Ένα σύνθετο ασφαλιστικό τοπίο καλούνται να αντιμετωπίσουν χιλιάδες ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, όταν ο εργασιακός τους βίος δεν περιορίστηκε σε ένα μόνο Ταμείο. Η λεγόμενη μικτή ή διαδοχική ασφάλιση αφορά όσους εργάστηκαν διαχρονικά υπό διαφορετικά ασφαλιστικά καθεστώτα, είτε ως μισθωτοί είτε ως ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες ή δημόσιοι υπάλληλοι.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται ασφαλισμένοι με χρόνο ασφάλισης σε περισσότερα από ένα πρώην Ταμεία, όπως ΙΚΑ και ΟΑΕΕ, ΙΚΑ και Δημόσιο, ή συνδυασμό μισθωτής απασχόλησης και αυτοαπασχόλησης. Παρότι πλέον όλα τα Ταμεία λειτουργούν υπό την ομπρέλα του e-ΕΦΚΑ, οι διαφορετικοί χρόνοι ασφάλισης δεν αντιμετωπίζονται ενιαία κατά τον υπολογισμό της σύνταξης, γεγονός που προσθέτει πολυπλοκότητα στη διαδικασία.
Η θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος μπορεί να γίνει είτε με τον συνολικό χρόνο ασφάλισης, μέσω του αθροίσματος όλων των ενσήμων, είτε με βάση τον χρόνο που έχει διανυθεί στο τελευταίο Ταμείο, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις. Καίριας σημασίας είναι το τελευταίο Ταμείο ασφάλισης, καθώς αυτό εξετάζει αν πληρούται το δικαίωμα σύνταξης, εκδίδει την απόφαση και έχει τον κεντρικό ρόλο στον συντονισμό της διαδικασίας.
Η σύνταξη στη μικτή ασφάλιση υπολογίζεται τμηματικά και όχι ως ενιαίο ποσό. Η εθνική σύνταξη αποδίδεται μία φορά, με βάση τα συνολικά έτη ασφάλισης και την ηλικία συνταξιοδότησης, ενώ η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται ξεχωριστά για κάθε ασφαλιστικό καθεστώς. Στον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη οι εισφορές, τα έτη ασφάλισης και οι αποδοχές σε κάθε Ταμείο, με το τελικό ποσό να προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους τμημάτων.
Η διαδοχική ασφάλιση αποτελεί μία από τις πιο απαιτητικές και χρονοβόρες περιπτώσεις απονομής σύνταξης. Οι έλεγχοι και οι διασταυρώσεις χρόνων μεταξύ διαφορετικών Ταμείων, τα πιθανά κενά ή οι ασυμφωνίες στα ένσημα, καθώς και ο επιμερισμός των ποσών, συχνά οδηγούν σε καθυστερήσεις, γεγονός που εξηγεί γιατί μεγάλο ποσοστό των εκκρεμών συντάξεων αφορά ασφαλισμένους με μικτή ασφάλιση.
Οι ασφαλισμένοι που πλησιάζουν στη σύνταξη καλούνται να κινηθούν με ιδιαίτερη προσοχή. Ο έγκαιρος έλεγχος των ενσήμων σε όλα τα Ταμεία, η πλήρης δήλωση κάθε περιόδου ασφάλισης –ακόμη και των πιο σύντομων–, η προσοχή στο τελευταίο Ταμείο και η διερεύνηση της δυνατότητας εξαγοράς πλασματικών ετών μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά, τόσο για το ύψος της σύνταξης όσο και για τον χρόνο απονομής της.
