Η ελληνική γλώσσα έχει συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση τόσο του ευρωπαϊκού όσο και του παγκόσμιου πολιτισμού. Ποια είναι, όμως, τα συνηθέστερα λάθη που κάνουμε όταν τη μιλάμε ή τη γράφουμε;
Ας εξετάσουμε ορισμένα χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Όπως επισημαίνει μέσα από τις αναρτήσεις του ο καθηγητής Γλωσσολογίας Γιώργος Μπαμπινιώτης, το όνομα του οποίου έχει ταυτιστεί με τη μελέτη της ελληνικής γλώσσας, υπάρχουν συγκεκριμένα σφάλματα που επαναλαμβάνονται συχνά σε καθημερινές εκφράσεις.
Ακολουθούν ορισμένα από αυτά, όπως τα έχει αναδείξει και ο ίδιος:
-
Καταρχήν ή καταρχάς; Το καταρχάς σημαίνει πρώτα- πρώτα, ενώ το καταρχήν είναι θέμα αρχής.
-
Στο πλαίσιο ή στα πλαίσια; Πρόκειται για ξενισμό και δεν χρησιμοποιείται πληθυντικός· ο ενικός είναι ο σωστός τύπος.
-
Επικεφαλής ή επί κεφαλής; Το «επικεφαλής» λειτουργεί ως επίρρημα και είναι προτιμότερο να γράφεται ως δύο λέξεις, ώστε να αποφεύγονται λάθη, καθώς δεν κλίνεται.
-
Υπόψιν, Υπ’ όψιν ή υπόψην; Καλύτερα να γράφεται «Υπ’ όψιν», ώστε να μη δημιουργείται σύγχυση με τον τύπο «η υπόψη, της υπόψης».
-
Κοινότυπος ή κοινότοπος; Ο σωστός τύπος είναι κοινότοπος.
-
Απαθανατίζω και όχι αποθανατίζω.
-
Αϊ-Βασίλης, Αϊ-Γιώργης. Το "Αϊ" δεν τονίζεται, δεν γράφεται "Αη" και συνοδεύεται πάντα από ενωτικό ("-").
-
«Καλή επιτυχία». Δεν υπάρχει το «καλή επιτυχία». Η επιτυχία είναι μία και πάντα καλή.
-
«Ευχαριστούμε όλους όσοι μας συμπαραστάθηκαν» (και όχι: «όλους όσους…» διότι είναι υποκείμενο στο ρήμα που ακολουθεί, αλλά: «ευχαριστούμε όσους μας συμπαραστάθηκαν» (όταν λείπει το όλους).
-
Το σωστό είναι «εκτίνω ποινή» και όχι «εκτίω ποινή». Αντίστοιχα, «αποτίνω φόρο τιμής» και όχι «αποτίω».
-
«Η λέξη αυτή απαντά συχνά στον Όμηρο» (και όχι: απαντάται).