Σε δέκα ημέρες εκπνέει η προθεσμία για περίπου 1.500.000 ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες, οι οποίοι καλούνται να αποφασίσουν αν θα παραμείνουν στην ίδια ασφαλιστική κατηγορία ή αν θα επιλέξουν υψηλότερη κατηγορία ασφάλισης, κίνηση που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη μελλοντική σύνταξη.
Η επιλογή δεν είναι τυπική, καθώς το ποσοστό αναπλήρωσης εφαρμόζεται στη σύνταξη που προκύπτει από το σύνολο των εισφορών που έχουν καταβληθεί σε βάθος χρόνου, καθιστώντας κάθε έτος ασφάλισης σημαντικό.
Πώς επηρεάζει η αλλαγή κατηγορίας τη σύνταξη
Σύμφωνα με σχετικό ρεπορτάζ της «Απογευματινής», μια μεταβολή εισφορών για ένα μόνο έτος επηρεάζει την τελική σύνταξη κατά περίπου 1/40, ενώ μια σταθερή επιλογή υψηλότερης κατηγορίας για πέντε έτη μπορεί να επηρεάσει τη σύνταξη έως και κατά 1/8.
Ενδεικτικό παράδειγμα:
Αν ασφαλισμένος της κατώτερης κατηγορίας (180,6 ευρώ για κύρια σύνταξη το 2026) επιλέξει ανώτερη κατηγορία και καταβάλει:
-
επιπλέον 100 ευρώ τον μήνα
-
δηλαδή 1.200 ευρώ ετησίως
τότε η μηνιαία εισφορά για κύρια σύνταξη διαμορφώνεται στα 280,6 ευρώ, ενώ συνολικά (μαζί με λοιπές εισφορές) στα 364 ευρώ τον μήνα.
Η επιλογή αυτή αυξάνει:
-
τον μέσο συντάξιμο μισθό κατά περίπου 9 ευρώ
-
και την τελική σύνταξη κατά περίπου 4,5 ευρώ
Η διαδικασία επιλογής κατηγορίας
Από τις 10 Δεκεμβρίου 2025 βρίσκεται σε λειτουργία η ηλεκτρονική εφαρμογή του e-ΕΦΚΑ, μέσω της οποίας οι μη μισθωτοί μπορούν να υποβάλουν αίτηση – δήλωση μεταβολής για:
-
κύρια ασφάλιση
-
επικουρική ασφάλιση
-
εφάπαξ παροχή
Η κατηγορία που θα επιλεγεί λαμβάνεται υπόψη στην τελική εκκαθάριση των εισφορών. Για τον λόγο αυτό, μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία, αναστέλλεται η αποστολή ειδοποιητηρίων, ώστε να ενσωματωθεί σωστά η νέα επιλογή.
Γιατί οι περισσότεροι παραμένουν στην πρώτη κατηγορία
Παρά τη δυνατότητα επιλογής ανώτερης κατηγορίας, η μεγάλη πλειονότητα των μη μισθωτών εξακολουθεί να παραμένει στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, κυρίως λόγω του χαμηλότερου μηνιαίου κόστους.
Ωστόσο, αυτή η επιλογή μπορεί να αποδειχθεί κοστοβόρα στο μέλλον, καθώς ακόμη και με 40 χρόνια ασφάλισης, οι συντάξεις που προκύπτουν από την πρώτη κατηγορία δύσκολα ξεπερνούν τα 800 ευρώ.
Αυξήσεις εισφορών από 1η Ιανουαρίου 2026
Από την 1η Ιανουαρίου 2026, οι εισφορές των μη μισθωτών έχουν αυξηθεί κατά 2,6%, ποσοστό που βασίζεται στην πρόβλεψη πληθωρισμού του 2025 και έχει ήδη ενσωματωθεί στον κρατικό προϋπολογισμό.
Νέες μηνιαίες εισφορές για το 2026:
-
1η κατηγορία: 261,01 € (από 254,65 €)
-
2η κατηγορία: 311,22 € (από 303,59 €)
-
3η κατηγορία: 370,99 € (από 361,84 €)
-
4η κατηγορία: 443,90 € (από 432,90 €)
-
5η κατηγορία: 529,96 € (από 516,78 €)
-
6η κατηγορία: 686,53 € (από 669,39 €)
