Μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας, η χώρα έχει ανάγκη από σταθερότητα και από μια κυβέρνηση που κατανοεί τους διεθνείς συσχετισμούς, τόνισε, μεταξύ άλλων, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην πρώτη του συνέντευξη μετά την έναρξη της δημόσιας συζήτησης για τη συνταγματική αναθεώρηση.
Ο κ. Μητσοτάκης έθεσε ως βασική προτεραιότητα την πολιτική σταθερότητα, απέρριψε το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος» και επέλεξε να συγκρουστεί ευθέως με τους πολιτικούς του αντιπάλους, προσωποποιώντας την αντιπαράθεση ενόψει εκλογών. Ταυτόχρονα, μέσω πρωτοβουλιών όπως η εκκίνηση της διαδικασίας για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, επιχειρεί να διαμορφώσει εκ νέου την πολιτική ατζέντα και να μεταφέρει την αντιπαράθεση σε πεδία που, σύμφωνα με την εκτίμηση της κυβέρνησης, ευνοούν τη Νέα Δημοκρατία, με στόχευση τον χώρο του Κέντρου και το ΠΑΣΟΚ.
Υπενθυμίζεται ότι το πρωί της Δευτέρας ο Κυριάκος Μητσοτάκης κήρυξε την έναρξη του διαλόγου για την αναθεώρηση του Συντάγματος. Στις προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνονται διατάξεις για τη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας, την ευθύνη των υπουργών, τη μονιμότητα στο Δημόσιο και την ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων. Με επιστολή του κάλεσε τους βουλευτές της ΝΔ να καταθέσουν τις απόψεις τους έως το τέλος Φεβρουαρίου, καθώς ο διάλογος ξεκινά τον Μάρτιο.
Μιλώντας στον ΣΚΑΪ και τον Αλέξη Παπαχελά, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε ως μοναδικό ανοιχτό ζήτημα με την Τουρκία την οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας και προανήγγειλε συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν πριν από τις 15 Φεβρουαρίου, ενώ ανακοίνωσε και επίσημα την έναρξη του διαλόγου για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.
Οι τέσσερις «πυλώνες» της συνταγματικής αναθεώρησης και οι αλλαγές που προτείνονται
Στο σχεδόν τετράλεπτο τηλεοπτικό μήνυμά του προς τους πολίτες, ο πρωθυπουργός άνοιξε τη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, δίνοντας έμφαση, όπως σημείωσε, σε τολμηρές αλλαγές που θα απαντήσουν στις ανάγκες των εξελίξεων.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε: «Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος, απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση».
Στο μήνυμά του παρουσίασε το εύρος των προτεινόμενων αλλαγών από την κυβερνητική πλειοψηφία. Κεντρικά σημεία αποτελούν η τροποποίηση του άρθρου 86 για την ευθύνη υπουργών, η ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, η καθιέρωση μίας εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και η ενίσχυση της συμμετοχής των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων.
Όπως τόνισε: «Θα πρέπει οπωσδήποτε να προβλέπει και δικλείδες, οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση, αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο Δημόσιο, σημειώνοντας: «Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωση μου στη μάχη με το βαθύ κράτος για μια δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική, πρέπει πλέον να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μια εντελώς νέα βάση».
Ο πρωθυπουργός απηύθυνε κάλεσμα για ευρύτερες συναινέσεις, προσκαλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό διάλογο: «Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Το ίδιο το Σύνταγμά μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις, αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο Καταστατικός Χάρτης. Εύχομαι η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και στη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα».
Ήδη οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας έχουν λάβει την επιστολή του πρωθυπουργού, με την οποία καλούνται να καταθέσουν προτάσεις έως το τέλος Φεβρουαρίου.
Στην επιστολή επισημαίνεται: «Η επικείμενη αναθεώρηση αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία για ένα νέο, σύγχρονο και άρτιο υπόδειγμα διακυβέρνησης. Είναι υποχρέωση όλων των μελών της Εθνικής Αντιπροσωπείας να συμβάλλουμε ουσιαστικά σε αυτή τη μείζονα πρόκληση».
Η κυβέρνηση αναμένεται να παρουσιάσει την ολοκληρωμένη πρότασή της μέσα στον Μάρτιο, με στόχο να ξεκινήσει η κοινοβουλευτική διαδικασία εντός Απριλίου.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε: «Για να προστατεύσουμε τη χώρα από μελλοντικές επόμενες μεθεπόμενες κυβερνήσεις λαϊκιστών, που για να γίνουν αρεστές μπορούν να καταργήσουν την όποια αξιολόγηση, δεν πρέπει να είναι αποκλειστική αρμοδιότητα να περνάει από το φίλτρο των κομματικών συσχετισμών, η παραπομπή ή μη ενός υπουργού ή υφυπουργού, ενός κυβερνητικού στελέχους στη δικαιοσύνη. Όλες οι χώρες, όλα τα κράτη της Ευρώπης έχουν μία διαδικασία ξεχωριστή».
