Στη στεγαστική πολιτική εστίασε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, παρουσιάζοντας ένα ευρύ σύνολο μέτρων που αποσκοπούν στη στήριξη των νοικοκυριών, στην αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών και στην ενίσχυση της ιδιοκατοίκησης.
Στα μέτρα περιλαμβάνονται η διευρυμένη επιστροφή ενοικίου, η διπλή επιστροφή για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που εργάζονται στην περιφέρεια, καθώς και η θέσπιση νέου ενδιάμεσου φορολογικού συντελεστή 25% για τα εισοδήματα από ακίνητα.
Παράλληλα, μέσω προγραμμάτων για την ανακαίνιση παλαιών κατοικιών αλλά και φορολογικών κινήτρων για την ανέγερση νέων κατοικιών με ευνοϊκότερους όρους όταν αυτές διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση, επιδιώκεται η αύξηση του διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος.
Για την περίοδο 2027 - 2030 προβλέπονται επίσης:
- απαλλαγή από τον φόρο για κενά ακίνητα που θα διατεθούν ξανά σε μακροχρόνια μίσθωση,
- μείωση φόρου για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων,
- απαλλαγή από τον ΦΠΑ για τα νέα κτίρια,
- συνέχιση, το 2027, του περιορισμού των νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων σε δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
«Σπίτι μου 3»: Αυξάνονται τα ηλικιακά και τα εισοδηματικά όρια
Βασικό εργαλείο της νέας στεγαστικής πολιτικής είναι το «Σπίτι μου 3», για το οποίο προβλέπονται συνολικά διαθέσιμα κεφάλαια ύψους 2 δισ. ευρώ. Σε σχέση με το «Σπίτι μου 2», το πρόγραμμα διευρύνεται και περιλαμβάνει σημαντικές αλλαγές, όπως:
- το ανώτατο ηλικιακό όριο αυξάνεται από τα 50 στα 55 έτη,
- το μέγιστο ποσό δανείου αυξάνεται από 190.000 σε 230.000 ευρώ, ενώ το ποσοστό χρηματοδότησης παραμένει στο 90%,
- η ανώτατη εμπορική αξία του επιλέξιμου ακινήτου αυξάνεται από 250.000 σε 300.000 ευρώ,
- για τις πολύτεκνες οικογένειες, πέρα από το όριο των 150 τ.μ., προστίθενται 10 τ.μ. για κάθε παιδί πάνω από τα τέσσερα,
- το εισοδηματικό όριο διαμορφώνεται στα 35.000 ευρώ για το ζευγάρι, με επιπλέον 7.000 ευρώ για κάθε παιδί, έναντι 5.000 ευρώ που ίσχυε στο προηγούμενο πρόγραμμα.
Με τα νέα δεδομένα, μια τετραμελής οικογένεια μπορεί πλέον να ενταχθεί στο πρόγραμμα με εισόδημα που φτάνει έως τα 49.000 ευρώ.
Σύμφωνα με τον κ. Παπαθανάση, το προηγούμενο πρόγραμμα «Σπίτι μου 2» ολοκληρώθηκε με περίπου 14.100 πολίτες να έχουν αποκτήσει κατοικία, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις η μηνιαία δόση του δανείου ήταν μικρότερη από το αντίστοιχο ενοίκιο.
Φόρος μεταβίβασης 15% για αγοραστές από τρίτες χώρες
Από την 1η Ιουλίου 2027 ο φόρος μεταβίβασης για την αγορά κατοικίας από πολίτες τρίτων χωρών, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, αυξάνεται από 3% σε 15%. Η συγκεκριμένη αλλαγή δεν αφορά τους πολίτες της ΕΕ.
Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, στόχος είναι να περιοριστούν οι στρεβλώσεις που δημιουργεί η εξωτερική επενδυτική ζήτηση σε περιοχές όπου υπάρχει έντονη στεγαστική πίεση και να ενισχυθεί η θέση των μόνιμων κατοίκων στην αγορά κατοικίας.
Δημόσιες επενδύσεις: Ενισχύεται το πρόγραμμα έως το 2030
Αύξηση προβλέπεται και στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με τον κ. Παπαθανάση να σημειώνει ότι το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026 - 2030 είναι περισσότερο από διπλάσιο σε σχέση με το αντίστοιχο πρόγραμμα της περιόδου 2021-2025.
Σε σχέση με τον πολυετή δημοσιονομικό προγραμματισμό προστίθενται:
- 300 εκατ. ευρώ το 2026,
- 1,05 δισ. ευρώ το 2027,
- 1,45 δισ. ευρώ το 2028.
Το εθνικό σκέλος του προγράμματος αυξάνεται από 3,3 σε 3,6 δισ. ευρώ το 2026. Σε συνδυασμό με το συγχρηματοδοτούμενο σκέλος των 6,2 δισ. ευρώ και τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, το συνολικό ποσό για το 2026 ανέρχεται σε 16,7 δισ. ευρώ.
Το συνολικό όριο του προγράμματος διαμορφώνεται σε:
- 11 δισ. ευρώ το 2027, από 9,9 δισ.,
- 12,2 δισ. ευρώ το 2028, από 10,7 δισ.,
- 13,2 δισ. ευρώ το 2029,
- 14,2 δισ. ευρώ το 2030.
Οι επιπλέον πόροι θα κατευθυνθούν σε σχολεία, νοσοκομεία, αντιπλημμυρικά έργα, μεταφορές, ψηφιακές υπηρεσίες, ενεργειακές αναβαθμίσεις και τοπικές υποδομές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο εθνικό σκέλος, καθώς, όπως ανέφερε ο αναπληρωτής υπουργός, δεν μπορούν όλα τα έργα να χρηματοδοτηθούν από ευρωπαϊκούς πόρους.
