Καθώς πλησιάζει η ολοκλήρωση του δεύτερου τριμήνου στα δημοτικά σχολεία, την Τρίτη 10 Μαρτίου, πολλοί γονείς επαναφέρουν ένα διαχρονικό ερώτημα: τι ισχύει με τις απουσίες στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και αν αυτές μπορούν να επηρεάσουν τη φοίτηση ενός παιδιού.
Είναι διαδεδομένη η αντίληψη ότι στο δημοτικό «δεν μετράνε» οι απουσίες και πως δεν υπάρχουν συνέπειες, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει στο γυμνάσιο και το λύκειο. Ωστόσο, το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει σαφείς διαδικασίες όταν παρατηρείται συστηματική και αδικαιολόγητη απουσία μαθητή.
Η φοίτηση στο δημοτικό είναι υποχρεωτική και η καθημερινή παρουσία των μαθητών παρακολουθείται από τον εκπαιδευτικό της τάξης. Οι απουσίες καταγράφονται κανονικά και καταχωρίζονται στο πληροφοριακό σύστημα myschool. Όταν ένας μαθητής αρχίζει να απουσιάζει συστηματικά χωρίς δικαιολογία, ο εκπαιδευτικός επικοινωνεί άμεσα με τους γονείς ή κηδεμόνες και ενημερώνει τη διεύθυνση της σχολικής μονάδας.
Αν το πρόβλημα συνεχιστεί, ενεργοποιείται διαδικασία αναζήτησης του μαθητή και της οικογένειάς του. Σε αυτό το στάδιο εμπλέκονται η αστυνομική αρχή, ο δήμος και οι αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες, με στόχο να διαπιστωθούν οι λόγοι της απουσίας και να διασφαλιστεί ότι το παιδί δεν βρίσκεται σε κατάσταση παραμέλησης ή άλλου κινδύνου.
Εφόσον ούτε αυτή η παρέμβαση αποδώσει, η υπόθεση διαβιβάζεται στον Διευθυντή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, συνοδευόμενη από αναλυτική ενημέρωση για όλες τις ενέργειες που έχουν ήδη γίνει. Ο Διευθυντής προχωρά σε αναζήτηση του μαθητή σε σχολικές μονάδες της περιοχής ευθύνης του.
Αν και αυτή η προσπάθεια δεν φέρει αποτέλεσμα, η διαδικασία κλιμακώνεται σε περιφερειακό επίπεδο, με τον Περιφερειακό Διευθυντή Εκπαίδευσης να αναλαμβάνει την αναζήτηση σε όλα τα σχολεία της περιφέρειας. Το τελικό στάδιο περιλαμβάνει τη διαβίβαση της υπόθεσης στη Διεύθυνση Σπουδών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, από όπου γίνεται πανελλαδική αναζήτηση.
Στόχος όλων αυτών των σταδίων δεν είναι η τιμωρία, αλλά η διασφάλιση του δικαιώματος του παιδιού στην εκπαίδευση και η προστασία του, σε περιπτώσεις όπου οι απουσίες μπορεί να κρύβουν σοβαρά κοινωνικά ή οικογενειακά προβλήματα.
