Πιο εύκολη πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό αποκτούν χιλιάδες οφειλέτες με χρέη προς την Εφορία, τους δήμους και άλλους δημόσιους φορείς, καθώς διευρύνονται τα κριτήρια ένταξης και προστίθενται νέες δυνατότητες ρύθμισης. Το ελάχιστο όριο οφειλής μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται δυνατότητα αποπληρωμής ακόμη και σε 240 δόσεις, υπό προϋποθέσεις.
Παράλληλα, δεύτερη ευκαιρία αποκτούν όσοι είχαν αποκλειστεί από την πλατφόρμα λόγω του ύψους των οφειλών τους, αλλά και όσοι είχαν χάσει προηγούμενη ρύθμιση. Στις αλλαγές περιλαμβάνονται επίσης χρέη προς δήμους και περιφέρειες, οφειλές από εταιρείες που έχουν κλείσει, δυνατότητα διαγραφής μέρους των χρεών, καθώς και απαλλαγή από τόκους σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης.
Τις νέες δυνατότητες ενεργοποιεί ειδική εγκύκλιος της ΑΑΔΕ, η οποία παρέχει οδηγίες στις υπηρεσίες είσπραξης για τον τρόπο διαχείρισης των αιτημάτων των νέων δικαιούχων.
1. Εξωδικαστικός από 5.000 ευρώ αντί για 10.000 ευρώ
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τη μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλής που απαιτείται για την ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό.
Μέχρι σήμερα, το κατώτατο όριο ήταν 10.000 ευρώ, με αποτέλεσμα αρκετοί οφειλέτες να μην μπορούν να ολοκληρώσουν την αίτησή τους, ακόμη και αν είχαν σημαντικά χρέη προς το Δημόσιο.
Με το νέο πλαίσιο, το όριο μειώνεται στις 5.000 ευρώ. Έτσι, όσοι έχουν οφειλές από αυτό το ποσό και πάνω στην ΑΑΔΕ μπορούν πλέον να υποβάλουν αίτηση, εφόσον πληρούν και τις υπόλοιπες προϋποθέσεις.
Η αλλαγή αφορά και περιπτώσεις οφειλετών που έχουν χρέη σε περισσότερους πιστωτές, αλλά η οφειλή τους προς την Εφορία δεν ξεπερνούσε τις 10.000 ευρώ, γεγονός που μέχρι σήμερα τους απέκλειε από την πολυμερή ρύθμιση.
2. Δεύτερη ευκαιρία για όσους έχασαν προηγούμενη ρύθμιση
Νέα δυνατότητα παρέχεται και σε όσους είχαν ενταχθεί στον εξωδικαστικό μηχανισμό, αλλά στη συνέχεια έχασαν τη ρύθμισή τους επειδή δεν κατέβαλαν κανονικά τις δόσεις.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις που περιγράφονται στην εγκύκλιο, οι συγκεκριμένοι οφειλέτες μπορούν να υποβάλουν νέα αίτηση, προκειμένου να αξιοποιήσουν τις ευνοϊκότερες διατάξεις για την προστασία της κύριας κατοικίας τους.
Ειδικότερα, προβλέπεται η δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από τα υπόλοιπα ακίνητα που ενδεχομένως διαθέτει ο οφειλέτης. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να προστατευθεί η κατοικία από κατασχέσεις, ακόμη και σε προχωρημένο στάδιο της διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης.
Παράλληλα, εφόσον ο οφειλέτης διαθέσει άλλο ακίνητο, μπορεί να μειώσει άμεσα το συνολικό ύψος της οφειλής του. Η νέα δυνατότητα συνδέεται με συγκεκριμένη προθεσμία, η οποία στο παρεχόμενο πλαίσιο αναφέρεται ως 20 Μαρτίου 2026.
3. Στη ρύθμιση μπαίνουν και χρέη προς δήμους και περιφέρειες
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός επεκτείνεται πλέον και σε οφειλές προς δήμους, περιφέρειες και νομικά πρόσωπα αυτών, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν καταχωριστεί στα εισπρακτέα βιβλία της ΑΑΔΕ.
Το ελάχιστο όριο ορίζεται και σε αυτές τις περιπτώσεις στις 5.000 ευρώ ανά φορέα οφειλής.
Στη διαδικασία μπορούν επίσης να ενταχθούν οφειλές υπέρ τρίτων που εισπράττονται από την ΑΑΔΕ. Για τους σκοπούς της ρύθμισης, οι συγκεκριμένες οφειλές αντιμετωπίζονται ως χρέη προς το Δημόσιο.
Η συγκεκριμένη αλλαγή διευρύνει σημαντικά τον κύκλο των οφειλετών που μπορούν να αξιοποιήσουν τον μηχανισμό, καθώς μέχρι σήμερα αρκετές τέτοιες υποχρεώσεις δεν μπορούσαν να ενταχθούν στη διαδικασία.
