Νέα μέτρα για την ενίσχυση της στεγαστικής αγοράς και την αξιοποίηση χιλιάδων κλειστών κατοικιών προωθεί η κυβέρνηση, ενεργοποιώντας ένα πακέτο παρεμβάσεων που συνδυάζει επιδοτήσεις ανακαίνισης με σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για τους ιδιοκτήτες.
Στόχος των παρεμβάσεων είναι αφενός η αναβάθμιση του παλαιού κτιριακού αποθέματος και αφετέρου η αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών προς μακροχρόνια μίσθωση, σε μια περίοδο όπου το στεγαστικό ζήτημα παραμένει ιδιαίτερα πιεστικό.
Στο πλαίσιο αυτό, το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», το οποίο αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούνιο, προβλέπει ενισχύσεις που μπορούν να φτάσουν έως και τις 36.000 ευρώ για εργασίες επισκευής, αναβάθμισης και λειτουργικής αποκατάστασης ακινήτων που σήμερα παραμένουν ανενεργά.
Παράλληλα, δρομολογούνται φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες που θα διαθέσουν τα ακίνητά τους στην αγορά μακροχρόνιας μίσθωσης, με βασικό στόχο την επαναφορά περισσότερων κατοικιών στην αγορά ενοικίων και τη συγκράτηση των τιμών.
- Το ανώτατο όριο: Η κρατική αρωγή μπορεί να αγγίξει ακόμα και τα 36.000 ευρώ ανά ιδιοκτησία.
- Το μέγεθος του ακινήτου: Δικαίωμα υπαγωγής έχουν κατοικίες με μέγιστη επιφάνεια τα 120 τετραγωνικά μέτρα.
- Οι επιλέξιμες εργασίες: Καλύπτεται ένα ευρύ φάσμα παρεμβάσεων, από τη ριζική αντικατάσταση των υδραυλικών και ηλεκτρολογικών δικτύων, την ανακαίνιση των χώρων της κουζίνας και του λουτρού, έως την αλλαγή δαπέδων, την αποκατάσταση δομικών φθορών και τη στατική ενίσχυση. Παράλληλα, ενισχύονται και οι οικολογικές παρεμβάσεις (τοποθέτηση ηλιακών θερμοσιφώνων, αντλιών θερμότητας, κουφωμάτων και θερμομονώσεων).
Το βασικό πλαίσιο προβλέπει ότι το κράτος θα καλύπτει έως και το 80% του συνολικού κόστους των εργασιών. Ωστόσο, ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τα ευάλωτα νοικοκυριά, αλλά και για ακίνητα σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, όπου το ποσοστό επιδότησης αυξάνεται σημαντικά και μπορεί να φτάσει ακόμη και το 90% έως 95%.
Οι βασικές προϋποθέσεις για την ένταξη στο πρόγραμμα
Για την ένταξη στο πρόγραμμα, οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να πληρούν τις εξής προϋποθέσεις:
- Εισοδηματικά κριτήρια: Το ετήσιο εισόδημα δεν πρέπει να ξεπερνά τις 25.000 ευρώ για τους άγαμους και τις 35.000 ευρώ για τα ζευγάρια, με πρόβλεψη προσαύξησης κατά 5.000 ευρώ για κάθε προστατευόμενο τέκνο.
- Περιουσιακά κριτήρια: Η αξία της συνολικής ακίνητης περιουσίας του αιτούντος τίθεται υπό το πλαφόν των 300.000 ευρώ.
- Ιδιοκτησιακό καθεστώς: Απαιτείται ο δικαιούχος να κατέχει ποσοστό τουλάχιστον 50% στην πλήρη κυριότητα ή την επικαρπία του υπό ανακαίνιση ακινήτου.
Με προϋπολογισμό που φτάνει τα 1,58 δισ. ευρώ, το πρόγραμμα «Εξοικονομώ 2026» στοχεύει στην ενεργειακή αναβάθμιση περίπου 62.000 κατοικιών σε όλη τη χώρα. Οι διαθέσιμοι πόροι θα διοχετευθούν σε παρεμβάσεις που μειώνουν το ενεργειακό αποτύπωμα των κτιρίων, όπως η εγκατάσταση συστημάτων ΑΠΕ, η αναβάθμιση θέρμανσης, οι θερμομονώσεις, καθώς και η αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων με σύγχρονες, υψηλής απόδοσης λύσεις.
Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η νέα φορολογική ρύθμιση που προβλέπει πλήρη απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για διάστημα τριών ετών, για ιδιοκτήτες που θα διαθέσουν τα ακίνητά τους σε μακροχρόνια μίσθωση έως το τέλος του 2026.
Το μέτρο αφορά σπίτια έως 120 τ.μ. και χωρίζεται σε δύο κατηγορίες:
- Ακίνητα που ήταν δηλωμένα ως κενά (έντυπο Ε2) για τουλάχιστον τρία συνεχόμενα έτη, χωρίς να έχουν χρησιμοποιηθεί ως κύριες, δευτερεύουσες, ιδιοχρησιμοποιούμενες ή δωρεάν παραχωρούμενες κατοικίες.
- Ακίνητα που χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά στην αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης (τύπου Airbnb) και πλέον μετατρέπονται σε αστικές μισθώσεις με ελάχιστη διάρκεια συμβολαίου τα τρία έτη.
Για τους ιδιοκτήτες που θα προχωρήσουν σε εργασίες αισθητικής, λειτουργικής ή ενεργειακής αναβάθμισης των ακινήτων τους εκτός επιδοτούμενων προγραμμάτων, προβλέπεται σημαντικό φορολογικό όφελος μέσω έκπτωσης φόρου. Οι δαπάνες που θα πραγματοποιηθούν εντός του 2026 θα μπορούν να μειώσουν τον φόρο εισοδήματος έως και 16.000 ευρώ, με την έκπτωση να κατανέμεται ισόποσα σε περίοδο πέντε ετών (έως 3.200 ευρώ ετησίως).
Βασική προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της ρύθμισης είναι η αποκλειστική ηλεκτρονική εξόφληση των σχετικών δαπανών, καθώς και η πλήρης και ορθή υποβολή όλων των τιμολογίων και παραστατικών στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ.