Σαφές μήνυμα για τη θέση της απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο στέλνει η Ευρωπαϊκή Ένωση, χαρακτηρίζοντάς το «άκυρο και ανυπόστατο» και υπογραμμίζοντας ότι δεν συνάδει με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η αντίδραση των Βρυξελλών έρχεται μετά την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, στις 20 Οκτωβρίου, να κυρώσει το Μνημόνιο Κατανόησης που υπέγραψαν η Τουρκία και η Λιβύη το 2019 για την οριοθέτηση των θαλάσσιων περιοχών δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο.
Η πάγια θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στην ανακοίνωσή της, η ΕΕ επισημαίνει ότι η στάση της απέναντι στη συμφωνία παραμένει σταθερή, παραπέμποντας στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου 2019, τα οποία επιβεβαιώθηκαν εκ νέου τον Ιούνιο του 2025.
Όπως τονίζεται, το μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και δεν είναι συμβατό με το Δίκαιο της Θάλασσας. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή θέση, δεν μπορεί να δημιουργήσει έννομες συνέπειες για χώρες που δεν αποτελούν μέρος της συμφωνίας.
Έκκληση για σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες υπογραμμίζουν ότι η σταθερότητα και η ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελούν στρατηγικό συμφέρον για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στο πλαίσιο αυτό, καλούν όλες τις χώρες να σέβονται τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών-μελών, σύμφωνα με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), η οποία αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για τα ζητήματα θαλάσσιας δικαιοδοσίας και οριοθέτησης.
Στο επίκεντρο η Ανατολική Μεσόγειος
Η κύρωση του μνημονίου από τη λιβυκή Βουλή επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της θαλάσσιας οριοθέτησης στην Ανατολική Μεσόγειο και τις αντιδράσεις που προκαλεί η συμφωνία Τουρκίας – Λιβύης.
Με τη νέα της τοποθέτηση, η ΕΕ επαναλαμβάνει ότι η συγκεκριμένη συμφωνία δεν μπορεί να θίξει τα δικαιώματα τρίτων κρατών, επιμένοντας στην ανάγκη τήρησης του Διεθνούς Δικαίου και διατήρησης της σταθερότητας στην περιοχή.
