Ένα νέο ψηφιακό εργαλείο εισάγει η κυβέρνηση στην αγορά ενοικίων, επιχειρώντας να περιορίσει τα φαινόμενα κακοπληρωτών και τις μισθώσεις «στα τυφλά».
Πρόκειται για το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε πιλοτική εφαρμογή στις αρχές του 2026 και να ενεργοποιηθεί πλήρως από τα μέσα της χρονιάς, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι μισθωτικές σχέσεις.
Στόχος του μέτρου είναι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών, σε μια αγορά που τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζεται από υψηλό ρίσκο και έντονες επιφυλάξεις.
Πώς θα λειτουργεί το Μητρώο Φερεγγυότητας
Το Μητρώο θα αποτελεί ψηφιακή βάση καταγραφής της μισθωτικής συμπεριφοράς, με στοιχεία που θα αντλούνται από τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ και θα συνδέονται άμεσα με τα δηλωμένα μισθωτήρια συμβόλαια.
Τι θα καταγράφεται
Στο επίκεντρο θα βρίσκονται:
-
καθυστερήσεις ή συστηματικές αθετήσεις πληρωμών
-
ληξιπρόθεσμες οφειλές από δηλωμένα μισθώματα
-
τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις για απλήρωτα ενοίκια
Με βάση τα παραπάνω, θα δημιουργείται ένα συνοπτικό προφίλ φερεγγυότητας, το οποίο θα μπορεί να λαμβάνεται υπόψη πριν από κάθε νέα μίσθωση, χωρίς αποκάλυψη αναλυτικών οικονομικών δεδομένων.
Περιορισμένη πρόσβαση και προστασία προσωπικών δεδομένων
Η πρόσβαση στο Μητρώο δεν θα είναι ελεύθερη ούτε ανεξέλεγκτη. Οι ιδιοκτήτες:
-
δεν θα βλέπουν πλήρη οικονομικά στοιχεία
-
θα λαμβάνουν μόνο ενδείξεις συνέπειας ή ασυνέπειας
-
κάθε έλεγχος θα γίνεται αποκλειστικά με τη συναίνεση του ενοικιαστή
Το μοντέλο ακολουθεί πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη, με αυστηρές δικλίδες για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Πιστοποιητικό φερεγγυότητας για τους ενοικιαστές
Το νέο πλαίσιο προβλέπει και τη δυνατότητα ο ίδιος ο υποψήφιος ενοικιαστής να:
-
προσκομίζει πιστοποιητικό φερεγγυότητας
-
αποδεικνύει ότι δεν έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές στον δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα
Με τον τρόπο αυτό, ο ενοικιαστής μπορεί να τεκμηριώνει την αξιοπιστία του και να περιορίζει τις επιφυλάξεις του ιδιοκτήτη πριν από την υπογραφή του συμβολαίου.
Πιλοτική εφαρμογή και πλήρης ενεργοποίηση
Η πιλοτική φάση του Μητρώου τοποθετείται χρονικά στις αρχές του 2026 και θα λειτουργήσει ως δοκιμαστικό στάδιο για:
-
τις διασταυρώσεις στοιχείων
-
την τεχνική αντοχή των συστημάτων
-
τις διαδικασίες προστασίας προσωπικών δεδομένων
Διασύνδεση με myPROPERTY
Σε αυτό το στάδιο, το Μητρώο αναμένεται να διασυνδεθεί με:
-
το myPROPERTY
-
τις δηλώσεις μίσθωσης
Έτσι, θα καταγράφεται σε πραγματικό χρόνο η συνέπεια στις πληρωμές των δηλωμένων ενοικίων και θα ενημερώνεται αυτόματα σε περιπτώσεις λύσης μίσθωσης.
Εφόσον δεν προκύψουν νομικά ή τεχνικά εμπόδια, η πλήρης εφαρμογή του συστήματος αναμένεται από τα μέσα του 2026, με προοπτική επέκτασης και στις επαγγελματικές μισθώσεις.
Γιατί επανέρχεται τώρα το μέτρο
Το Μητρώο Φερεγγυότητας δεν αποτελεί νέα ιδέα. Συζητείται σε τεχνικό επίπεδο στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ήδη από το 2024 και εντάσσεται πλέον σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ψηφιακών παρεμβάσεων:
-
στην αγορά ακινήτων
-
στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους
-
στη διαφάνεια των συναλλαγών
Βασικός στόχος είναι να δημιουργηθούν συνθήκες ώστε περισσότερα ακίνητα να επιστρέψουν στη μακροχρόνια μίσθωση.
Πιθανές επιπτώσεις στην αγορά ενοικίων
Οι επιπτώσεις του μέτρου εκτιμάται ότι θα είναι ουσιαστικές. Πολλοί ιδιοκτήτες κρατούν σήμερα κλειστά τα ακίνητά τους:
-
όχι λόγω έλλειψης ζήτησης
-
αλλά λόγω φόβου κακής μίσθωσης ή μακρόχρονων δικαστικών διαφορών
Η δυνατότητα πιστοποίησης της φερεγγυότητας του ενοικιαστή εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο επαναφοράς χιλιάδων κατοικιών στην αγορά, ενισχύοντας την προσφορά και περιορίζοντας τις πιέσεις στα ενοίκια.
Η θέση της ΠΟΜΙΔΑ
Χαρακτηριστική είναι η στάση της ΠΟΜΙΔΑ, η οποία έχει θέσει επανειλημμένα το ζήτημα, επισημαίνοντας ότι όταν μια τράπεζα γνωρίζει αναλυτικά το προφίλ ενός δανειολήπτη για ένα μικρό δάνειο, είναι παράλογο ο ιδιοκτήτης ενός ακινήτου μεγάλης αξίας να μην έχει καμία εικόνα για τον μισθωτή του.
Παράλληλα, κερδίζει έδαφος και η ασφάλιση ενοικίου, ως πρόσθετο μέσο διαχείρισης κινδύνου. Τα σχετικά ασφαλιστικά προϊόντα:
-
καλύπτουν καθυστερήσεις πληρωμών
-
αποζημιώνουν για απώλεια εσόδων
-
καλύπτουν νομικά έξοδα και διαδικασίες αποβολής
Σε περίπτωση αθέτησης, η ασφάλεια καταβάλλει το μίσθωμα στον ιδιοκτήτη και αναλαμβάνει τη νομική διεκδίκηση.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί
Οι αντιδράσεις στην αγορά παραμένουν ανάμεικτες:
-
οι ιδιοκτήτες βλέπουν στο Μητρώο ένα εργαλείο προστασίας από στρατηγικούς κακοπληρωτές
-
φορείς ενοικιαστών ζητούν σαφείς εγγυήσεις ώστε να μη δημιουργηθούν αποκλεισμοί ή διακρίσεις
Το βέβαιο είναι ότι οι μισθώσεις περνούν σε μια νέα εποχή, όπου η «καλή φήμη» του ενοικιαστή αποκτά θεσμικό ρόλο πριν από την τελική υπογραφή του συμβολαίου.
-
ή να ετοιμάσω Q&A (τι σημαίνει για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές).
