Σοβαρά ερωτήματα για την πραγματική αποτελεσματικότητα της ρύθμισης των 72 δόσεων προς τον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ προκαλεί το νέο πλαίσιο ρύθμισης οφειλών, καθώς πολλοί ασφαλισμένοι μένουν εκτός λόγω κόστους και προϋποθέσεων.
Εκρηκτικές οι οφειλές – πάνω από 51 δισ. ευρώ
Οι συνολικές οφειλές προς ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ έχουν φτάσει τα 51,3 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, επίπεδο που αποτυπώνει τη μεγάλη πίεση κυρίως σε:
-
ελεύθερους επαγγελματίες
-
αγρότες
-
μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Τι προβλέπει η ρύθμιση των 72 δόσεων
Η ρύθμιση αφορά ληξιπρόθεσμες οφειλές έως τον Δεκέμβριο του 2023 και προβλέπει:
-
αύξηση των δόσεων από 24 σε 72
-
θεωρητική μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης
-
υποχρέωση τακτοποίησης νέων οφειλών για ένταξη
Ωστόσο, αυτό το «φίλτρο» αποκλείει ήδη σημαντικό αριθμό οφειλετών.
Το βασικό πρόβλημα: το υψηλό επιτόκιο
Το μεγαλύτερο αγκάθι της ρύθμισης είναι το επιτόκιο που φτάνει το 5,84%, το οποίο:
-
αυξάνει σημαντικά το τελικό ποσό αποπληρωμής
-
μειώνει την ελκυστικότητα της ρύθμισης
-
επιβαρύνει δυσανάλογα τους μη μισθωτούς
Παράλληλα, δεν υπάρχει ουσιαστικό «κούρεμα» σε προσαυξήσεις και πρόσθετα τέλη, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις αποτελούν μεγάλο μέρος της οφειλής.
Ποιοι έχουν τα περισσότερα χρέη
Τα στοιχεία του ΚΕΑΟ δείχνουν ότι:
-
87% των οφειλετών χρωστά έως 30.000 ευρώ
-
σχεδόν 7 στους 10 έχουν οφειλές έως 15.000 ευρώ
-
συνολικά πάνω από 1,8 εκατ. οφειλέτες βρίσκονται σε αυτή την κατηγορία
Παρά το σχετικά μικρό ύψος οφειλής, πολλοί αδυνατούν να μπουν ή να παραμείνουν σε ρύθμιση.
Γιατί η ρύθμιση δεν αποδίδει όπως αναμενόταν
Η περιορισμένη αποτελεσματικότητα αποδίδεται σε τρεις βασικούς λόγους:
-
Υψηλό επιτόκιο αποπληρωμής
-
Απουσία ουσιαστικής διαγραφής προσαυξήσεων
-
Υποχρέωση ταυτόχρονης πληρωμής τρεχουσών εισφορών
Κίνδυνος «φαύλου κύκλου» χρεών
Παρά την αύξηση των δόσεων, η ρύθμιση δεν φαίνεται να λύνει το πρόβλημα, αλλά σε αρκετές περιπτώσεις το μεταθέτει χρονικά. Χωρίς πιο γενναίες παρεμβάσεις, όπως:
-
μείωση επιτοκίου
-
ανακούφιση από προσαυξήσεις
-
πιο ευέλικτους όρους ένταξης
το πρόβλημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αναπαράγεται.
Τα 8 SOS για ένταξη στη ρύθμιση οφειλών των 72 δόσεων
Οι συνηθέστερες ερωτήσεις και οι αντίστοιχες απαντήσεις σχετικά με τη νέα ρύθμιση έχουν αναλυτικά ως εξής:
1 Ποιες οφειλές μπορούν να ενταχθούν στη νέα έκτακτη ρύθμιση των 72 μηνιαίων δόσεων που εξήγγειλε η κυβέρνηση;
Στη νέα ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν όλες οι οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση και τον ΕΦΚΑ που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως 31-12-2023 και παρέμειναν αρρύθμιστες στις 21-4-2026. Ξεχωριστά ρυθμίζονται οι οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση και ξεχωριστά οι οφειλές προς τον ΕΦΚΑ. Οσον αφορά ειδικότερα τις οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση, στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν όλα τα χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα μέχρι 31-12-2023 και εκκρεμούν απλήρωτα και αρρύθμιστα μέχρι σήμερα στις ΔΟΥ, στα Ελεγκτικά Κέντρα και τα Τελωνεία.
2 Πώς ακριβώς μπορούν να ρυθμιστούν όλα αυτά τα χρέη;
Παρέχεται η δυνατότητα εξόφλησης έως και σε 72 έντοκες μηνιαίες δόσεις, κάθε μία από τις οποίες δεν μπορεί να είναι χαμηλότερη των 30 ευρώ. Η ένταξη στη ρύθμιση θα μπορεί να γίνει με την ηλεκτρονική υποβολή σχετικής αίτησης σε ειδική εφαρμογή-πλατφόρμα που θα τεθεί σε λειτουργία από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για τα χρέη προς τις ΔΟΥ, τα Ελεγκτικά Κέντρα και τα Τελωνεία και από το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) για τις οφειλές προς τον ΕΦΚΑ.
