Στον πυρήνα του πακέτου μέτρων της ΔΕΘ που αναμένεται να ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στις αρχές Σεπτεμβρίου, βρίσκεται η αποκατάσταση των απωλειών εισοδήματος των συνταξιούχων από την περίοδο των Μνημονίων.
Οι αυξήσεις που δόθηκαν στις συντάξεις την περίοδο 2023–2026 ανήλθαν σωρευτικά στο 16,3%, την ώρα που η αύξηση του μέσου μισθού πλήρους απασχόλησης από το 2019 έφτασε στο 28,5% και του κατώτατου μισθού στο 39,4%. Η διαφορά αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της αγοραστικής δύναμης των συνταξιούχων και της ανισορροπίας σε σχέση με τους μισθούς.
Στοιχεία συντάξεων στην Ελλάδα – Μέση σύνταξη και κατανομή
Με βάση την έκθεση «Ήλιος», η εικόνα των συντάξεων έχει ως εξής:
-
Μέση κύρια σύνταξη: 865,99 ευρώ
-
Μέση επικουρική σύνταξη: 196,26 ευρώ
-
Μέσο μέρισμα: 115,9 ευρώ
Από το σύνολο των περίπου 1.970.340 συνταξιούχων:
-
1.128.550 συνταξιούχοι λαμβάνουν έως 1.000 ευρώ κύρια σύνταξη
-
265.000 συνταξιούχοι λαμβάνουν έως 500 ευρώ
Η εικόνα δείχνει ότι μεγάλο μέρος των συνταξιούχων εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλά εισοδηματικά επίπεδα, παρά τις πρόσφατες αυξήσεις.
Διαφορές συντάξεων Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα
Σημαντικές αποκλίσεις καταγράφονται μεταξύ τομέων:
-
Δημόσιο: μέση σύνταξη περίπου 1.407 ευρώ
-
ΙΚΑ (ιδιωτικός τομέας): περίπου 763 ευρώ
Οι διαφορές συνδέονται με διαφορετικές μισθολογικές βάσεις, ωριμάνσεις και τρόπο υπολογισμού των ασφαλιστικών εισφορών.
Ηλικιακή κατανομή συνταξιούχων
-
26,82% άνω των 81 ετών
-
36,23% ηλικίας 71–80 ετών
-
34,01% ηλικίας 51–70 ετών
-
1,41% κάτω των 25 ετών
Το μεγαλύτερο ποσοστό των συνταξιούχων βρίσκεται στις ηλικίες άνω των 70 ετών, γεγονός που αυξάνει τις ανάγκες για σταθερό εισόδημα και προστασία αγοραστικής δύναμης.
Παρεμβάσεις που εξετάζονται για τις συντάξεις
Στο τραπέζι των συζητήσεων βρίσκονται σειρά μέτρων με στόχο την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων.
1. Αναμόρφωση Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ)
Εξετάζεται:
-
Μείωση των κρατήσεων
-
Αντικατάσταση των 8 κλιμακίων σε 3 ή 4
-
Υπολογισμός μόνο στο υπερβάλλον ποσό κάθε κλιμακίου
-
Πιο αναλογικό σύστημα τύπου φορολογικής κλίμακας
Η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των μηνιαίων επιβαρύνσεων για χιλιάδες συνταξιούχους.
Νομικές εξελίξεις για την ΕΑΣ
Η συζήτηση έχει φτάσει και στη Δικαιοσύνη, καθώς εξετάζεται προσφυγή για τον τρόπο υπολογισμού της ΕΑΣ.
Εφόσον κριθεί ότι ο ισχύων τρόπος είναι αντισυνταγματικός, ενδέχεται:
-
Να υπάρξει αναπροσαρμογή του συστήματος κρατήσεων
-
Να τεθεί ζήτημα επιστροφών ποσών
-
Να επηρεαστούν περίπου 300.000 συνταξιούχοι
Επιπλέον μέτρα ενίσχυσης συνταξιούχων
Στο κυβερνητικό πλάνο εξετάζονται επίσης:
-
Αύξηση του επιδόματος των 300 ευρώ
-
Διεύρυνση των δικαιούχων
-
Αντικατάσταση με μέτρο τύπου 13ης σύνταξης
-
Θέσπιση ρήτρας πληθωρισμού για αυτόματες αυξήσεις