4. Ρύθμιση για χρέη εταιρειών που έχουν κλείσει
Νέα δυνατότητα προβλέπεται και για οφειλές επιχειρήσεων που έχουν λυθεί ή βρίσκονται σε διαδικασία εκκαθάρισης.
Καθώς μια εταιρεία που έχει λυθεί ή βρίσκεται σε εκκαθάριση δεν μπορεί η ίδια να υποβάλει αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, πλέον τη δυνατότητα αυτή αποκτά το φυσικό πρόσωπο που ευθύνεται έναντι του Δημοσίου για τα χρέη της.
Στην κατηγορία αυτή μπορούν να περιλαμβάνονται, ανάλογα με την περίπτωση, πρώην εταίροι, διαχειριστές ή εγγυητές.
Με αυτόν τον τρόπο, η ύπαρξη οφειλών από μια επιχείρηση που έχει πάψει να λειτουργεί δεν αποκλείει αυτομάτως το υπεύθυνο πρόσωπο από τη δυνατότητα αναζήτησης ρύθμισης.
5. Αυτόματη συναίνεση πιστωτών για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες
Αλλαγές επέρχονται και στην απλοποιημένη διαδικασία ρύθμισης.
Για τους ευάλωτους οφειλέτες προβλέπεται ότι θεωρείται πως όλοι οι πιστωτές συναινούν στην πρόταση ρύθμισης που προκύπτει από τον μηχανισμό.
Η δυνατότητα αυτή επεκτείνεται πλέον και στους λεγόμενους επιλέξιμους οφειλέτες, δηλαδή σε όσους έχουν εισόδημα και περιουσία που δεν υπερβαίνουν το διπλάσιο των αντίστοιχων ορίων για τους ευάλωτους.
Η πρόβλεψη αποσκοπεί στην απλούστευση της διαδικασίας και στη διευκόλυνση της επίτευξης συμφωνίας.
6. Καταργείται ο αποκλεισμός για όσους χρωστούν κυρίως σε μία τράπεζα
Μέχρι πρότινος, όσοι είχαν τουλάχιστον το 90% των συνολικών οφειλών τους σε έναν χρηματοδοτικό φορέα δεν μπορούσαν να ενταχθούν στην πολυμερή διαδικασία του εξωδικαστικού.
Ο συγκεκριμένος περιορισμός καταργείται, δίνοντας πλέον τη δυνατότητα και σε αυτούς τους οφειλέτες να υποβάλουν αίτηση για πολυμερή ρύθμιση.
Η αλλαγή διευρύνει τις επιλογές για όσους έχουν συγκεντρωμένα τα περισσότερα χρέη τους σε μία τράπεζα ή άλλο χρηματοδοτικό φορέα.
7. Έκπτωση στους τόκους για πρόωρη εξόφληση
Σημαντική διευκόλυνση προβλέπεται και για όσους καταφέρουν να εξοφλήσουν νωρίτερα το υπόλοιπο της ρύθμισής τους.
Εάν ο οφειλέτης διαθέτει τα απαραίτητα χρήματα σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας και προχωρήσει σε εφάπαξ εξόφληση, μπορεί να επωφεληθεί από έκπτωση στους τόκους των δόσεων που απομένουν.
Η δυνατότητα ισχύει τόσο για τις διμερείς όσο και για τις πολυμερείς ρυθμίσεις.
Μάλιστα, η πρόωρη εξόφληση μπορεί να πραγματοποιηθεί και μέσω συμψηφισμού, απόδοσης ποσού από κατάσχεση ή παρακράτησης, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
8. Δυνατότητα διαγραφής και για ΦΠΑ και παρακρατούμενους φόρους
Αλλαγή υπάρχει και στην αντιμετώπιση οφειλών που προέρχονται από παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους, όπως ο ΦΠΑ και ο Φόρος Μισθωτών Υπηρεσιών (ΦΜΥ).
Με το νέο πλαίσιο καταργείται ο ειδικός αποκλεισμός που ίσχυε για τη διαγραφή τέτοιων οφειλών. Έτσι, το υπόλοιπο των συγκεκριμένων χρεών μπορεί πλέον να διαγραφεί στο τέλος της ρύθμισης, όπως προβλέπεται και για άλλες κατηγορίες οφειλών.
Υπάρχει, ωστόσο, ένας βασικός περιορισμός: το ποσό που θα καταβάλει τελικά ο οφειλέτης, χωρίς να υπολογίζονται οι τόκοι, δεν μπορεί να είναι μικρότερο από την αρχική βασική οφειλή των συγκεκριμένων φόρων.
9. Ειδικές προβλέψεις για αθλητικά σωματεία
Ξεχωριστές ρυθμίσεις προβλέπονται για αθλητικά σωματεία και συλλόγους.
