Η απώλεια μιας θέσης εργασίας δημιουργεί άμεσα οικονομικές ανάγκες για τον εργαζόμενο. Για όσους πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, η Τακτική Επιδότηση Ανεργίας της ΔΥΠΑ λειτουργεί ως βασικό δίχτυ οικονομικής στήριξης.
Ωστόσο, η ένταξη στο ταμείο ανεργίας δεν γίνεται αυτόματα. Η ΔΥΠΑ εξετάζει τόσο τον τρόπο με τον οποίο έληξε η εργασιακή σχέση όσο και τον αριθμό των ημερών εργασίας που έχουν πραγματοποιηθεί σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους.
Ποιοι μπορούν να πάρουν επίδομα ανεργίας
Βασική προϋπόθεση είναι η σύμβαση να έχει καταγγελθεί από τον εργοδότη ή να έχει λήξει, για παράδειγμα στην περίπτωση σύμβασης ορισμένου χρόνου. Η τακτική επιδότηση δεν χορηγείται σε περίπτωση οικειοθελούς αποχώρησης.
Κατά την υποβολή της αίτησης, ο ενδιαφερόμενος πρέπει επίσης να έχει την ιδιότητα του ανέργου. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να εργάζεται σε άλλον εργοδότη ή να αυτοαπασχολείται και πρέπει να είναι ικανός και διαθέσιμος για εργασία.
Πόσα ένσημα χρειάζονται για πρώτη φορά
Για όσους ζητούν για πρώτη φορά τακτική επιδότηση ανεργίας, η ΔΥΠΑ προβλέπει συγκεκριμένα ασφαλιστικά κριτήρια.
Η βασική προϋπόθεση είναι να έχουν πραγματοποιήσει τουλάχιστον 125 ημέρες εργασίας στο τελευταίο 14μηνο, χωρίς να υπολογίζονται οι δύο τελευταίοι μήνες πριν από τη λήξη ή την καταγγελία της εργασιακής σχέσης. Παράλληλα, απαιτούνται 80 ημέρες εξαρτημένης εργασίας σε καθένα από τα δύο προηγούμενα έτη.
Υπάρχει, όμως, και εναλλακτικό κριτήριο για όσους δεν καλύπτουν την παραπάνω προϋπόθεση. Η ΔΥΠΑ εξετάζει τις ημέρες εργασίας στη διετία, με βάση τα προβλεπόμενα όρια. Για τη γενική κατηγορία, το όριο ξεκινά από 200 ημέρες εργασίας στη διετία, ενώ για τους οικοδόμους ισχύουν χαμηλότερα όρια.
Σημαντικό: οι δύο τελευταίοι μήνες πριν από τη λύση ή τη λήξη της εργασιακής σχέσης δεν υπολογίζονται στα κρίσιμα χρονικά διαστήματα.
Τι ισχύει για όσους έχουν πάρει ξανά επίδομα
Για τους εργαζομένους που έχουν επιδοτηθεί στο παρελθόν, η βασική προϋπόθεση είναι επίσης οι 125 ημέρες εργασίας στο κρίσιμο 14μηνο, χωρίς τους δύο τελευταίους μήνες. Για τους οικοδόμους το αντίστοιχο όριο είναι 100 ημέρες.
Υπάρχει όμως μια επιπλέον σημαντική προϋπόθεση: εξετάζεται πόσες ημέρες επιδότησης έχει ήδη λάβει ο άνεργος μέσα στην προηγούμενη τετραετία.
Το ανώτατο όριο είναι 400 ημερήσια επιδόματα ανεργίας. Εάν κάποιος έχει ήδη λάβει λιγότερα από 400, μπορεί να επιδοτηθεί μόνο για το υπόλοιπο μέχρι να συμπληρωθεί το όριο.
Για παράδειγμα, εάν ένας εργαζόμενος έχει ήδη λάβει 300 ημερήσια επιδόματα μέσα στην προηγούμενη τετραετία, η νέα επιδότηση μπορεί να περιοριστεί στις υπόλοιπες 100 ημέρες, εφόσον πληρούνται και οι υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Οι οικοδόμοι έχουν διαφορετικά όρια
Για τους εργαζομένους στον οικοδομικό κλάδο ισχύουν ειδικοί κανόνες, λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών απασχόλησης.
