Αναταράξεις προκαλεί σε περίπου 350.000 δικαιούχους συντάξεων λόγω θανάτου η απόφαση του Συμβούλιο της Επικρατείας, σύμφωνα με την οποία δεν πρέπει να καταβάλλεται δεύτερη εθνική σύνταξη σε χήρες και ορφανά.
Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τις συντάξεις χηρείας και ορφανών τέκνων, καθώς σε πολλές περιπτώσεις οδηγεί σε σημαντικές μειώσεις των ποσών που λαμβάνουν οι δικαιούχοι.
Τι αλλάζει στις συντάξεις χηρείας
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, η σύνταξη λόγω θανάτου μπορεί να μειωθεί στο 70% της αρχικής παροχής και να επιμεριστεί στους δικαιούχους (σύζυγο και τέκνα).
Ωστόσο, η νέα ερμηνεία που προκύπτει από την απόφαση του ΣτΕ επηρεάζει και τη λεγόμενη εθνική σύνταξη, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελεί σημαντικό μέρος του συνολικού ποσού.
Αυτό πρακτικά μπορεί να οδηγήσει σε περικοπές έως και 50% για ορισμένες κατηγορίες δικαιούχων, ιδιαίτερα σε χαμηλοσυνταξιούχους ή οικογένειες που βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στη σύνταξη θανόντος.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο
Οι αλλαγές φαίνεται να επηρεάζουν κυρίως:
-
Χαμηλόμισθους συνταξιούχους
-
Ασφαλισμένους που αποχώρησαν στο 67ο έτος με λιγότερα από 40 έτη ασφάλισης
-
Ελεύθερους επαγγελματίες που επέλεξαν χαμηλές ασφαλιστικές κατηγορίες
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο του νόμου Νόμος 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου), κάθε συνταξιούχος δικαιούται μία μόνο εθνική σύνταξη, ανεξάρτητα από την αιτία συνταξιοδότησης (γήρας, αναπηρία ή θάνατος).
Οι ρυθμίσεις για το 70% και το 35%
Το υφιστάμενο σύστημα προβλέπει ότι:
-
Η σύνταξη λόγω θανάτου ανέρχεται στο 70% της αρχικής παροχής
-
Σε περίπτωση εργασίας ή άλλης σύνταξης, μπορεί να μειωθεί στο 35% μετά την τριετία
Η ρύθμιση αυτή, σύμφωνα με ειδικούς, δημιουργεί άνιση μεταχείριση σε σχέση με άλλες κατηγορίες συνταξιούχων.
Το ζήτημα των αναδρομικών και των επιστροφών
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία αφορά το ενδεχόμενο χαρακτηρισμού ποσών ως αχρεωστήτως καταβληθέντων, κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει οικονομικές απαιτήσεις επιστροφής.
Παράλληλα, οι δικαιούχοι έχουν ήδη καταβάλει εισφορές υγείας, φόρους και σε ορισμένες περιπτώσεις την Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω τη νομική και οικονομική εικόνα.
Πολιτικό και κοινωνικό αδιέξοδο
Η υπόθεση αναμένεται να προκαλέσει έντονο προβληματισμό, καθώς τίθεται το ερώτημα αν η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε τροποποίηση του ισχύοντος πλαισίου ή αν θα εφαρμόσει πλήρως την απόφαση, με συνέπειες για εκατοντάδες χιλιάδες δικαιούχους.
Η συζήτηση αγγίζει τον πυρήνα του ασφαλιστικού συστήματος και επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της βιωσιμότητας και της κοινωνικής προστασίας.
