Σημαντικά κενά στο ασφαλιστικό τους ιστορικό μπορεί να ανακαλύψουν εργαζόμενοι λίγο πριν καταθέσουν αίτηση συνταξιοδότησης, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ένσημα που αντιστοιχούν σε περιόδους εργασίας πριν από το 2002.
Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στα παλαιότερα χρόνια ασφάλισης, καθώς μέχρι και το 2001 τα ένσημα δεν είχαν μηχανογραφηθεί με τον τρόπο που ισχύει σήμερα. Τα στοιχεία τηρούνταν χειρόγραφα, με αποτέλεσμα σε ορισμένες περιπτώσεις να μην έχουν μεταφερθεί ή καταχωριστεί πλήρως στα ηλεκτρονικά αρχεία.
Έτσι, ένας ασφαλισμένος μπορεί να έχει εργαστεί και ασφαλιστεί κανονικά, αλλά ο συγκεκριμένος χρόνος να μην εμφανίζεται σήμερα στην ηλεκτρονική καρτέλα του.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λίγο πριν από τη σύνταξη, καθώς τα ένσημα που λείπουν μπορεί να επηρεάσουν όχι μόνο το ύψος της σύνταξης, αλλά ακόμη και το εάν συμπληρώνεται ο απαιτούμενος χρόνος για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Το πρώτο βήμα για να εντοπίσετε τα χαμένα ένσημα
Οι ασφαλισμένοι θα πρέπει αρχικά να ελέγξουν αναλυτικά το ασφαλιστικό ιστορικό τους μέσα από τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του e-ΕΦΚΑ και συγκεκριμένα μέσω του «Συνοπτικού Ιστορικού Ασφάλισης» και του «Αναλυτικού Ιστορικού Ασφάλισης».
Εκεί μπορούν να δουν τις ημέρες και τους μήνες ασφάλισης που έχουν καταχωριστεί, τους εργοδότες στους οποίους εμφανίζονται ότι εργάστηκαν, καθώς και τις αντίστοιχες ασφαλιστικές εισφορές.
Ο έλεγχος αυτός επιτρέπει στον εργαζόμενο να εντοπίσει εγκαίρως χρονικές περιόδους που απουσιάζουν εντελώς ή εμφανίζονται ελλιπείς.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στα χρόνια πριν από το 2002. Εάν διαπιστωθούν κενά, το επόμενο βήμα είναι η αναζήτηση του χρόνου ασφάλισης μέσω του «Ατομικού Λογαριασμού Ασφάλισης», με τη χρήση ΑΜΚΑ και ΑΦΜ.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ο παλαιότερος χρόνος μπορεί να βρίσκεται ήδη καταχωρισμένος στην ΗΔΙΚΑ, παρότι δεν εμφανίζεται άμεσα στις βασικές ηλεκτρονικές καρτέλες. Εφόσον τα ένσημα εντοπιστούν εκεί, θεωρούνται ανακεφαλαιωμένα και δεν απαιτείται επιπλέον διαδικασία αναγνώρισης.
Τι γίνεται εάν τα ένσημα δεν υπάρχουν πουθενά
Περισσότερη διαδικασία απαιτείται όταν ο ασφαλισμένος δεν καταφέρει να εντοπίσει τον χρόνο εργασίας ούτε στα διαθέσιμα ηλεκτρονικά αρχεία.
Τότε θα πρέπει να υποβάλει αίτηση για την αναγνώριση του χρόνου ασφάλισης στην αρμόδια υπηρεσία συντάξεων του ΕΦΚΑ.
Εάν έχει χαθεί και το παλιό ασφαλιστικό βιβλιάριο, η διαδικασία συνοδεύεται από υπεύθυνη δήλωση για την απώλειά του.
Στη συνέχεια, η αρμόδια υπηρεσία εξετάζει το αίτημα και το διαβιβάζει στο υποκατάστημα που αντιστοιχεί στον τόπο όπου είχε πραγματοποιηθεί η απασχόληση, προκειμένου να αναζητηθούν στοιχεία στα διαθέσιμα αρχεία.
Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου εκδίδεται απόφαση για την αναγνώριση ή μη του συγκεκριμένου χρόνου ασφάλισης, η οποία κοινοποιείται στον ενδιαφερόμενο.
Τα έγγραφα που μπορούν να «σώσουν» τα χαμένα χρόνια
Ιδιαίτερα σημαντικά για την εξέλιξη της διαδικασίας είναι τα αποδεικτικά στοιχεία που μπορεί να προσκομίσει ο ίδιος ο ασφαλισμένος.
Παλιά ασφαλιστικά βιβλιάρια αποτελούν προφανώς ένα από τα σημαντικότερα τεκμήρια, ωστόσο ακόμη και εάν το βιβλιάριο της επίμαχης περιόδου έχει χαθεί, μπορούν να αξιοποιηθούν προηγούμενα ή επόμενα βιβλιάρια.
Χρήσιμα μπορούν επίσης να αποδειχθούν:
- βιβλιάρια υγείας,
- παλιές συμβάσεις εργασίας,
- βεβαιώσεις εργοδοτών,
- εκκαθαριστικά ή άλλα στοιχεία μισθοδοσίας,
- φορολογικά έγγραφα που αποδεικνύουν την απασχόληση.
Ακόμη και όταν τα διαθέσιμα στοιχεία δεν καλύπτουν ολόκληρη την περίοδο που λείπει, μπορούν να συμβάλουν στην τεκμηρίωση της εργασιακής σχέσης και στην έρευνα που θα πραγματοποιήσει ο ΕΦΚΑ.
Για τον λόγο αυτό, ο έλεγχος του ασφαλιστικού ιστορικού είναι προτιμότερο να γίνεται αρκετά πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης. Έτσι, εάν εντοπιστούν χαμένα ένσημα ή ολόκληρα χρόνια που δεν έχουν καταχωριστεί, υπάρχει ο απαραίτητος χρόνος για την αναζήτηση δικαιολογητικών και την ολοκλήρωση της διαδικασίας αναγνώρισης.