Η προβλεπόμενη διαδικασία
Τον Απρίλιο αναμένεται να ξεκινήσουν οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες για την αναθεώρηση. Πρόκειται για κορυφαία θεσμική διαδικασία, όπου καθοριστικό ρόλο παίζουν οι συναινέσεις. Η Νέα Δημοκρατία προτείνει συγκεκριμένα άρθρα προς αναθεώρηση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι θα αλλάξουν, καθώς κρίσιμες είναι οι πλειοψηφίες που θα διαμορφωθούν, με σημείο-κλειδί τις 180 ψήφους.
Δεν σημαίνει αυτό ότι τα άρθρα θα αλλάξουν, γιατί μέγιστο και κρίσιμο ζητούμενο είναι στις δύο φάσεις της διαδικασίας να δούμε ποιες πλειοψηφίες θα δημιουργηθούν και σημείο κλειδί είναι το 180.
Σε περίπτωση που ένα άρθρο λάβει 180 ψήφους στην προτείνουσα Βουλή, τότε στην αναθεωρητική Βουλή που θα ακολουθήσει, απαιτείται απλώς να λάβει 151 με απλή πλειοψηφία. Σε περίπτωση όμως που ένα άρθρο λάβει από 151 μέχρι 179 ψήφους στην παρούσα Βουλή, στην προτείνουσα Βουλή, τότε στην επόμενη Βουλή την αναθεωρητική απαιτείται να λάβει 181 ψήφους.
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Άμεσες ήταν οι αντιδράσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης, με αιχμή το άρθρο 86 και το άρθρο 103 για τη μονιμότητα στο Δημόσιο.
Το ΠΑΣΟΚ ξεκαθαρίζει ότι δεν θα δώσει λευκή επιταγή και θα παρουσιάσει ολοκληρωμένη πρόταση. Ο Νίκος Ανδρουλάκης έχει προτείνει: «Άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών – τέλος στα φαινόμενα ασυλίας- ατιμωρησίας -Χωρίς απόφαση υπουργικού συμβουλίου η επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης. “Όχι” σε δημόσια αξιώματα για 4 χρόνια μετά την αφυπηρέτηση των δικαστών. Κατοχυρωμένη η μονιμότητα στο δημόσιο. “Ναι” στην αξιολόγηση με διαφάνεια».
Ο Κώστας Τσουκαλάς δήλωσε: «Το 86 ο πρωθυπουργός το διέστειλε τόσο πολύ για να κρυφτεί πίσω η κυβέρνηση, που είναι βαθιά υποκρισία να λέει ότι θα το αλλάξει. Αυτή η κυβέρνηση έχει ψηφίσει δύο νόμους αξιολόγησης και δεν τους εφαρμόζει. Τι κάνει; Αντιθέτως.
Αναθέσεις σκληρό πελατειασμού».
Ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσω του Σωκράτη Φάμελλου, κάνει λόγο για υποκρισία, προτάσσοντας ναι στην αξιολόγηση, όχι στην άρση της μονιμότητας και όχι στην αναθεώρηση του άρθρου 16, ενώ για το άρθρο 86 ζητά να μην εξαρτάται ο έλεγχος των υπουργών από την κυβερνητική πλειοψηφία.
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ανέφερε: «Ναι, χρειάζεται Συνταγματική αναθεώρηση, αλλά και μία προοδευτική κυβέρνηση, που θα σεβαστεί τους Συνταγματικούς κανόνες και θα ενισχύσει το κράτος δικαίου στην Ελλάδα. Και είναι χρέος των προοδευτικών κομμάτων να μην επιτρέψουμε να υπάρξουν κερκόπορτες, για να υλοποιήσει το σχέδιό του εις βάρος των συμφερόντων της κοινωνίας».
Το ΚΚΕ δηλώνει ότι θα καταθέσει τις δικές του προτάσεις και δεν πρόκειται να συναινέσει: «Τις συναινέσεις αυτές ας τις αναζητήσει ο κ. Μητσοτάκης στα κόμματα της συστημικής αντιπολίτευσης, που συμφωνούν στις στρατηγικές επιλογές και διαφωνούν στο ποιος και πώς θα τις προωθήσει».
Η Νέα Αριστερά σημειώνει: «Η κυβέρνηση της ΝΔ επιχειρεί τη συνταγματοποίηση των ολέθριων επιλογών της, ώστε να τις καταστήσει μόνιμες παθογένειες της χώρας».
