Η ακραία ζέστη που πλήττει μεγάλο μέρος της Ευρώπης δεν αποτελεί πλέον μόνο ένα έντονο καιρικό φαινόμενο, αλλά εξελίσσεται σε σοβαρή υγειονομική απειλή, με τον αριθμό των θανάτων που συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες να καταγράφει ιδιαίτερα ανησυχητική άνοδο.
Τα διαθέσιμα στοιχεία από ευρωπαϊκές χώρες αποτυπώνουν τις συνέπειες των παρατεταμένων καυσώνων, με χιλιάδες ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους, κυρίως ηλικιωμένοι και άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες.
Γερμανία: Χιλιάδες θάνατοι μέσα σε λίγους μήνες
Ιδιαίτερα βαρύς είναι ο απολογισμός στη Γερμανία. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ινστιτούτου Ρόμπερτ Κοχ (RKI), από τις 6 Απριλίου έως τις 9 Αυγούστου καταγράφηκαν περίπου 14.000 θάνατοι που συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες.
Ο αριθμός αυτός ξεπερνά σημαντικά το προηγούμενο υψηλό επίπεδο που είχε καταγραφεί το 2018, όταν οι αντίστοιχοι θάνατοι είχαν υπολογιστεί σε περίπου 8.900.
Το πιο θανατηφόρο διάστημα εντοπίστηκε στα τέλη Ιουνίου. Από τις 22 έως τις 28 Ιουνίου, όταν οι θερμοκρασίες σε αρκετές περιοχές ξεπέρασαν τους 41 βαθμούς Κελσίου, εκτιμάται ότι σημειώθηκαν περίπου 9.600 θάνατοι μέσα σε μία εβδομάδα.
Ιδιαίτερα ευάλωτοι αποδείχθηκαν οι ηλικιωμένοι. Μεγάλο μέρος των θυμάτων ήταν άνω των 75 ετών, ενώ περίπου 7.040 θάνατοι αφορούσαν άτομα ηλικίας άνω των 85 ετών.
Ισπανία: Ρεκόρ θανάτων από τη ζέστη
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στην Ισπανία, όπου η ακραία ζέστη έχει προκαλέσει σημαντική επιβάρυνση στη δημόσια υγεία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Υγείας Κάρολος Γ΄ της Μαδρίτης, σχεδόν 4.500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους σε περιστατικά που συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες από την 1η Ιουνίου έως τις 19 Αυγούστου.
Ο αριθμός αυτός αποτελεί ιστορικό υψηλό για τη συγκεκριμένη περίοδο, καθώς είναι αρκετά μεγαλύτερος από τους 3.073 θανάτους που είχαν καταγραφεί το 2025 και τους 1.890 του 2024.
Η φετινή εικόνα πλησιάζει πλέον το αρνητικό ρεκόρ του 2022, όταν είχαν καταγραφεί περίπου 4.520 θάνατοι που συνδέθηκαν με τη ζέστη.
Παράλληλα, σύμφωνα με την ισπανική μετεωρολογική υπηρεσία Aemet, ο Ιούλιος του 2026 ήταν ο θερμότερος Ιούλιος από την έναρξη των καταγραφών στη χώρα, ενώ χαρακτηρίστηκε και ως ιδιαίτερα ξηρός μήνας.
Γιατί η ζέστη μπορεί να γίνει θανατηφόρα
Οι υψηλές θερμοκρασίες δεν οδηγούν πάντα άμεσα σε θάνατο μέσω θερμοπληξίας. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η παρατεταμένη έκθεση στην ακραία ζέστη επιβαρύνει σημαντικά τον οργανισμό και μπορεί να προκαλέσει επιδείνωση ήδη υπαρχόντων προβλημάτων υγείας.
Η καρδιά, οι πνεύμονες και οι νεφροί καταπονούνται ιδιαίτερα όταν το σώμα προσπαθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα να διατηρήσει τη φυσιολογική του θερμοκρασία.
Έτσι, ένα παρατεταμένο κύμα καύσωνα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν καρδιολογικά, αναπνευστικά ή νεφρικά προβλήματα.
Για τον λόγο αυτό, οι υγειονομικές αρχές συνυπολογίζουν τις θερμοκρασιακές συνθήκες όταν καταγράφουν τους λεγόμενους «θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη».
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Οι ηλικιωμένοι αποτελούν μία από τις πλέον ευάλωτες ομάδες, καθώς ο οργανισμός τους μπορεί να δυσκολεύεται περισσότερο να προσαρμοστεί στις υψηλές θερμοκρασίες.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται επίσης για άτομα με χρόνια νοσήματα, ανθρώπους που λαμβάνουν συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων, μικρά παιδιά και όσους εργάζονται ή παραμένουν για πολλές ώρες σε εξωτερικούς χώρους.
Η παρατεταμένη ζέστη, σε συνδυασμό με την αφυδάτωση και την έλλειψη επαρκούς δροσιάς, μπορεί να επιβαρύνει σημαντικά την κατάσταση της υγείας.
Η Ευρώπη αντιμέτωπη με όλο και πιο έντονους καύσωνες
Τα στοιχεία από τη Γερμανία και την Ισπανία επαναφέρουν στο προσκήνιο τη συζήτηση για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ευρώπη.
Οι συχνότεροι και πιο παρατεταμένοι καύσωνες, σε συνδυασμό με την ξηρασία, δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να έχουν πολύ σοβαρότερες συνέπειες από ένα μεμονωμένο επεισόδιο ζέστης.
Το φετινό καλοκαίρι δείχνει με τον πιο δραματικό τρόπο ότι ο καύσωνας δεν είναι μόνο ζήτημα θερμοκρασίας. Μπορεί να εξελιχθεί σε ζήτημα ζωής και θανάτου, ιδιαίτερα για τους πιο ευάλωτους πολίτες.