Συγκεκριμένα, δίνεται η δυνατότητα υποβολής νέας αίτησης εξωδικαστικής ρύθμισης υπό προϋποθέσεις, όταν μεταβάλλεται η αγωνιστική κατηγορία στην οποία συμμετέχει ένα σωματείο και επηρεάζεται αντίστοιχα η οικονομική του κατάσταση.
Παράλληλα, αλλάζει ο τρόπος αποτίμησης των γηπέδων που ανήκουν σε αθλητικούς συλλόγους ή σωματεία. Για την αξιολόγησή τους λαμβάνεται πλέον υπόψη η υψηλότερη αξία από δύο εκθέσεις εκτιμητών.
Πόσες δόσεις προβλέπονται και ποια είναι τα οφέλη
Ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα του εξωδικαστικού μηχανισμού είναι η δυνατότητα αποπληρωμής των οφειλών σε μεγάλο χρονικό διάστημα.
Για χρέη προς το Δημόσιο, η ρύθμιση μπορεί να φτάσει έως και τις 240 δόσεις, υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο μηχανισμός. Πρόκειται για δυνατότητα που μπορεί να προσφέρει σημαντικά μεγαλύτερο χρόνο αποπληρωμής σε σχέση με άλλες έκτακτες ρυθμίσεις, οι οποίες προβλέπουν έως 120 δόσεις.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με τα παραδείγματα που περιλαμβάνονται στο σχετικό πλαίσιο:
-
Οφειλή 7.000 ευρώ στην Εφορία: Μπορεί να ενταχθεί σε διμερή ρύθμιση, με τον αλγόριθμο να υπολογίζει τις δόσεις βάσει της εισοδηματικής και περιουσιακής κατάστασης του οφειλέτη. Με 120 δόσεις και επιτόκιο 3%, η μηνιαία καταβολή δεν ξεπερνά τα 70 ευρώ.
-
Οφειλή 12.000 ευρώ στην ΑΑΔΕ: Μπορεί να ρυθμιστεί σε έως 240 δόσεις, με ενδεικτική μηνιαία καταβολή περίπου 69 ευρώ.
-
Χρέος 5.200 ευρώ σε δήμο: Ένας ευάλωτος οφειλέτης μπορεί, εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις, να ενταχθεί σε ρύθμιση 120 δόσεων, με μηνιαία δόση 50 ευρώ, που αποτελεί την ελάχιστη καταβολή για ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού.
Οι παραπάνω υπολογισμοί είναι ενδεικτικοί, καθώς η τελική πρόταση ρύθμισης προκύπτει από τον αλγόριθμο και εξαρτάται από τα οικονομικά και περιουσιακά δεδομένα κάθε οφειλέτη.
Τι ισχύει για κατασχέσεις και φορολογική ενημερότητα
Η ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό προσφέρει σημαντική προστασία στον οφειλέτη, καθώς με την ενεργοποίηση της ρύθμισης και την καταβολή της πρώτης δόσης προβλέπεται αναστολή μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης και δυνατότητα χορήγησης φορολογικής ενημερότητας.
Ωστόσο, η προστασία δεν σημαίνει ότι αναστέλλονται αυτομάτως όλες οι κατασχέσεις ανεξαρτήτως συνθηκών.
Για να ισχύσει η αναστολή, θα πρέπει να έχουν εξοφληθεί ή τακτοποιηθεί νόμιμα και τυχόν άλλες οφειλές που ο φορολογούμενος επέλεξε να μην εντάξει στη ρύθμιση.
Επιπλέον, η προστασία δεν ενεργοποιείται εάν υπάρχει ή δημιουργηθεί άλλη ληξιπρόθεσμη οφειλή ή εάν δεν έχουν υποβληθεί οι δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ της τελευταίας πενταετίας.
Σύμφωνα με τις σχετικές προβλέψεις, η αναστολή μπορεί να καλύψει ακόμη και κατασχέσεις που επιβλήθηκαν μετά την έναρξη της ρύθμισης, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Τέλος, κατά τον υπολογισμό της παρακράτησης για την έκδοση φορολογικής ενημερότητας δεν συνυπολογίζονται τα ποσά που προβλέπεται να διαγραφούν μέσω της ρύθμισης, υπό την προϋπόθεση ότι ο οφειλέτης θα την τηρήσει μέχρι την ολοκλήρωσή της.
Συνολικά, οι αλλαγές διευρύνουν σημαντικά τον κύκλο των δικαιούχων του εξωδικαστικού μηχανισμού, δίνοντας περισσότερες επιλογές σε μικροοφειλέτες, φυσικά πρόσωπα με χρέη από επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά και σε όσους έχουν υποχρεώσεις προς δήμους και άλλους δημόσιους φορείς.