Ο Κυριάκος Βελόπουλος σχολίασε: «Εάν καταργηθεί η μονιμότητα, ανησυχούμε για τη μονιμότητα της οικογένειας Μητσοτάκη στη Βουλή. Το γελοίο είναι ότι η αναθεώρηση δεν μπορεί να γίνει λόγω μη αναθεωρητικής Βουλής. Άρα όλα γίνονται για την επικοινωνία».
Ο Δημήτρης Νατσιός ανέφερε: «Ας μην γίνει η επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση άλλη μια χαμένη ευκαιρία για τον λαό μας».
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναμένουν τη συνολική πρόταση της Νέας Δημοκρατίας προκειμένου να τοποθετηθούν αναλυτικά.
«Δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος»
Ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε σε σημείο της συνέντευξής του ότι δεν θα αλλάξει ο εκλογικός νόμος. «Θεωρώ πολύ πιο σημαντικό αυτή τη στιγμή να κατοχυρώσουμε αυτή τη θεσμική σταθερότητα, όπου οι κανόνες του παιχνιδιού δεν είναι υπό διαπραγμάτευση, από το να πειραματιζόμαστε με λύσεις οι οποίες τελικά, θα έλεγα, με έναν τρόπο παραβιάζουν τη λαϊκή εντολή. Εγώ είμαι πολύ ξεκάθαρος, είμαστε πολύ ξεκάθαροι: πιστεύουμε στις αυτοδύναμες κυβερνήσεις, θεωρούμε ότι υπηρετούν αυτή τη στιγμή το συμφέρον του τόπου, ειδικά σε μια περίοδο μεγάλης αστάθειας».
«Οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις μπορούν να προκύψουν με αυτόν τον εκλογικό νόμο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις: το πρώτο κόμμα να είναι πάνω από ένα ορισμένο ποσοστό. Γνωστές οι προϋποθέσεις και οι αριθμητικοί στόχοι για να μπορούμε να πετύχουμε αυτό το αποτέλεσμα. Αυτή θα είναι η ατζέντα με την οποία θα οδηγήσω -και θέλω να οδηγήσω- τη Νέα Δημοκρατία στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Αλλά κυρίαρχος είναι ο ελληνικός λαός. Αν ο ελληνικός λαός τελικά μας υποδείξει ότι δεν θέλει αυτοδύναμη κυβέρνηση, τότε θα πρέπει να σχηματιστεί κάποια κυβέρνηση συνεργασίας. Πάντως, η χώρα δεν μπορεί να μείνει ακυβέρνητη», προσέθεσε και σημείωσε ότι δεν πρόκειται να πειράξει «τους κανόνες του παιχνιδιού για να γίνει το δικό μου. Αυτό θα ήταν και παντελώς αντιθεσμικό, δεν μου ταιριάζει καθόλου, αλλά πιστεύω ότι μπορεί να ήταν και τελικά πολιτικά αντιπαραγωγικό».
«Θεωρώ ότι είναι ένας στόχος εφικτός. Σίγουρα είναι πιο εφικτός αυτός ο στόχος από το να ισχυρίζεται το ΠΑΣΟΚ ότι θα είναι πρώτο κόμμα», ανέφερε ακόμα ο Πρωθυπουργός και υποστήριξε πως στην παρούσα συγκυρία «έχει μεγάλη σημασία να υπάρχει σταθερότητα και να υπάρχει μια κυβέρνηση η οποία αντιλαμβάνεται τους διεθνείς συσχετισμούς, γιατί είναι πολύ σημαντικό, και για εμένα προσωπικά θα έλεγα, να μπορούμε να διαχειριστούμε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
«Η σταθερότητα δεν σημαίνει στασιμότητα. Σταθερότητα σημαίνει, ναι, σταθερότητα στα γεωπολιτικά, αλλά σημαίνει και σταθερές αυξήσεις μισθών και εισοδημάτων, σταθερή βελτίωση στην παιδεία, στην υγεία. Άρα για εμάς είναι απολύτως κρίσιμο να εξηγήσουμε, αυτή την τρίτη θητεία δεν την επιδιώκουμε γιατί θέλουμε ντε και καλά να καθόμαστε σε αυτή την καρέκλα, αλλά γιατί έχουμε σχέδιο, πρόγραμμα. Κάνουμε την Ελλάδα πιο ισχυρή, έχουμε δώσει τεκμήρια συνέπειας», συμπλήρωσε.
Τόνισε πως το δίλημμα των εκλογών είναι «Μητσοτάκης ή Ανδρουλάκης ή Κωνσταντοπούλου ή Βελόπουλος» και δεν είναι «Μητσοτάκης ή χάος».