Παράλληλα, επιδιώκεται η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης χωρίς απώλειες και η αποφυγή δημιουργίας επενδυτικού κενού μετά την ολοκλήρωσή του.
Νέα χρηματοδότηση 1,5 δισ. ευρώ στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις δημιουργείται νέο πρόγραμμα δανειοδότησης και εγγυοδοσίας ύψους 1,5 δισ. ευρώ, με πόρους που μεταφέρονται από το Ταμείο Ανάκαμψης μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Παράλληλα, εξακολουθεί να λειτουργεί το Ταμείο Επιχειρηματικότητας, το οποίο επιδοτεί το 40% του επιτοκίου και παρέχει κρατική εγγύηση για το 80% του δανείου.
Τα δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία αναμένεται να κινητοποιήσουν συνολικά 5 δισ. ευρώ σε νέα δάνεια και επενδύσεις:
- 2,2 δισ. ευρώ μέσω συγχρηματοδοτούμενων δανείων,
- 2,8 δισ. ευρώ μέσω δανείων εγγυοδοσίας.
Τα νέα προγράμματα θα τεθούν σε εφαρμογή, ενώ το Ταμείο Επιχειρηματικότητας θα συνεχίσει τη λειτουργία του έως τις αρχές του 2027.
Τα επιτόκια καθορίζονται σε 0,35% για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις και σε 1% για τις μεσαίες επιχειρήσεις.
Στόχος είναι να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, την ενεργειακή αναβάθμιση, την αύξηση της παραγωγής και τη δημιουργία ή διατήρηση θέσεων εργασίας.
Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο: 5,3 δισ. ευρώ για την πράσινη μετάβαση
Από το 2026 τίθενται σε λειτουργία δύο νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο και το Ταμείο Εκσυγχρονισμού, με σκοπό η πράσινη μετάβαση να μην επιβαρύνει δυσανάλογα τα ευάλωτα νοικοκυριά.
Από τα συνολικά 5,3 δισ. ευρώ του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, παρουσιάστηκε ένα πρώτο πακέτο δράσεων ύψους 1,2 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει:
- 2.350 κοινωνικές κατοικίες για περίπου 7.000 ευάλωτους πολίτες, με προϋπολογισμό 435 εκατ. ευρώ,
- ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση 15 φοιτητικών εστιών, που αφορούν περίπου 5.600 φοιτητές, με 226 εκατ. ευρώ,
- αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για 780.000 δικαιούχους, με προϋπολογισμό 340 εκατ. ευρώ,
- κοινωνικό leasing ηλεκτρικού αυτοκινήτου για 12.500 νοικοκυριά, ύψους 174 εκατ. ευρώ,
- κάλυψη στο 100% της προμήθειας ατομικών μέσων μετακίνησης για 13.200 άτομα με αναπηρία, με προϋπολογισμό 51 εκατ. ευρώ.
Για τα μέσα μετακίνησης των ατόμων με αναπηρία, μέχρι σήμερα η επιδότηση για τους ασφαλισμένους ανερχόταν στο 50%, ενώ πλέον η κάλυψη φτάνει στο 100% και επεκτείνεται και στους ανασφάλιστους.
Νέο πακέτο 630 εκατ. ευρώ για τις μετακινήσεις
Ένα δεύτερο πακέτο δράσεων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, συνολικού ύψους 630 εκατ. ευρώ, αφορά τον τομέα των μεταφορών.
Προβλέπονται:
- 10 εκατ. ευρώ για μεταφορές κατά παραγγελία σε Αττική και Θεσσαλονίκη,
- 44 εκατ. ευρώ για 100 προσβάσιμα ηλεκτρικά λεωφορεία και πλατφόρμα μεταφορών κατά παραγγελία σε 18 ημιαστικές περιοχές, με έμφαση στους ηλικιωμένους και τα άτομα με αναπηρία,
- 219 εκατ. ευρώ για οχήματα και υποδομές ασφαλούς μεταφοράς περίπου 11.000 μαθητών με αναπηρία,
- 289 εκατ. ευρώ για την αγορά ή μίσθωση επαγγελματικών ηλεκτρικών οχημάτων, με επιδότηση έως 50.000 ευρώ ανά όχημα, με στόχο την ενίσχυση και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων,
- 68 εκατ. ευρώ για την αντικατάσταση περισσότερων από 3.000 ταξί, με επιδότηση 20.000 ευρώ ανά ηλεκτρικό ταξί και 29.000 ευρώ για προσβάσιμα ταξί.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και άλλα έργα που ξεκινούν το 2026 και το 2027, μεταξύ των οποίων η ανακαίνιση και αναβάθμιση των συστημάτων μέσων σταθερής τροχιάς.
Ο κ. Παπαθανάσης ολοκλήρωσε την παρουσίασή του επισημαίνοντας ότι το σύνολο των παρεμβάσεων διαμορφώνει ένα σχέδιο με κοινωνικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα, με έμφαση στην οικογένεια, τους νέους, τη στέγη, την περιφέρεια, τα ευάλωτα νοικοκυριά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Όπως ανέφερε, στόχος είναι η ανάπτυξη να δημιουργεί ευκαιρίες, η προστασία να φτάνει σε όσους τη χρειάζονται και η ενίσχυση της οικονομίας να επιστρέφει στην κοινωνία.
