Αυστηρότερο πλαίσιο για τις παραβάσεις που σχετίζονται με τη στάθμευση και την παράνομη κατάληψη δημόσιων χώρων προβλέπει ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), βάζοντας στο στόχαστρο πρακτικές που συναντώνται συχνά στους δρόμους των μεγάλων πόλεων.
Ζαρντινιέρες, καρέκλες, κουβάδες, κώνοι και άλλα αντικείμενα που τοποθετούνται στο οδόστρωμα για να δεσμεύουν θέσεις πάρκινγκ, αλλά και αυτοσχέδιες πινακίδες «Απαγορεύεται η στάθμευση», μπορούν να επιφέρουν σημαντικά πρόστιμα στους παραβάτες. Ανάλογα με την παράβαση και την περίπτωση υποτροπής, οι χρηματικές κυρώσεις μπορεί να φτάσουν έως και τα 1.500 ευρώ.
Παράλληλα, ο νέος ΚΟΚ προβλέπει αυστηρότερες ποινές για όσους επαναλαμβάνουν τις ίδιες παραβάσεις, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να βεβαιωθεί νέα κλήση ακόμη και για το ίδιο όχημα, εάν ο οδηγός δεν συμμορφωθεί και δεν το απομακρύνει από το σημείο.
Υπενθυμίζεται ότι ο νέος ΚΟΚ θεσπίστηκε με τον Ν. 5209/2025, ο οποίος δημοσιεύθηκε στις 13 Ιουνίου 2025 και αντικατέστησε τον προηγούμενο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (Ν. 2696/1999). Έκτοτε έχουν ακολουθήσει νομοθετικές τροποποιήσεις και υπουργικές αποφάσεις, με αποτέλεσμα οι οδηγοί να χρειάζεται να παρακολουθούν τις αλλαγές που επηρεάζουν τις υποχρεώσεις τους.
Παράνομες πινακίδες «Απαγορεύεται η στάθμευση» – Πότε επιβάλλεται πρόστιμο
Μία από τις πρακτικές που βρίσκονται στο επίκεντρο των νέων ρυθμίσεων είναι η τοποθέτηση αυτοσχέδιων απαγορευτικών πινακίδων μπροστά από κατοικίες, αυλές και γκαράζ, με σκοπό τη δέσμευση δημόσιου χώρου στάθμευσης.
H ύπαρξη μιας πινακίδας «Απαγορεύεται η στάθμευση» δεν σημαίνει αυτομάτως ότι ο συγκεκριμένος χώρος έχει νόμιμα δεσμευτεί.
Για να είναι νόμιμη η είσοδος και η απαγόρευση στάθμευσης, θα πρέπει να πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις αδειοδότησης. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον Γιώργο Ανδρή, στην πινακίδα πρέπει να αναγράφεται ο αριθμός της οικοδομικής άδειας.
Σε περίπτωση που ένας πολίτης διαπιστώσει ότι υπάρχει ύποπτη ή παράνομη πινακίδα, μπορεί να απευθυνθεί στην αστυνομία και να ζητήσει έλεγχο. Οι αρμόδιες αρχές μπορούν να μεταβούν στο σημείο και να ζητήσουν από τον ιδιοκτήτη να αποδείξει τη νομιμότητα της κατασκευής και της απαγόρευσης στάθμευσης.
Εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν υπάρχει η απαιτούμενη άδεια, ο ιδιοκτήτης υποχρεώνεται να απομακρύνει την πινακίδα και δεν μπορεί να χρησιμοποιεί τον χώρο ως νόμιμη θέση στάθμευσης.
Τα πρόστιμα για τις συγκεκριμένες παραβάσεις ξεκινούν από 350 ευρώ και μπορούν να φτάσουν τα 1.500 ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης και το εάν υπάρχει υποτροπή.
Ζαρντινιέρες, καρέκλες και κουβάδες: Πρόστιμα για την κατάληψη δημόσιου χώρου
Εξίσου συνηθισμένο είναι το φαινόμενο της τοποθέτησης αντικειμένων στο οδόστρωμα, με στόχο να διατηρείται ελεύθερη μια θέση στάθμευσης αποκλειστικά για τον ιδιοκτήτη τους.
