Αυξημένη κυκλοφορία και επιστροφή χαρτονομισμάτων των 500 ευρώ καταγράφεται τους τελευταίους μήνες στην ελληνική αγορά, με τη μαύρη οικονομία αλλά και τις αγορές ακινήτων από ξένους επενδυτές να βρίσκονται στο επίκεντρο των εκτιμήσεων για το φαινόμενο.
Το χαρτονόμισμα των 500 ευρώ εκδιδόταν από το 2002 έως το 2014, ενώ από τις 27 Απριλίου 2019 έπαψε να εκδίδεται από τις κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης. Παρά ταύτα, παραμένει νόμιμο χρήμα και συνεχίζει να χρησιμοποιείται ως μέσο πληρωμής, αποτελώντας ένα από τα υψηλότερης αξίας χαρτονομίσματα παγκοσμίως.
Αυξημένες εισροές 500ευρων στις τράπεζες και την Τράπεζα της Ελλάδος
Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, παρατηρείται σημαντική αύξηση στις καταθέσεις χαρτονομισμάτων των 500 ευρώ, τα οποία εισρέουν στις εμπορικές τράπεζες και στη συνέχεια καταλήγουν στην Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ).
Το φαινόμενο αποδίδεται σε δύο βασικούς παράγοντες:
-
Στην επιστροφή μετρητών που είχαν αποσυρθεί από το τραπεζικό σύστημα κατά την περίοδο της κρίσης.
-
Στην αναθέρμανση δραστηριοτήτων που σχετίζονται με την παραοικονομία.
Εκρηκτική άνοδος καταθέσεων
Τα στοιχεία δείχνουν εντυπωσιακή αύξηση των καταθέσεων:
-
Νοέμβριος 2025: 206,973 δισ. ευρώ
-
Δεκέμβριος 2025: 213,203 δισ. ευρώ
-
Αύξηση σε έναν μήνα: 6,23 δισ. ευρώ
Σε βάθος πενταετίας:
-
Δεκέμβριος 2020: 163,22 δισ. ευρώ
-
Δεκέμβριος 2025: 213,203 δισ. ευρώ
-
Συνολική αύξηση: 49,983 δισ. ευρώ
Από τον Ιούλιο του 2015 (capital controls):
-
Ιούλιος 2015: 120,833 δισ. ευρώ
-
Αύξηση έως σήμερα: 92,37 δισ. ευρώ
Εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα και αρνητικό ισοζύγιο ρευστότητας
Πηγές της Τράπεζας της Ελλάδος επισημαίνουν ότι η άνοδος των καταθέσεων συνδέεται με την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα μετά τη βαθιά κρίση και τις μεγάλες εκροές.
Ενδεικτικό είναι το ισοζύγιο ρευστότητας:
-
Την περίοδο της κρίσης, η καθαρή ρευστότητα στην αγορά έφθανε τα 50 δισ. ευρώ.
-
Σε φυσιολογικές συνθήκες, το ετήσιο ισοζύγιο κυμαίνεται στα 7–8 δισ. ευρώ.
-
Σήμερα, το ισοζύγιο διαμορφώνεται σε περίπου –10 δισ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι οι επιστροφές μετρητών στην ΤτΕ υπερβαίνουν τις ανάγκες της αγοράς.
Το στοιχείο αυτό ερμηνεύει εν μέρει και τις αυξημένες εισροές 500ευρων στο τραπεζικό σύστημα.
Καθοριστικό ρόλο στην αυξημένη κυκλοφορία των «μωβ» χαρτονομισμάτων φαίνεται να διαδραματίζει η επενδυτική δραστηριότητα ξένων στην ελληνική αγορά ακινήτων.
Επενδυτές από:
-
Τουρκία
-
Ισραήλ
-
Λίβανο
-
Κίνα
-
Αραβικές χώρες
αγοράζουν ακίνητα σε όλη τη χώρα, συχνά καταβάλλοντας το τίμημα σε μετρητά.
Ιδιαίτερα έντονη είναι η παρουσία Τούρκων και Ισραηλινών επενδυτών, οι οποίοι δραστηριοποιούνται όχι μόνο μέσω του προγράμματος Golden Visa, αλλά και εκτός αυτού.
90% των αγοραπωλησιών με μετρητά – «Βαλτώνει» η στεγαστική πίστη
Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, περίπου το 90% των αγοραπωλησιών ακινήτων πραγματοποιείται με μετρητά, ενώ μόλις το 10% με τραπεζικό δανεισμό, παρά τους ιδιαίτερα ανταγωνιστικούς όρους χρηματοδότησης.
Το γεγονός αυτό έχει επισημανθεί από τις τράπεζες ως βασικός λόγος για το «βάλτωμα» της στεγαστικής πίστης, η οποία εκτιμάται ότι εντός του έτους θα επιστρέψει σε θετικό ρυθμό πιστωτικής επέκτασης.
Τι σηματοδοτεί η επιστροφή των 500ευρων
Η αυξημένη κυκλοφορία και επιστροφή χαρτονομισμάτων υψηλής αξίας:
-
Αντανακλά τη βελτίωση της εμπιστοσύνης στην οικονομία.
-
Υποδηλώνει τη συνέχιση δραστηριοτήτων που σχετίζονται με μετρητά και παραοικονομία.
-
Συνδέεται άμεσα με τη δυναμική της αγοράς ακινήτων και των ξένων επενδύσεων.
Το φαινόμενο των 500ευρων λειτουργεί ως «δείκτης» των εξελίξεων τόσο στο τραπεζικό σύστημα όσο και στην πραγματική οικονομία.
