Το επίδομα αλλοδαπής αποτελεί σημαντική οικονομική παροχή για δημόσιους υπαλλήλους που υπηρετούν στο εξωτερικό, και σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να ξεπερνά τον βασικό μισθό που θα λάμβαναν στην Ελλάδα.
Πρόκειται για ειδικό επίδομα, κυρίως για όσους εργάζονται σε διπλωματικές και προξενικές αρχές, χωρίς όμως να περιορίζεται αποκλειστικά στο υπουργείο Εξωτερικών.
Το επίδομα καταβάλλεται επίσης σε αποσπασμένους υπαλλήλους άλλων υπουργείων ή δημόσιων φορέων που τοποθετούνται στο εξωτερικό. Σκοπός του είναι να καλύψει το αυξημένο κόστος ζωής, τις ιδιαίτερες συνθήκες διαβίωσης και τις υπηρεσιακές απαιτήσεις σε μια ξένη χώρα, λειτουργώντας ουσιαστικά ως αντιστάθμισμα για τις οικονομικές και πρακτικές επιβαρύνσεις της ζωής μακριά από την Ελλάδα.
Η διαμόρφωση του ποσού
Σε αντίθεση με τον βασικό μισθό, το επίδομα αλλοδαπής δεν είναι ενιαίο. Το ύψος του διαμορφώνεται με βάση έναν συνδυασμό παραγόντων που αφορούν τόσο τον ίδιο τον υπάλληλο όσο και τον τόπο υπηρεσίας. Καθοριστικό ρόλο παίζουν:
- ο βαθμός και η κατηγορία του υπαλλήλου
- η θέση ευθύνης που κατέχει
- η χώρα και συχνά η πόλη όπου υπηρετεί
- το αν του παρέχεται κρατική κατοικία ή επιβαρύνεται ο ίδιος με ενοίκιο
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ότι το επίδομα υπολογίζεται ως ποσοστό μιας «βάσης» που αντιστοιχεί σε αποζημίωση υπαλλήλου με πρεσβευτικό βαθμό. Από εκεί και κάτω, τα ποσοστά μειώνονται ανάλογα με την ιεραρχική θέση.
Τα ποσά και οι κλίμακες
Στην πράξη, τα ποσά που καταβάλλονται κινούνται σε τρεις βασικές ζώνες:
- Χαμηλότερη κλίμακα (περίπου 1.800 – 2.300 ευρώ τον μήνα): Αφορά κυρίως υπαλλήλους χαμηλότερων βαθμίδων ή τοποθετήσεις σε χώρες με συγκριτικά χαμηλότερο κόστος ζωής. Συχνά σε αυτές τις περιπτώσεις παρέχεται και κρατική στέγη, γεγονός που περιορίζει το ύψος της αποζημίωσης.
- Μεσαία κλίμακα (περίπου 2.800 – 4.000 ευρώ): Εδώ εντάσσεται μεγάλο μέρος των αποσπασμένων υπαλλήλων που υπηρετούν σε ευρωπαϊκές χώρες, στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλα ανεπτυγμένα κράτη, όπου το κόστος διαβίωσης είναι σαφώς υψηλότερο.
- Ανώτερη κλίμακα (4.500 – 5.500 ευρώ και άνω): Τα μεγαλύτερα ποσά συνδέονται με ανώτερους διπλωματικούς λειτουργούς, όπως πρέσβεις και γενικούς προξένους, ιδιαίτερα σε μητροπόλεις ή χώρες με πολύ ακριβό κόστος ζωής.
Είναι αφορολόγητο, με ειδικό όμως καθεστώς
Ένα από τα πιο κρίσιμα χαρακτηριστικά του επιδόματος αλλοδαπής είναι ότι δεν φορολογείται και δεν υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό καταλήγει σχεδόν ακέραιο στον δικαιούχο, αυξάνοντας αισθητά το τελικό του εισόδημα όσο διαρκεί η θητεία στο εξωτερικό.
Παρά ταύτα, νομικά δεν θεωρείται μισθός αλλά αποζημίωση ειδικών συνθηκών. Η διάκριση αυτή έχει σημασί
