Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης βρίσκεται αντιμέτωπο με σοβαρό αδιέξοδο, καθώς πάνω από 1.000.000 νέοι εργαζόμενοι – όσοι εισήλθαν στην αγορά εργασίας μετά το 2016 – απειλούνται να συνταξιοδοτηθούν χωρίς κανένα εφάπαξ βοήθημα.
Η απουσία κρατήσεων για την παροχή αυτή δημιουργεί μια γενιά «ασφαλισμένων δύο ταχυτήτων», αναγκάζοντας το Υπουργείο Εργασίας να εξετάζει διορθωτικές κινήσεις.
Τα δύο σενάρια διάσωσης του εφάπαξ
Σύμφωνα με πληροφορίες, έχουν πέσει στο τραπέζι δύο βασικές προτάσεις:
Σενάριο 1ο: Υπολογισμός με βάση την τελευταία πενταετία
Η πρώτη πρόταση αφορά ανατροπή του υπάρχοντος μοντέλου υπολογισμού.
-
Σήμερα, το εφάπαξ υπολογίζεται με βάση την πενταετία 2009–2013, κάτι που θεωρείται παρωχημένο.
-
Το νέο σχέδιο προβλέπει ότι η παροχή θα υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές της τελευταίας πενταετίας πριν από τη συνταξιοδότηση, ώστε να αντανακλάται η πραγματική οικονομική κατάσταση του ασφαλισμένου.
-
Η αλλαγή αυτή δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς το εφάπαξ αποτελείται αποκλειστικά από τις εισφορές των εργαζομένων.
Σενάριο 2ο: Ατομικός «κουμπαράς» τύπου ΤΕΚΑ
Το δεύτερο σενάριο είναι πιο ριζοσπαστικό και προτείνει ενιαίο φορέα στα πρότυπα του ΤΕΚΑ:
-
Από το 2027, κάθε νέος εργαζόμενος θα διαθέτει ατομικό λογαριασμό για το εφάπαξ.
-
Οι εισφορές θα επενδύονται και θα επιστρέφονται έντοκες, με επιτόκια που θα ακολουθούν τις αποδόσεις της Τράπεζας της Ελλάδος.
-
Αυτό διασφαλίζει ότι η παροχή δεν θα επηρεάζεται από τον πληθωρισμό.
Η εικόνα του σημερινού εφάπαξ και ο Νόμος Κατρούγκαλου
Η ανάγκη αλλαγών προέκυψε λόγω των δραματικά μειωμένων εφάπαξ:
-
Ο νόμος 4387/2016 κατήργησε την ανταποδοτικότητα των εισφορών από 1/1/2014, μετατρέποντας το εφάπαξ σε άτοκη επιστροφή εισφορών.
-
Για τον χρόνο ασφάλισης έως 31/12/2013, η παροχή υπολογίζεται ως:
-
Μισθωτοί: 60% των αποδοχών επί των οποίων έγιναν κρατήσεις, πολλαπλασιασμένο με τα έτη ασφάλισης, χωρίς Δώρα ή επίδομα αδείας.
-
Αυτοτελώς απασχολούμενοι: αντίστοιχα, βάση μέσου όρου ασφαλιστικών κατηγοριών των τελευταίων 5 ετών έως 31/12/2013.
-
-
Για χρόνο ασφάλισης από 1/1/2014 και μετά, εφαρμόζεται το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση. Το εφάπαξ προκύπτει από τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών στην ημερομηνία αποχώρησης.
Ο Νόμος Κατρούγκαλου καθιέρωσε επίσης ότι:
-
Καταργείται η προκαταβολή μέρους του εφάπαξ.
-
Καταργούνται κάθε διάταξη που προβλέπει διαφορετικά από το άρθρο 35, που έθεσε τέλος στην ανταποδοτικότητα για το εφάπαξ.
