Σαφώς διαφοροποιημένο είναι πλέον το καθεστώς για τους εργαζόμενους συνταξιούχους, καθώς από την 1η Ιανουαρίου 2024 η απασχόληση δεν οδηγεί σε μείωση της κύριας σύνταξης για όσους συνεχίζουν να εργάζονται και ασφαλίζονται στον e-ΕΦΚΑ.
Η αλλαγή αυτή σηματοδοτεί την κατάργηση του παλαιού συστήματος περικοπών, χωρίς όμως να σημαίνει ότι η εργασία είναι «χωρίς κόστος».
Ο “πόρος” αντί για περικοπή σύνταξης
Στη θέση της μείωσης της σύνταξης εφαρμόζεται πλέον ένας ειδικός πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ, δηλαδή μια οικονομική επιβάρυνση που συνδέεται με την απασχόληση.
Το νέο πλαίσιο βασίζεται στο άρθρο 114 του νόμου 5078/2023 και προβλέπει ότι:
-
Η σύνταξη καταβάλλεται ολόκληρη, χωρίς περικοπή
-
Ο εργαζόμενος συνταξιούχος επιβαρύνεται με ειδικό πόρο
-
Η επιβάρυνση ισχύει για κάθε μορφή ασφαλιστέας εργασίας
Τι ισχύει για μισθωτούς και δημόσιο τομέα
Για τους συνταξιούχους που εργάζονται ως μισθωτοί:
-
Η σύνταξη συνεχίζει να καταβάλλεται κανονικά
-
Η εργασία πρέπει να δηλώνεται στην ειδική πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ
Το ίδιο καθεστώς εφαρμόζεται και στον δημόσιο τομέα, όπου επίσης δεν προβλέπεται πλέον μείωση σύνταξης λόγω απασχόλησης.
Μη μισθωτοί: Πιο ευέλικτο αλλά όχι χωρίς κόστος
Για όσους ασκούν ελεύθερο επάγγελμα ή άλλη μη μισθωτή δραστηριότητα:
-
Οι ασφαλιστικές εισφορές υπολογίζονται κανονικά, βάσει του νόμου 4387/2016
-
Ο πόρος υπέρ e-ΕΦΚΑ επιβάλλεται ξεχωριστά για κάθε δραστηριότητα
Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση παράλληλης απασχόλησης (π.χ. μισθωτή και ελεύθερο επάγγελμα), ο συνταξιούχος επιβαρύνεται πολλαπλά.
Υποχρεωτική η δήλωση απασχόλησης
Κομβικό σημείο του νέου πλαισίου είναι η υποχρέωση δήλωσης:
-
Ο συνταξιούχος πρέπει να δηλώσει έναρξη εργασίας στην ηλεκτρονική υπηρεσία του e-ΕΦΚΑ
-
Δηλώνονται επίσης τυχόν λόγοι εξαίρεσης από εισφορές ή πόρο
-
Η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά
Η μη δήλωση μπορεί να οδηγήσει σε καταλογισμούς και πρόσθετες επιβαρύνσεις.
Ειδικό καθεστώς για συντάξεις χηρείας
Διαφορετικοί κανόνες ισχύουν για τις συντάξεις χηρείας:
-
Αν ο δικαιούχος εργάζεται ή λαμβάνει άλλη σύνταξη
-
Μετά την πάροδο τριετίας από τον θάνατο
τότε επιβάλλεται μείωση 50% στο ποσό της σύνταξης.
Η ίδια ρύθμιση εφαρμόζεται και σε περιπτώσεις συνταξιοδότησης από το εξωτερικό, με ειδικές προβλέψεις για χώρες της ΕΕ.
Τι ισχύει σήμερα συνολικά
Συνοψίζοντας:
-
Δεν κόβεται πλέον η σύνταξη για συνταξιούχους γήρατος και αναπηρίας που εργάζονται
-
Επιβάλλεται όμως ειδικός πόρος και ασφαλιστικές εισφορές
-
Η δήλωση απασχόλησης είναι υποχρεωτική
-
Στις συντάξεις χηρείας εξακολουθεί να ισχύει μείωση 50% υπό προϋποθέσεις
Το νέο σύστημα δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στους συνταξιούχους που επιλέγουν να παραμείνουν ενεργοί στην αγορά εργασίας, διατηρώντας όμως ένα πλαίσιο ελέγχου και επιβαρύνσεων.
