Με ταχύτερους ρυθμούς κινείται ο φοροελεγκτικός μηχανισμός για τις υποθέσεις που κινδυνεύουν να κλείσουν οριστικά στο τέλος του έτους, καθώς τα χρονικά περιθώρια για αρκετούς φορολογικούς φακέλους περιορίζονται σημαντικά.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως οι υποθέσεις του φορολογικού έτους 2020, αλλά και παλαιότεροι φάκελοι για τους οποίους η παραγραφή έχει παραταθεί νόμιμα και ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Για την ΑΑΔΕ, δεν αρκεί να έχει ξεκινήσει ένας έλεγχος. Μέχρι την καταληκτική ημερομηνία θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι ελεγκτικές διαδικασίες και να έχουν εκδοθεί και κοινοποιηθεί οι σχετικές πράξεις προσδιορισμού φόρων και προστίμων.
Για τον λόγο αυτό, οι ελεγκτικές υπηρεσίες καταρτίζουν λίστες προτεραιότητας, εστιάζοντας στις υποθέσεις που πλησιάζουν περισσότερο στην παραγραφή και παρουσιάζουν μεγαλύτερο φορολογικό ενδιαφέρον.
Καθοριστική είναι η απόφαση 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία μεταβάλλει τα δεδομένα για συγκεκριμένες παλαιές υποθέσεις φοροδιαφυγής.
Το ανώτατο δικαστήριο ανέκοψε την επέκταση της παραγραφής σε βάθος 20ετίας, ενώ έκρινε αντίστοιχα προβληματική και τη μεταβατική ρύθμιση που προέβλεπε δεκαετή παραγραφή για το φορολογικό έτος 2013.
Για τις περιπτώσεις που εμπίπτουν στην απόφαση, επανέρχεται ο βασικός κανόνας της πενταετούς παραγραφής, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα της Φορολογικής Διοίκησης να διατηρεί ανοικτές υποθέσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ποιοι φάκελοι μπαίνουν πρώτοι στο «μικροσκόπιο»
Στο επίκεντρο των ελέγχων βρίσκονται υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος, ΦΠΑ και φορολογίας κεφαλαίου, ανάλογα με το έτος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε φακέλου.
Για τα εισοδήματα του 2020, οι δηλώσεις των οποίων υποβλήθηκαν το 2021, η βασική πενταετής προθεσμία παραγραφής συμπληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Ως αποτέλεσμα, οι συγκεκριμένες υποθέσεις βρίσκονται πλέον στην πρώτη γραμμή των ελέγχων, ειδικά όταν υπάρχουν ενδείξεις φοροδιαφυγής, αποκλίσεις που προκύπτουν από διασταυρώσεις ή άλλα στοιχεία που έχει συγκεντρώσει η Φορολογική Διοίκηση.
Παράλληλα, ελέγχονται και παλαιότερες υποθέσεις στις οποίες η παραγραφή μετατέθηκε νόμιμα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν υποθέσεις του φορολογικού έτους 2019, για τις οποίες υποβλήθηκε αρχική ή τροποποιητική δήλωση μέσα στο 2025 και πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Ανάλογη αντιμετώπιση ισχύει και για τον ΦΠΑ και τη φορολογία κεφαλαίου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις νέα στοιχεία που περιήλθαν στη Φορολογική Διοίκηση κατά το τελευταίο έτος της αρχικής πενταετίας μπορούν να επηρεάσουν την τελική ημερομηνία παραγραφής.
Οι βασικές κατηγορίες
Στις υποθέσεις που συγκεντρώνουν αυξημένο ενδιαφέρον έως το τέλος του 2026 περιλαμβάνονται:
- Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ του φορολογικού έτους 2020, για τις οποίες έχουν υποβληθεί εμπρόθεσμες δηλώσεις ή εκπρόθεσμες δηλώσεις μέσα στις προθεσμίες που επιτρέπουν την ολοκλήρωση της παραγραφής στο τέλος του 2026.
- Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος της χρήσης 2018, στις οποίες οι δηλώσεις δεν είχαν υποβληθεί εμπρόθεσμα, αλλά κατατέθηκαν εκπρόθεσμα μέσα στο 2024 και πληρούνται οι προϋποθέσεις για τη μετατόπιση της παραγραφής.
- Παλαιότεροι φάκελοι στους οποίους προέκυψαν συμπληρωματικά ή νέα στοιχεία και εφαρμόζονται ειδικότερες διατάξεις παράτασης.
- Υποθέσεις φορολογίας κεφαλαίου και ΦΠΑ, για τις οποίες οι προθεσμίες φτάνουν επίσης έως το τέλος του 2026.
Τι σημαίνει αυτό για τους ελέγχους
Η νέα κατάσταση υποχρεώνει τις ελεγκτικές υπηρεσίες να κινηθούν ταχύτερα και να εφαρμόσουν αυστηρότερη ιεράρχηση των υποθέσεων.
Υποθέσεις με μεγαλύτερο δημοσιονομικό ενδιαφέρον, ενδείξεις απόκρυψης εισοδήματος, αναντιστοιχίες μεταξύ δηλώσεων και συναλλαγών ή στοιχεία που προκύπτουν από ηλεκτρονικές διασταυρώσεις είναι πιθανό να προχωρήσουν κατά προτεραιότητα.
Για τη Φορολογική Διοίκηση, το ζητούμενο είναι να μην παραγραφούν υποθέσεις στις οποίες υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις φορολογικών παραβάσεων.
Η απόφαση του ΣτΕ, ωστόσο, θέτει σαφέστερα όρια στη διάρκεια των ελέγχων και αυξάνει την πίεση προς την ΑΑΔΕ για την έγκαιρη ολοκλήρωση των φακέλων, αντί της προσφυγής σε διαδοχικές πολυετείς παρατάσεις.
Έτσι, το τελευταίο τρίμηνο του 2026 αναμένεται να είναι περίοδος εντατικών ελέγχων, με τις υποθέσεις που πλησιάζουν περισσότερο στην παραγραφή να περνούν πρώτες από το φορολογικό «κόσκινο».
