Σε μία προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η έντονη στεγαστική πίεση και η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατοικιών, η κυβέρνηση προχωρά σε ριζικό επανασχεδιασμό του προγράμματος «Ανακαινίζω – Νοικιάζω». Στόχος του νέου πλαισίου είναι η ενίσχυση των κινήτρων προς ιδιοκτήτες, ώστε να ανακαινίσουν ακίνητα που παραμένουν ανεκμετάλλευτα και να τα διοχετεύσουν στην αγορά ενοικίασης.
Σύμφωνα με τον υφιστάμενο προγραμματισμό, η ψηφιακή πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στις αρχές Ιουνίου. Το νέο πρόγραμμα διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με τον προηγούμενο κύκλο, καθώς προβλέπει αισθητά αυξημένη χρηματοδότηση.
Συγκεκριμένα, η επιδότηση θα κυμαίνεται από 75% έως και 95% του συνολικού κόστους των εργασιών, ενώ το ανώτατο επιλέξιμο ποσό αυξάνεται εντυπωσιακά, φτάνοντας έως και τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία, από τις 10.000 ευρώ που ίσχυαν προηγουμένως.
Τα κριτήρια ένταξης και τα bonus για τις οικογένειες
Το ανανεωμένο πρόγραμμα θα αφορά σπίτια με μέγιστη επιφάνεια τα 120 τετραγωνικά μέτρα. Προκειμένου να επωφεληθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερος αριθμός πολιτών, τα εισοδηματικά όρια των δικαιούχων σχεδιάζεται να ευθυγραμμιστούν με εκείνα του στεγαστικού προγράμματος «Σπίτι μου 2».
Παράλληλα, θεσπίζεται ειδική μέριμνα με αυξημένα ποσοστά χρηματοδότησης για ευάλωτες ή στοχευμένες κοινωνικές ομάδες. Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- Νέοι ηλικιακά από 25 έως 35 ετών.
- Μονογονεϊκές, τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, καθώς και Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ).
- Ιδιοκτήτες με ακίνητη περιουσία σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές της χώρας.
- Επιπλέον, στο πλαίσιο της δημογραφικής πολιτικής, εξετάζεται σοβαρά η χορήγηση πρόσθετης επιδότησης ύψους 5.000 ευρώ για κάθε προστατευόμενο τέκνο.
Οι δύο άξονες του προγράμματος και οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών
Η δομή του προγράμματος «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» διαμορφώνεται πλέον σε δύο βασικούς άξονες, ανάλογα με την κατάσταση και τη χρήση του εκάστοτε ακινήτου.
- Η πρώτη κατηγορία αφορά ακίνητα που παραμένουν κλειστά και εκτός αγοράς για μεγάλο χρονικό διάστημα. Για την ένταξη στο πρόγραμμα και τη λήψη της κρατικής ενίσχυσης, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να δεσμευτούν ότι το ακίνητο θα διατεθεί προς μακροχρόνια μίσθωση διάρκειας τουλάχιστον πέντε ετών, ενώ παράλληλα προβλέπεται «πάγωμα» του ενοικίου για τα πρώτα τρία χρόνια της μίσθωσης.
- Η δεύτερη κατηγορία δίνει έμφαση στην κοινωνική διάσταση του προγράμματος και αφορά κατοικίες που είτε κατοικούνται είτε είναι ήδη μισθωμένες, αλλά παρουσιάζουν σημαντικές φθορές και ανάγκες αναβάθμισης. Μέσω αυτής της δράσης, το κράτος στοχεύει στη στήριξη οικονομικά ευάλωτων νοικοκυριών, συμβάλλοντας στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους.
Μεγαλύτερη ευελιξία στις εργασίες σε σχέση με το «Εξοικονομώ»
Σε αντίθεση με τη φιλοσοφία του προγράμματος «Εξοικονομώ», το οποίο θέτει αυστηρούς περιορισμούς με επίκεντρο την ενεργειακή αναβάθμιση και την πράσινη μετάβαση, το νέο μοντέλο του «Ανακαινίζω – Νοικιάζω» δίνει σαφώς μεγαλύτερο περιθώριο επιλογών στους δικαιούχους.
Στο πλαίσιο αυτό, μόλις το 20% του συνολικού προϋπολογισμού απαιτείται να κατευθύνεται υποχρεωτικά σε ενεργειακές παρεμβάσεις, όπως η τοποθέτηση θερμομόνωσης, η αντικατάσταση κουφωμάτων, η εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα ή αντλίας θερμότητας.
Το υπόλοιπο 80% της χρηματοδότησης μπορεί να αξιοποιηθεί για ευρύτερες εργασίες ανακαίνισης και λειτουργικής αναβάθμισης, όπως η πλήρης ανακατασκευή κουζίνας και μπάνιου, η αντικατάσταση δαπέδων, οι ελαιοχρωματισμοί, καθώς και απαραίτητες υδραυλικές και ηλεκτρολογικές παρεμβάσεις.
Παράλληλα, τίθεται ανώτατο όριο κόστους στα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για το σύνολο των επιλέξιμων εργασιών.
Προκλήσεις και εκκρεμότητες πριν το άνοιγμα της πλατφόρμας
Παρά το γεγονός ότι οι εξαγγελίες για τις επιδοτήσεις συγκαταλέγονται στις πιο γενναιόδωρες των τελευταίων ετών, παράγοντες της αγοράς εκφράζουν επιφυλάξεις σχετικά με την τελική αποτελεσματικότητα του μέτρου.
Κομβικό ζήτημα παραμένει η περιορισμένη διάθεση πολλών ιδιοκτητών να επιστρέψουν στη μακροχρόνια μίσθωση, καθώς ο φόβος για ασυνεπείς ενοικιαστές, σε συνδυασμό με το υψηλό φορολογικό βάρος, λειτουργούν αποτρεπτικά.
Την ίδια ώρα, εκκρεμούν κρίσιμες λεπτομέρειες για την πλήρη εφαρμογή του προγράμματος, καθώς δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί τα τελικά εισοδηματικά κριτήρια, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, η ακριβής διαδικασία υποβολής αιτήσεων, αλλά και το χρονοδιάγραμμα εκταμίευσης των χρημάτων.
Παρά τις αβεβαιότητες, εκτιμάται ότι το ενδιαφέρον των πολιτών θα είναι ιδιαίτερα αυξημένο, με τη ζήτηση να αναμένεται να κινηθεί σε πολύ υψηλά επίπεδα.