Ζαρντινιέρες, πλαστικοί κουβάδες, τελάρα, κώνοι, καρέκλες, ακόμη και οικιακά αντικείμενα, όπως σιδερώστρες και απλώστρες, χρησιμοποιούνται σε αρκετές περιπτώσεις ως αυτοσχέδια εμπόδια.
Ο νέος ΚΟΚ αντιμετωπίζει τέτοιες πρακτικές ως παράνομη κατάληψη του οδοστρώματος, καθώς κανένας ιδιώτης δεν έχει δικαίωμα να δεσμεύει αυθαίρετα δημόσιες θέσεις στάθμευσης έξω από την κατοικία του.
Oi σχετικές παραβάσεις επισύρουν πρόστιμα που ξεκινούν από 350 ευρώ, ενώ το ποσό μπορεί να αυξηθεί σημαντικά σε περίπτωση υποτροπής ή μη συμμόρφωσης στις υποδείξεις των αστυνομικών αρχών.
Εάν κάποιος επιμένει να διατηρεί τα αντικείμενα στο οδόστρωμα, οι πολίτες μπορούν να προχωρήσουν σε καταγγελία στην αστυνομία, ώστε να διαπιστωθεί η παράβαση και να ζητηθεί η απομάκρυνσή τους.
Σε περίπτωση που ο παραβάτης αρνηθεί να συμμορφωθεί, οι κυρώσεις μπορεί να φτάσουν έως τα 1.500 ευρώ, ενώ, σύμφωνα με τον δημοσιογράφο, εφόσον συνεχίσει να μην εφαρμόζει τις υποδείξεις των Αρχών, μπορεί να αντιμετωπίσει και περαιτέρω νομικές συνέπειες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, μετά τις πρόσφατες αλλαγές, έχει αφαιρεθεί από τον ΚΟΚ η διάταξη που απαγόρευε τη στάθμευση μοτοσικλετών παράλληλα προς το οδόστρωμα. Έτσι, oι οδηγοί δικύκλων μπορούν να σταθμεύουν με αυτόν τον τρόπο, καταλαμβάνοντας ακόμη και χώρο που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από αυτοκίνητο.
Νέα κλήση για το ίδιο παράνομο παρκάρισμα – Τι ισχύει με το τρίωρο
Μία ακόμη σημαντική πρόβλεψη αφορά τα οχήματα που παραμένουν σταθμευμένα παράνομα, ακόμη και αφού ο οδηγός έχει ήδη λάβει κλήση για την παράβαση.
Ειδικότερα, εάν ένα όχημα έχει εντοπιστεί να παραβιάζει τους κανόνες στάθμευσης και ο οδηγός δεν το απομακρύνει, μετά την παρέλευση τριών ωρών μπορεί να βεβαιωθεί νέα παράβαση.
H διαδικασία μπορεί να επαναλαμβάνεται ανά τρίωρο, εφόσον το όχημα εξακολουθεί να βρίσκεται παράνομα στο ίδιο σημείο και δεν υπάρχει συμμόρφωση.
Οι κυρώσεις γίνονται ακόμη αυστηρότερες όταν διαπιστώνεται υποτροπή μέσα σε διάστημα πενταετίας. Ενδεικτικά, για τη συγκεκριμένη κατηγορία παραβάσεων προβλέπονται:
- Πρώτη υποτροπή: Πρόστιμο 1.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης για 180 ημέρες.
- Δεύτερη υποτροπή: Πρόστιμο 2.000 ευρώ και αφαίρεση άδειας οδήγησης για ένα έτος.
Όπως διευκρινίζει ο δημοσιογράφος, η εφαρμογή της διαδικασίας του τρίωρου αφορά κυρίως τη Δημοτική Αστυνομία, καθώς η Τροχαία δεν επικεντρώνεται στον ίδιο βαθμό στη συγκεκριμένη πρακτική.
Αντικοινωνική συμπεριφορά: Οι παραβάσεις που κοστίζουν ακριβά
Οι παράνομες πινακίδες και η αυθαίρετη κατάληψη θέσεων στάθμευσης εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των αντικοινωνικών συμπεριφορών που αντιμετωπίζει αυστηρότερα ο νέος ΚΟΚ.
