Νέα δεδομένα στις διεκδικήσεις πολιτών για αποζημιώσεις από το Δημόσιο δημιουργεί η απόφαση 1030/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Το Α’ Τμήμα του ΣτΕ, σε επταμελή σύνθεση, έκρινε ότι παροχές όπως η σύνταξη αναπηρίας και η κάλυψη εξόδων νοσηλείας από το Δημόσιο έχουν διαφορετικό σκοπό από τη χρηματική ικανοποίηση που επιδικάζεται για ηθική βλάβη.
Κατά συνέπεια, οι συγκεκριμένες παροχές δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται για να μειώνεται το ποσό της αποζημίωσης για την ηθική βλάβη.
Ποια είναι η βασική διάκριση που κάνει το ΣτΕ
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, πρέπει να υπάρχει σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στις διαφορετικές μορφές οικονομικής ενίσχυσης ή αποζημίωσης.
Η σύνταξη αναπηρίας αποσκοπεί στην κάλυψη των αναγκών που προκύπτουν εξαιτίας της αναπηρίας. Αντίστοιχα, η κάλυψη των εξόδων νοσηλείας αφορά την αντιμετώπιση των αναγκών περίθαλψης μετά από έναν τραυματισμό.
Αντίθετα, η χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης αφορά τον πόνο, την ψυχική ταλαιπωρία και τις σοβαρές συνέπειες που έχει ένα γεγονός στη ζωή του παθόντος.
Επομένως, όπως έκρινε το ΣτΕ, δεν πρόκειται για παροχές που καλύπτουν την ίδια ζημία και ως εκ τούτου η μία δεν μπορεί να μειώνει την άλλη.
Η υπόθεση του ναύτη που έφτασε στο ΣτΕ
Η συγκεκριμένη απόφαση εκδόθηκε με αφορμή μία σοβαρή υπόθεση τραυματισμού που σημειώθηκε το 2002 στη Βάση Ελικοπτέρων Ναυτικού στο Κοτρώνι.
Ένας 20χρονος τότε ναύτης υπέστη ηλεκτροπληξία κατά τη διάρκεια διατεταγμένης υπηρεσίας. Ο τραυματισμός είχε ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες, καθώς χρειάστηκε να υποβληθεί σε ακρωτηριασμό του δεξιού άνω άκρου, ενώ το ποσοστό αναπηρίας του προσδιορίστηκε σε 90%.
Ο τραυματίας προσέφυγε στη Δικαιοσύνη ζητώντας αποζημίωση από το ελληνικό Δημόσιο για τις μόνιμες επιπτώσεις που είχε το περιστατικό στη ζωή του.
Τα διοικητικά δικαστήρια αναγνώρισαν την ευθύνη του Δημοσίου και επιδίκασαν συνολικά ποσό περίπου 294.000 ευρώ.
Τι υποστήριξε το Δημόσιο
Το Δημόσιο προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας υποστηρίζοντας, μεταξύ άλλων, ότι το ύψος της αποζημίωσης ήταν υπερβολικό.
Στο πλαίσιο αυτό επικαλέστηκε το γεγονός ότι ο τραυματίας είχε ήδη λάβει στρατιωτική σύνταξη αναπηρίας, ενώ η νοσηλεία του είχε πραγματοποιηθεί με κρατική δαπάνη.
Η θέση του Δημοσίου ήταν ουσιαστικά ότι οι συγκεκριμένες παροχές θα έπρεπε να ληφθούν υπόψη κατά τον προσδιορισμό της χρηματικής ικανοποίησης.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας δεν έκανε δεκτό το συγκεκριμένο επιχείρημα.
Τι σημαίνει για όσους διεκδικούν αποζημίωση
Η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία για πολίτες που έχουν υποστεί σοβαρό τραυματισμό ή αναπηρία για την οποία ευθύνεται το Δημόσιο.
Το γεγονός ότι ένας παθών λαμβάνει σύνταξη αναπηρίας δεν σημαίνει ότι η παροχή αυτή μπορεί να αφαιρεθεί από το ποσό που δικαιούται για την ηθική βλάβη.
Αντίστοιχα, η δωρεάν νοσηλεία ή η κάλυψη ιατρικών εξόδων από το Δημόσιο δεν εξαλείφει την αξίωση για χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
Η λογική είναι ότι οι παροχές αυτές εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες και δεν αποτελούν αποζημίωση για τον ψυχικό πόνο και την ανατροπή της ζωής που προκάλεσε ο τραυματισμός.
Η σημασία της απόφασης 1030/2026
Η απόφαση του ΣτΕ δημιουργεί μία σημαντική νομολογιακή κατεύθυνση για αντίστοιχες υποθέσεις.
Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο ξεχωρίζει με σαφήνεια τις ασφαλιστικές και κοινωνικές παροχές από τη χρηματική ικανοποίηση που αφορά την ηθική βλάβη.
Με απλά λόγια, η λήψη μιας σύνταξης αναπηρίας ή η κάλυψη των εξόδων νοσηλείας δεν σημαίνει ότι ο παθών έχει ήδη αποζημιωθεί για τον ανθρώπινο πόνο που υπέστη.
Η απόφαση 1030/2026 του ΣτΕ θέτει έτσι ένα σαφές όριο: άλλο είναι η οικονομική στήριξη που παρέχεται λόγω αναπηρίας και άλλο η αποζημίωση για την ηθική βλάβη που προκαλεί ένας σοβαρός τραυματισμός.