3 Πόσο είναι το επιτόκιο με το οποίο θα επιβαρύνονται οι δόσεις της ρύθμισης;
Προβλέπεται ετήσιο επιτόκιο 5,84%, ίδιο με αυτό που εφαρμόζεται στις ήδη ισχύουσες πάγιες ρυθμίσεις των 24 ή των 48 μηνιαίων δόσεων.
4 Ποια είναι τα ευεργετήματα για τους οφειλέτες που θα ενταχθούν στη ρύθμιση αυτή;
Εφόσον τα ληξιπρόθεσμα χρέη υπερβαίνουν τις 100.000 ευρώ και οι οφειλέτες έχουν έλθει αντιμέτωποι με ποινικές διώξεις, επιβολή ποινών φυλάκισης ή κάθειρξης, η ένταξη στη ρύθμιση και η συνέπεια στην πληρωμή των δόσεων θα έχει τα εξής ευεργετήματα: αναστολή διαδικασιών άσκησης ποινικής δίωξης ή αναστολή εκτέλεσης της ποινής σε περίπτωση που ήδη έχει εκδοθεί σχετική δικαστική απόφαση. Επιπλέον, στις περιπτώσεις των οφειλετών στους οποίους έχουν επιβληθεί μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, όπως κατασχέσεις επί εισοδημάτων, καταθέσεων ή περιουσιακών στοιχείων καθώς και πλειστηριασμοί ακινήτων, τα μέτρα αυτά θα αναστέλλονται.
5 Υπάρχουν προϋποθέσεις για ένταξη στην ευνοϊκή αυτή ρύθμιση;
Ναι. Βασική προϋπόθεση είναι η ολοσχερής εξόφληση ή η ένταξη σε πάγιες ρυθμίσεις τμηματικής καταβολής όλων των τυχόν υπαρχουσών νεότερων οφειλών, οι οποίες έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες από την 1η-1-2024 και μετά.
6 Ενας οφειλέτης με χρέη τα οποία έγιναν ληξιπρόθεσμα μέχρι 31-12-2023 και έχουν μείνει αρρύθμιστα μέχρι σήμερα, εφόσον έχει ταυτόχρονα και χρέη αρρύθμιστα τα οποία κατέστησαν ληξιπρόθεσμα από την 1η-1-2024 και μετά, τι πρέπει να κάνει ακριβώς για να ρυθμίσει τα χρέη του;
Θα πρέπει πρώτα να εντάξει σε μία ή περισσότερες πάγιες ρυθμίσεις 24 ή 48 δόσεων τις οφειλές του, οι οποίες κατέστησαν ληξιπρόθεσμες από την 1η-1-2024 και μετά. Στη συνέχεια θα μπορεί να ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων για τα πιο παλαιά χρέη του.
7 Ενας οφειλέτης της παραπάνω περίπτωσης, ο οποίος έχει ήδη εντάξει σε πάγιες ρυθμίσεις 24 ή 48 δόσεων τις οφειλές του, που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες από την 1η-1-2024 και μετά, αλλά έχει απολέσει τις ρυθμίσεις αυτές και δεν μπορεί να επανενταχθεί, πώς θα καταφέρει να ρυθμίσει τις πιο παλαιές οφειλές του σε 72 δόσεις;
Με τις διατάξεις με τις οποίες θα νομοθετηθεί η νέα έκτακτη ρύθμιση θα προβλέπεται ειδικά γι’ αυτή την περίπτωση η δυνατότητα επανένταξης στις απολεσθείσες πάγιες ρυθμίσεις, ώστε μετά να είναι εφικτή η ένταξη των πιο παλαιών χρεών στη ρύθμιση των 72 δόσεων.
8 Τι θα ισχύσει για όσους οφειλέτες έχουν ρυθμίσει ήδη με πάγιες ρυθμίσεις 24 ή 48 δόσεων χρέη που έγιναν ληξιπρόθεσμα μέχρι 31-12-2023 είτε χωρίς είτε μαζί με άλλα χρέη που έγιναν ληξιπρόθεσμα από την 1η-1-2024 και μετά;
Οφειλέτες που έχουν ήδη εντάξει σε πάγιες ρυθμίσεις 24 ή 48 μηνιαίων δόσεων χρέη τους, τα οποία κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως και την 31η-12-2023, είτε χωρίς άλλα νεότερα χρέη είτε μαζί με άλλα χρέη τους που έγιναν ληξιπρόθεσμα από την 1η-1-2024 και μετά, δεν θα έχουν δικαίωμα να βγουν από τις πάγιες αυτές ρυθμίσεις για τα χρέη τους που έγιναν ληξιπρόθεσμα έως 31-12-2023, ώστε να τα εντάξουν στη νέα έκτακτη ρύθμιση των 72 μηνιαίων δόσεων.