Στην ίδια κατηγορία περιλαμβάνονται συμπεριφορές που περιορίζουν την ελεύθερη και ασφαλή μετακίνηση των πεζών, των ατόμων με αναπηρία και άλλων ευάλωτων χρηστών του οδικού δικτύου.
Ενδεικτικά, στις παραβάσεις περιλαμβάνονται:
- Η κατάληψη θέσεων στάθμευσης που προορίζονται για οχήματα ατόμων με αναπηρία.
- Η στάθμευση πάνω σε ράμπες ΑμεΑ και οδηγούς τυφλών.
- Η στάθμευση ή κίνηση πάνω σε διαβάσεις πεζών, πεζοδρόμια, πεζοδρόμους και πλατείες.
- Η χρήση κινητού τηλεφώνου στο χέρι κατά την οδήγηση.
- Η μη χρήση ζώνης ασφαλείας και προστατευτικού κράνους.
- Η απόρριψη αντικειμένων και αποτσίγαρων από το παράθυρο του οχήματος.
Για τη στάθμευση σε θέσεις ΑμεΑ και σε ράμπες ή οδηγούς τυφλών προβλέπεται αρχικό πρόστιμο 150 ευρώ, καθώς και άμεση αφαίρεση της άδειας οδήγησης για 60 ημέρες. Σε περίπτωση υποτροπής, η αφαίρεση του διπλώματος φτάνει τις 180 ημέρες, ενώ οι χρηματικές κυρώσεις αυξάνονται στα 1.000 και 2.000 ευρώ, αντίστοιχα, ανάλογα με την περίπτωση.
Παράλληλα, τα οχήματα που εμποδίζουν την πρόσβαση σε τέτοιες υποδομές μπορούν να απομακρύνονται άμεσα με γερανό.
Αυστηρότερες είναι οι προβλέψεις και για τη μη χρήση ζώνης ασφαλείας. Εάν ένας επιβάτης δεν φορά ζώνη, επιβάλλεται πρόστιμο 150 ευρώ τόσο στον ίδιο όσο και στον οδηγό, ακόμη και αν ο τελευταίος φορά κανονικά τη δική του ζώνη.
Αντίστοιχα, η επιθετική συμπεριφορά στον δρόμο, όπως οι προσβλητικές χειρονομίες, οι διαπληκτισμοί και η εγκατάλειψη οχήματος στη μέση του δρόμου με σκοπό την αντιπαράθεση με άλλον οδηγό, μπορεί να οδηγήσει σε αφαίρεση της άδειας οδήγησης για έως και 40 ημέρες.
Πρόστιμο 150 ευρώ για όσους καταβρέχουν πεζούς
Μία ακόμη παράβαση που προστέθηκε στο πλαίσιο του νέου ΚΟΚ αφορά τους οδηγούς που, όταν βρέχει, περνούν με ταχύτητα πάνω από συγκεντρωμένα νερά στο οδόστρωμα, με αποτέλεσμα να καταβρέχουν διερχόμενους πεζούς.
Για τη συγκεκριμένη συμπεριφορά προβλέπεται πρόστιμο 150 ευρώ και αφαίρεση της άδειας οδήγησης για έναν μήνα. H παράβαση μπορεί να διαπιστωθεί είτε από αστυνομικό ή τροχονόμο που βρίσκεται στο σημείο είτε μέσω εγκεκριμένων ηλεκτρονικών μέσων καταγραφής.
Επιπλέον, ένας πολίτης που έχει υποστεί τη συγκεκριμένη συμπεριφορά μπορεί να προσκομίσει φωτογραφίες ή βίντεο από το περιστατικό και να υποβάλει επώνυμη καταγγελία στην αστυνομία. Στη συνέχεια, το υλικό μπορεί να αξιολογηθεί στο πλαίσιο της διοικητικής έρευνας.
Σε περίπτωση επανάληψης της ίδιας παράβασης εντός πενταετίας, οι κυρώσεις αυστηροποιούνται σημαντικά, με υψηλότερα πρόστιμα και μεγαλύτερη διάρκεια αφαίρεσης της άδειας οδήγησης, ενώ σε προβλεπόμενες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξει ακόμη και οριστική αφαίρεση με υποχρέωση επανεξέτασης.