«Δεν συγκρίνομαι με το χάος. Συγκρίνομαι με τους πολιτικούς μου αντιπάλους. Βλέπω, ας πούμε, αρκετούς συμπολίτες μας που αυτή τη στιγμή μπορεί να στηρίζουν το ΠΑΣΟΚ, που σε έναν βαθμό μπορεί να συμφωνούν με τις πολιτικές μας και που αιφνιδιάζονται όταν το ΠΑΣΟΚ γίνεται “ουρά” της κας Κωνσταντοπούλου και όταν ταυτίζεται με έναν πιο ακραίο λόγο χωρίς προτάσεις, γιατί δεν έχουν συνηθίσει αυτό από το ΠΑΣΟΚ. Άρα, για εμένα αυτό το δίλημμα είναι ένα ψεύτικο δίλημμα. Έχω συγκεκριμένους αντιπάλους, όλους τους σέβομαι. Δυσκολεύομαι μερικές φορές, δεν σας κρύβω, ως παλαιότερος κοινοβουλευτικός, σε μια Βουλή όπου πια όλα φαίνεται να παίζουν για την ατάκα του TikTok των 10 δευτερολέπτων και δυσκολευόμαστε να κάνουμε μία ουσιαστική συζήτηση σε βάθος.
Εγώ δεν είμαι “πολιτικός της ατάκας”. Θα χρησιμοποιήσω και την ατάκα όταν χρειάζεται, αλλά δεν είναι αυτό το χαρακτηριστικό μου», προσέθεσε και σημείωσε πως το «τι θα προέλθει από την κάλπη και πώς θα μπορέσει να σχηματιστεί κυβέρνηση, νομίζω ότι πρέπει να απασχολήσει τους πολίτες».
Για τη συνταγματική αναθεώρηση
Αναφερόμενος στη συνταγματική σναθεώρηση, ο Πρωθυπουργός ανέφερε ότι το 2030 είναι ένα πολύ σημαντικό ορόσημο. «Το 2030 θα κλείσουμε 200 χρόνια από τη σύσταση του νεοελληνικού κράτους. Γιορτάζουμε το 1821, την έναρξη του πολέμου της Ανεξαρτησίας, τον Φεβρουάριο του 1830 δημιουργήθηκε το νέο ελληνικό κράτος».
Προσέθεσε ότι «φιλοδοξία μου και μέσα από τη σναθεώρηση, αλλά όχι μόνο, είναι πια το 2030 να έχουμε κλείσει όλες τις εκκρεμότητές μας με το πελατειακό κράτος, του οποίου η ληξιαρχική πράξη γέννησης γράφτηκε πριν από δύο αιώνες. Εδώ παλεύουμε με παθογένειες οι οποίες δεν είναι τωρινές. Δεν πίστευα ποτέ και δεν πιστεύω ότι θα κερδίσουμε από την πρώτη στιγμή όλες αυτές τις μάχες. Έχουμε κερδίσει πολλές, όμως. Έχουμε δώσει δείγματα γραφής».
Ακόμα τόνισε ότι «η συνταγματική σναθεώρηση είναι μία ευκαιρία τα κόμματα να τοποθετηθούν επί της ουσίας των προτάσεών μας».
Για τη διάταξη για τη συνεπιμέλεια που χρησιμοποίησε η Όλγα Κεφαλογιάννη
Αναφερόμενος στη διάταξη για τη συνεπιμέλεια την οποία χρησιμοποίησε η υπουργός Πολιτισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε λόγο για μία «σωστή διάταξη, διότι ουσιαστικά μας υποχρεώνει να ξαναδούμε ζητήματα τα οποία αφορούν στη συνεπιμέλεια», προσθέτοντας πως «πέρασε από την κανονική νομοθετική διαδικασία στις Επιτροπές, στην Ολομέλεια. Ψηφίστηκε από πολύ περισσότερους βουλευτές από την κυβερνητική πλειοψηφία».
«Το πώς έγινε χρήση της διάταξης εγώ δεν θα το σχολιάσω, γιατί είναι και ένα, θα έλεγα, ζήτημα το οποίο είναι προσωπικό, υπάρχουν και παιδιά στη μέση», είπε ο Πρωθυπουργός ωστόσο συμπλήρωσε πως «όταν κατέχουμε ένα δημόσιο αξίωμα, μερικές φορές δεν πρέπει να στεκόμαστε μόνο στην ουσία αλλά πρέπει να προσέχουμε και τις εντυπώσεις», ωστόσο υπογράμμισε ότι δεν θα υπάρξουν επιπτώσεις για την κυρία Κεφαλογιάννη.
Δείτε σχετικό βίντεο από τη συνέντευξη:
