Νέα δεδομένα για την αναγνώριση πλασματικών χρόνων ασφάλισης και την προϋπόθεση των 3.600 ημερών ασφάλισης δίνει ο e-ΕΦΚΑ, ξεκαθαρίζοντας ότι το συγκεκριμένο όριο δεν εφαρμόζεται οριζόντια σε όλους τους ασφαλισμένους.
Οι διευκρινίσεις αφορούν κυρίως ασφαλισμένους των οποίων οι αιτήσεις για αναγνώριση πλασματικών χρόνων είχαν απορριφθεί επειδή δεν είχαν συμπληρώσει 3.600 ημέρες ασφάλισης, ενώ, σύμφωνα με το ισχύον για την περίπτωσή τους καθεστώς, η συγκεκριμένη προϋπόθεση δεν ήταν απαραίτητη.
Το ζήτημα συνδέεται άμεσα με το πότε θεμελιώνεται το συνταξιοδοτικό δικαίωμα και με το εάν οι σχετικές προϋποθέσεις έχουν επηρεαστεί από τον Ν. 3863/2010.
Πότε απαιτούνται τα 3.600 ένσημα
Η απαίτηση των 3.600 ημερών ασφάλισης αφορά το καθεστώς που διαμορφώθηκε μετά την εφαρμογή του Ν. 3863/2010, ο οποίος τροποποίησε το άρθρο 40 του Ν. 2084/1992.
Με τις αλλαγές αυτές θεσπίστηκε ως προϋπόθεση η ύπαρξη ενός ελάχιστου χρόνου πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης, προκειμένου να μπορούν να αξιοποιηθούν συγκεκριμένοι πλασματικοί χρόνοι.
Έτσι, για ασφαλισμένους που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα από την 1η Ιανουαρίου 2011 και μετά, όταν υπάγονται στις προϋποθέσεις που τροποποιήθηκαν από τον συγκεκριμένο νόμο, απαιτούνται τουλάχιστον 3.600 ημέρες πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης.
Το όριο αυτό είναι απαραίτητο προκειμένου να αναγνωριστούν πλασματικοί χρόνοι, όπως χρόνοι ανεργίας, ασθένειας, κύησης και λοχείας.
Τι ισχύει με τον χρόνο αναπηρίας
Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ο χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας.
Ο χρόνος αυτός μπορεί να συνυπολογιστεί για τη συμπλήρωση των 4.500 ημερών ασφάλισης που απαιτούνται για συνταξιοδότηση λόγω γήρατος. Ωστόσο, όταν ο ασφαλισμένος υπάγεται στο νέο καθεστώς, εξακολουθεί να πρέπει να πληροί την προϋπόθεση των 3.600 ημερών πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης.
Με άλλα λόγια, ο χρόνος αναπηρίας μπορεί να συμβάλει στη συμπλήρωση του συνολικού απαιτούμενου χρόνου, αλλά δεν αντικαθιστά το ελάχιστο όριο των 3.600 ημερών όπου αυτό απαιτείται.
Πότε δεν απαιτούνται 3.600 ημέρες
Διαφορετικά είναι τα δεδομένα για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2010, αλλά και για όσους θεμελιώνουν μεταγενέστερα με προϋποθέσεις οι οποίες δεν έχουν τροποποιηθεί από τον Ν. 3863/2010.
Στις περιπτώσεις αυτές εξακολουθεί να εφαρμόζεται το προηγούμενο καθεστώς.
Αυτό σημαίνει ότι οι πλασματικοί χρόνοι μπορούν να προσμετρηθούν για τη συμπλήρωση των απαιτούμενων ημερών ασφάλισης χωρίς να απαιτείται προηγουμένως η συμπλήρωση 3.600 ημερών πραγματικής ασφάλισης.
Στην ίδια δυνατότητα μπορεί να ενταχθεί και ο χρόνος αναπηρίας, ανάλογα με το συνταξιοδοτικό καθεστώς στο οποίο υπάγεται ο ασφαλισμένος.
Η ειδική περίπτωση της στρατιωτικής θητείας
Υπάρχει, ωστόσο, μία σημαντική εξαίρεση.
Για την αναγνώριση χρόνου στρατιωτικής θητείας εξακολουθεί να ισχύει ειδική πρόβλεψη που συνδέει την αναγνώριση με τη συμπλήρωση των 3.600 ημερών ασφάλισης, ανεξάρτητα από το καθεστώς στο οποίο υπάγεται ο ασφαλισμένος.
Επομένως, η διάκριση ανάμεσα στο παλαιό και το νέο καθεστώς είναι καθοριστική για την εξέταση κάθε αίτησης.
ΕΦΚΑ: Επανεξέταση απορριφθεισών αιτήσεων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα επανεξέτασης αιτήσεων που είχαν απορριφθεί στο παρελθόν.
Εφόσον μια αίτηση αναγνώρισης πλασματικού χρόνου απορρίφθηκε αποκλειστικά επειδή ο ασφαλισμένος δεν είχε συμπληρώσει τις 3.600 ημέρες, ενώ στην πραγματικότητα δεν απαιτούνταν η συγκεκριμένη προϋπόθεση, ο e-ΕΦΚΑ προβλέπει την επανεξέτασή της.
Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε αυτεπάγγελτα από τον φορέα είτε ύστερα από αίτηση του ενδιαφερόμενου ασφαλισμένου.
Η δυνατότητα αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αλλαγή της αρχικής απόφασης και να αποκαταστήσει περιπτώσεις ασφαλισμένων που είχαν αποκλειστεί λόγω λανθασμένης εφαρμογής του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης.
Αναδρομικά για όσους δικαιωθούν
Επιπλέον, οι οικονομικές συνέπειες από την επανεξέταση δεν περιορίζονται μόνο στην αλλαγή της απόφασης.
Σύμφωνα με τις σχετικές οδηγίες, τα οικονομικά αποτελέσματα της επανεξέτασης μπορούν να έχουν αναδρομική ισχύ από τον μήνα που ακολουθεί την αρχική αίτηση.
Κατά συνέπεια, ασφαλισμένοι των οποίων οι αιτήσεις είχαν απορριφθεί και στη συνέχεια δικαιωθούν από την επανεξέταση, ενδέχεται να λάβουν και αναδρομικά ποσά που προκύπτουν από την αλλαγή της συνταξιοδοτικής τους κατάστασης.
Η νέα διευκρίνιση του e-ΕΦΚΑ καθιστά, επομένως, κρίσιμο τον έλεγχο των παλαιότερων απορριπτικών αποφάσεων, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις όπου η απόρριψη συνδέθηκε αποκλειστικά με τη μη συμπλήρωση των 3.600 ημερών ασφάλισης.
