί του Τμήματος Ζωοανθρωπονόσων του ΕΟΔΥ, έχει επιβεβαιωθεί μετάδοση της γρίπης των πτηνών και σε θηλαστικά, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται τα μινκ εκτροφής.
Η εμφάνιση του ιού σε νέα είδη ξενιστών αυξάνει την ανάγκη για συστηματική επιτήρηση, καθώς δημιουργεί πρόσθετες ευκαιρίες για την κυκλοφορία και τη γενετική εξέλιξή του.
Για τον λόγο αυτό, ο ΕΟΔΥ δίνει έμφαση στην πρόληψη, στην έγκαιρη αναγνώριση ύποπτων περιστατικών και στην εφαρμογή μέτρων προστασίας.
Ποιοι δικαιούνται δωρεάν εμβολιασμό στην Ελλάδα
Για την αντιμετώπιση της γρίπης των πτηνών υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο, το οποίο έχει λάβει έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA).
Στην Ελλάδα εφαρμόζεται πρόγραμμα δωρεάν εμβολιασμού για συγκεκριμένες επαγγελματικές ομάδες αυξημένου κινδύνου, οι οποίες λόγω της εργασίας τους ενδέχεται να έρθουν σε επαφή με μολυσμένα πτηνά ή ζώα.
Στις ομάδες αυτές περιλαμβάνονται:
-
Εργαζόμενοι σε πτηνοτροφικές μονάδες και εκτροφές μινκ.
-
Κτηνίατροι εκτροφής.
-
Εργαζόμενοι σε οργανισμούς φροντίδας και διαχείρισης άγριων πτηνών.
Ο εμβολιασμός αποτελεί ένα επιπλέον μέτρο προστασίας, χωρίς ωστόσο να αντικαθιστά την ανάγκη τήρησης των κανόνων ατομικής προστασίας και βιοασφάλειας. Αντίθετα, λειτουργεί συμπληρωματικά προς τα υπόλοιπα μέτρα πρόληψης.
Για πληροφορίες σχετικά με τη γρίπη των πτηνών και το δωρεάν εμβολιαστικό πρόγραμμα, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με τον ΕΟΔΥ στα τηλέφωνα 210-5212303 και 1135, καθώς και να επισκέπτονται την επίσημη ιστοσελίδα του Οργανισμού.
Υπάρχει κίνδυνος από την κατανάλωση αυγών και κρέατος;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που απασχολούν τους καταναλωτές αφορά την ασφάλεια των τροφίμων. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η γρίπη των πτηνών δεν μεταδίδεται μέσω της κατανάλωσης αυγών και κρέατος πουλερικών τα οποία διατίθενται νόμιμα στην αγορά.
Τα συγκεκριμένα προϊόντα υπόκεινται στους προβλεπόμενους κτηνιατρικούς ελέγχους, ενώ η σωστή θερμική επεξεργασία του κρέατος και των αυγών αποτελεί βασικό κανόνα ασφαλούς κατανάλωσης.
Το μήνυμα των ειδικών είναι ότι η αυξημένη κυκλοφορία του ιού απαιτεί επιτήρηση και πρόληψη, ιδιαίτερα για όσους έχουν επαγγελματική επαφή με πτηνά και ζώα, χωρίς να συντρέχει λόγος ανησυχίας για τους καταναλωτές που προμηθεύονται νόμιμα ελεγμένα προϊόντα και τηρούν τους κανόνες ασφαλούς παρασκευής τροφίμων.