Στην περίπτωση της βασικής εξέτασης του 14μήνου, απαιτούνται 100 ημέρες εργασίας, αντί για 125 που ισχύουν για τους κοινούς ανέργους. Στα κριτήρια της διετίας ισχύουν επίσης διαφορετικά, χαμηλότερα όρια.
Η διάρκεια της επιδότησης συνδέεται επίσης με τον αριθμό των ημερών εργασίας. Για τους κοινούς ανέργους, για παράδειγμα, 125-149 ημέρες στο κρίσιμο 14μηνο αντιστοιχούν σε επιδότηση πέντε μηνών, ενώ 250 και άνω ημέρες μπορούν να οδηγήσουν σε επιδότηση 12 μηνών, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Προσοχή στην προθεσμία των 60 ημερών
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία για όποιον χάνει τη δουλειά του είναι η προθεσμία υποβολής της αίτησης.
Η αίτηση για αρχική τακτική επιδότηση ανεργίας πρέπει να υποβληθεί εντός 60 ημερών από την επομένη της λήξης ή λύσης της εργασιακής σχέσης.
Η ημερομηνία υποβολής έχει σημασία και για την έναρξη της επιδότησης. Εάν η αίτηση υποβληθεί μέσα στο πρώτο επταήμερο, η επιδότηση ξεκινά από την 7η ημέρα. Εάν υποβληθεί αργότερα, αλλά πάντως μέσα στην προθεσμία των 60 ημερών, η επιδότηση ξεκινά από την ημερομηνία υποβολής.
Πώς γίνεται η αίτηση στη ΔΥΠΑ
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά, αφού προηγουμένως έχει εκδοθεί Δελτίο Ανεργίας.
Ο ενδιαφερόμενος μπορεί να υποβάλει την αίτηση μέσω των e-services της ΔΥΠΑ ή της ψηφιακής πύλης του Δημοσίου (gov.gr), επιλέγοντας την υπηρεσία για την τακτική επιδότηση ανεργίας.
Η ΔΥΠΑ εξετάζει τα στοιχεία της αίτησης και εκδίδει εγκριτική ή απορριπτική απόφαση. Στην εγκριτική απόφαση αναφέρονται, μεταξύ άλλων, η διάρκεια και το ύψος της επιδότησης, καθώς και οι ημερομηνίες κατά τις οποίες ο άνεργος πρέπει να δηλώνει την παρουσία του.
| Κατηγορία | Βασική προϋπόθεση |
|---|---|
| Κοινοί άνεργοι, πρώτη επιδότηση | 125 ημέρες στο 14μηνο + 80 ημέρες σε κάθε ένα από τα δύο προηγούμενα έτη |
| Οικοδόμοι, πρώτη επιδότηση | 100 ημέρες στο 14μηνο + ειδικά κριτήρια |
| Παλαιοί δικαιούχοι | 125 ημέρες στο 14μηνο |
| Οικοδόμοι με προηγούμενη επιδότηση | 100 ημέρες στο 14μηνο |
| Προθεσμία αίτησης | 60 ημέρες από την επομένη της λύσης/λήξης της εργασιακής σχέσης |
| Ανώτατο όριο προηγούμενης επιδότησης | 400 ημερήσια επιδόματα στην προηγούμενη τετραετία |
Οι παραπάνω κανόνες αφορούν την τακτική επιδότηση ανεργίας και υπάρχουν ειδικές κατηγορίες και εξαιρέσεις, όπως εποχικοί εργαζόμενοι και συμμετέχοντες στο πιλοτικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ. Η ίδια η ΔΥΠΑ επισημαίνει ότι το πιλοτικό πρόγραμμα έχει διαφορετικές προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων τουλάχιστον 175 ημέρες ασφάλισης στο κρίσιμο 14μηνο για τους συμμετέχοντες.
