Η αναγνώριση πλασματικών ετών αποτελεί «κλειδί» για χιλιάδες ασφαλισμένους που επιδιώκουν είτε να επισπεύσουν τη συνταξιοδότησή τους είτε να ενισχύσουν το τελικό ποσό της σύνταξης. Πρόκειται για χρόνο ασφάλισης που δεν έχει διανυθεί μέσω πραγματικής εργασίας, ωστόσο μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να προσμετρηθεί, δίνοντας τη δυνατότητα συμπλήρωσης των απαιτούμενων ετών.
Μεταξύ των πιο συνηθισμένων πλασματικών ετών συγκαταλέγονται η στρατιωτική θητεία, τα έτη σπουδών, η ανατροφή τέκνων, περίοδοι ανεργίας ή ασθένειας, αλλά και η γονική άδεια. Η αξιοποίησή τους αποδεικνύεται συχνά καθοριστική, κυρίως για ασφαλισμένους που βρίσκονται ένα βήμα πριν από τη σύνταξη και χρειάζονται περιορισμένο επιπλέον χρόνο για να θεμελιώσουν δικαίωμα.
Κομβικό ζήτημα παραμένει το κόστος εξαγοράς. Για τους μισθωτούς, αυτό υπολογίζεται κατά κανόνα στο 20% των μικτών μηνιαίων αποδοχών για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται. Για παράδειγμα, εργαζόμενος με μικτό μισθό 1.200 ευρώ καλείται να καταβάλει περίπου 240 ευρώ μηνιαίως ή σχεδόν 2.900 ευρώ για ένα έτος. Στους ελεύθερους επαγγελματίες, το ποσό εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχει επιλεγεί, γεγονός που σημαίνει ότι όσο υψηλότερη είναι η εισφορά, τόσο αυξάνεται και το αντίστοιχο κόστος.
Παρά τη σημαντική οικονομική επιβάρυνση, η αναγνώριση πλασματικών ετών μπορεί να αποφέρει ουσιαστικά οφέλη. Πέρα από τη δυνατότητα πρόωρης εξόδου από την εργασία, ενισχύει το ποσοστό αναπλήρωσης, οδηγώντας σε υψηλότερη σύνταξη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μηνιαία αύξηση μπορεί να κυμανθεί από 50 έως και 150 ευρώ, ανάλογα με τα συνολικά έτη ασφάλισης και το ύψος των αποδοχών.
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, η εξαγορά συμφέρει κυρίως όσους απέχουν λίγα χρόνια από τη συνταξιοδότηση ή μπορούν, μέσω των πλασματικών ετών, να «κλειδώσουν» ευνοϊκότερα όρια ηλικίας. Αντίθετα, για νεότερους εργαζόμενους που έχουν μακρύ εργασιακό ορίζοντα, το υψηλό κόστος δεν συνεπάγεται πάντοτε αντίστοιχη ανταπόδοση.
Καθοριστικός παράγοντας πριν από κάθε απόφαση είναι ο υπολογισμός της «απόσβεσης». Ενδεικτικά, εάν ένας ασφαλισμένος δαπανήσει 6.000 ευρώ για εξαγορά και διαπιστώσει αύξηση 80 ευρώ στη μηνιαία σύνταξη, θα απαιτηθούν περίπου έξι χρόνια ώστε να ανακτήσει το ποσό που κατέβαλε. Από εκεί και έπειτα, η επιπλέον διαφορά μετατρέπεται σε καθαρό όφελος.
Oι ειδικοί συνιστούν προσεκτική αξιολόγηση πριν από την κατάθεση αίτησης, καθώς πρόκειται για μια σημαντική οικονομική επιλογή. Με τα όρια ηλικίας να διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα και τον εργασιακό βίο να επιμηκύνεται, τα πλασματικά έτη εξακολουθούν να αποτελούν πολύτιμο εργαλείο για όσους οργανώνουν έγκαιρα τον σχεδιασμό της συνταξιοδότησής τους.
Η εξαγορά πλασματικών ετών αποδεικνύεται συμφέρουσα όταν ο ασφαλισμένος βρίσκεται κοντά στη σύνταξη, έχει τη δυνατότητα να «κλειδώσει» παλαιότερα και ευνοϊκότερα όρια ηλικίας ή επιτυγχάνει ουσιαστική αύξηση στο ποσοστό αναπλήρωσης της σύνταξης.