Το επίδομα αλλοδαπής αποτελεί οικονομική παροχή που καταβάλλεται σε δημόσιους υπαλλήλους οι οποίοι υπηρετούν στο εξωτερικό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, το ποσό του ενδέχεται να υπερβαίνει ακόμη και τον βασικό μισθό που θα λάμβαναν αν εργάζονταν στην Ελλάδα.
Πρόκειται για ειδική οικονομική ενίσχυση που απευθύνεται κυρίως σε υπαλλήλους που υπηρετούν σε διπλωματικές και προξενικές αρχές, χωρίς να περιορίζεται αποκλειστικά στο προσωπικό του υπουργείου Εξωτερικών.
Το συγκεκριμένο επίδομα παρέχεται και σε αποσπασμένους υπαλλήλους άλλων υπουργείων ή δημόσιων φορέων που υπηρετούν στο εξωτερικό, με σκοπό να καλύπτονται ανάγκες που συνδέονται με το αυξημένο κόστος ζωής, τις ιδιαίτερες συνθήκες διαβίωσης και τις απαιτήσεις της υπηρεσίας σε μια ξένη χώρα.
Στην ουσία λειτουργεί ως αντιστάθμισμα για τις οικονομικές και πρακτικές επιβαρύνσεις της ζωής μακριά από την Ελλάδα.
Δεν είναι ενιαίο για όλους - Πώς διαμορφώνεται
Σε αντίθεση με τον βασικό μισθό, το επίδομα αλλοδαπής δεν είναι ενιαίο. Το ύψος του διαμορφώνεται με βάση έναν συνδυασμό παραγόντων που αφορούν τόσο τον ίδιο τον υπάλληλο όσο και τον τόπο υπηρεσίας. Καθοριστικό ρόλο παίζουν:
- ο βαθμός και η κατηγορία του υπαλλήλου,
- η θέση ευθύνης που κατέχει,
- η χώρα και συχνά η πόλη όπου υπηρετεί,
- το αν του παρέχεται κρατική κατοικία ή επιβαρύνεται ο ίδιος με ενοίκιο.
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ότι το επίδομα υπολογίζεται ως ποσοστό μιας «βάσης» που αντιστοιχεί σε αποζημίωση υπαλλήλου με πρεσβευτικό βαθμό. Από εκεί και κάτω, τα ποσοστά μειώνονται ανάλογα με την ιεραρχική θέση.
Από 1.800 έως 5.500 ευρώ μηνιαίως
Στην πράξη, τα ποσά που καταβάλλονται κινούνται σε τρεις βασικές ζώνες:
- Χαμηλότερη κλίμακα (περίπου 1.800 – 2.300 ευρώ τον μήνα): Αφορά κυρίως υπαλλήλους χαμηλότερων βαθμίδων ή τοποθετήσεις σε χώρες με συγκριτικά χαμηλότερο κόστος ζωής. Συχνά σε αυτές τις περιπτώσεις παρέχεται και κρατική στέγη, γεγονός που περιορίζει το ύψος της αποζημίωσης.
- Μεσαία κλίμακα (περίπου 2.800 – 4.000 ευρώ): Εδώ εντάσσεται μεγάλο μέρος των αποσπασμένων υπαλλήλων που υπηρετούν σε ευρωπαϊκές χώρες, στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλα ανεπτυγμένα κράτη, όπου το κόστος διαβίωσης είναι σαφώς υψηλότερο.
- Ανώτερη κλίμακα (4.500 – 5.500 ευρώ και άνω): Τα μεγαλύτερα ποσά συνδέονται με ανώτερους διπλωματικούς λειτουργούς, όπως πρέσβεις και γενικούς προξένους, ιδιαίτερα σε μητροπόλεις ή χώρες με πολύ ακριβό κόστος ζωής.
Αφορολόγητο, με ειδικό όμως καθεστώς
Ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά του επιδόματος αλλοδαπής είναι ότι δεν φορολογείται και δεν υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό καταλήγει σχεδόν ακέραιο στον δικαιούχο, αυξάνοντας αισθητά το τελικό του εισόδημα όσο διαρκεί η θητεία στο εξωτερικό.
Παρά ταύτα, νομικά δεν θεωρείται μισθός αλλά αποζημίωση ειδικών συνθηκών. Η διάκριση αυτή έχει σημασία τόσο για τον τρόπο που λογίζεται δημοσιονομικά όσο και για το ότι δεν ενσωματώνεται στις τακτικές αποδοχές ή στη μελλοντική σύνταξη.
