Νέες διευκολύνσεις για τους εργαζόμενους γονείς, αλλά και ρυθμίσεις για τη διατήρηση της ασφαλιστικής κάλυψης των νέων μετά την ενηλικίωσή τους, περιλαμβάνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας που παρουσίασε η υπουργός Νίκη Κεραμέως.
Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η κατάργηση της υποχρεωτικής αναμονής ενός έτους μεταξύ δύο γονικών αδειών, ενώ αλλάζει και η διαδικασία χορήγησης άδειας φροντιστή. Παράλληλα, επιχειρείται να αντιμετωπιστεί το κενό ασφαλιστικής κάλυψης που μπορεί να προκύψει όταν ένας νέος συμπληρώνει το 18ο έτος της ηλικίας του.
Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Κανόνες στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας – Προστασία εργαζομένων στις πλατφόρμες», περιλαμβάνει επίσης ένα νέο πλαίσιο για την προστασία όσων εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών.
Γονικές άδειες: Τι αλλάζει για τους εργαζόμενους γονείς
Στις πρόσθετες διατάξεις του νομοσχεδίου περιλαμβάνονται τρεις παρεμβάσεις για τη διευκόλυνση της λήψης γονικών αδειών και αδειών φροντίδας.
Ειδικότερα, σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η υπουργός Εργασίας:
- Καταργείται η υποχρεωτική αναμονή ενός έτους μεταξύ δύο γονικών αδειών, ώστε οι εργαζόμενοι γονείς να μπορούν να κάνουν χρήση του δικαιώματος χωρίς να χρειάζεται να μεσολαβήσει το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
- Όταν και οι δύο γονείς απασχολούνται στον ίδιο εργοδότη, δεν θα απαιτείται πλέον να δηλώνουν τη σειρά με την οποία θα λάβουν τη γονική άδεια.
- Η άδεια φροντιστή θα μπορεί να χορηγείται χωρίς να απαιτείται η συμπλήρωση έξι μηνών εργασίας από την πρόσληψη.
Οι συγκεκριμένες αλλαγές αποσκοπούν στον περιορισμό των διαδικαστικών εμποδίων και στη διευκόλυνση των εργαζομένων που χρειάζεται να αξιοποιήσουν τις προβλεπόμενες άδειες.
Ασφαλιστική κάλυψη νέων: Τι προβλέπεται μετά τα 18
Μία ακόμη σημαντική παρέμβαση αφορά την ασφαλιστική ικανότητα των νέων που ενηλικιώνονται και κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς ασφαλιστική κάλυψη μέχρι να αποκτήσουν άλλη ασφαλιστική ιδιότητα.
Όπως εξήγησε η Νίκη Κεραμέως, σήμερα η ασφαλιστική ικανότητα διακόπτεται με τη συμπλήρωση του 18ου έτους της ηλικίας. Για την επαναχορήγησή της απαιτείται να ακολουθηθεί συγκεκριμένη διαδικασία εγγραφής στον e-ΕΦΚΑ, είτε με την ιδιότητα του φοιτητή είτε ως ανέργου, εφόσον ο ενδιαφερόμενος είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο της ΔΥΠΑ.
Η νέα ρύθμιση έρχεται να καλύψει το ενδιάμεσο χρονικό διάστημα, διασφαλίζοντας τη συνέχιση της ασφαλιστικής ικανότητας των νέων μέχρι να μπορέσουν να καλυφθούν μέσω άλλης προβλεπόμενης ιδιότητας.
Ενδεικτικά, ένας μαθητής της Γ΄ Λυκείου που συμπληρώνει τα 18 τον Ιανουάριο δεν θα χάνει την ασφαλιστική του κάλυψη εξαιτίας της ενηλικίωσής του, αλλά θα τη διατηρεί για το προβλεπόμενο μεταβατικό διάστημα.
Τι αλλάζει για τους εργαζόμενους στις ψηφιακές πλατφόρμες
Το βασικό αντικείμενο του νομοσχεδίου αφορά τη θέσπιση κανόνων στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και των αλγορίθμων στην αγορά εργασίας, καθώς και την ενίσχυση της προστασίας των εργαζομένων στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Όπως ανέφερε η υπουργός Εργασίας, για πρώτη φορά εισάγεται ειδικό πλαίσιο περιορισμών στη χρήση αυτοματοποιημένων συστημάτων, με πρόβλεψη για ανθρώπινη εποπτεία σε κρίσιμες αποφάσεις που επηρεάζουν την εργασιακή κατάσταση των απασχολουμένων.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται:
- Απαγόρευση επεξεργασίας ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων, όπως στοιχεία για την ψυχολογική κατάσταση, το ιατρικό ιστορικό, τις ιδιωτικές συνομιλίες και τα βιομετρικά χαρακτηριστικά.
- Υποχρέωση ενημέρωσης των εργαζομένων και των αρμόδιων αρχών για τους αλγορίθμους και τα δεδομένα που χρησιμοποιούνται.
- Δικαίωμα των εργαζομένων να ζητούν εξηγήσεις και επανεξέταση αποφάσεων που λαμβάνονται αποκλειστικά μέσω αυτοματοποιημένων συστημάτων.
- Αξιολόγηση των συστημάτων με τη συμμετοχή εκπροσώπων των εργαζομένων και διενέργεια μελέτης εκτίμησης αντικτύπου για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Επιπλέον, προβλέπεται ότι αποφάσεις που αφορούν τον περιορισμό, την αναστολή ή την παύση ενός λογαριασμού ή μιας συνεργασίας δεν θα λαμβάνονται αποκλειστικά από αλγορίθμους, αλλά θα υπόκεινται σε ανθρώπινη εποπτεία.
Στο ίδιο πλαίσιο, θεσπίζεται μαχητό τεκμήριο εξαρτημένης εργασίας όταν διαπιστώνονται πραγματικά περιστατικά που υποδεικνύουν ότι η πλατφόρμα ασκεί διεύθυνση και έλεγχο στην εργασία. Το τεκμήριο μπορεί να ανατραπεί από την πλατφόρμα, ενώ εξακολουθεί να είναι δυνατή τόσο η εξαρτημένη εργασία όσο και η ανεξάρτητη παροχή υπηρεσιών.
Τέλος, δημιουργείται ειδικό Μητρώο στο πληροφοριακό σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» για τις ψηφιακές πλατφόρμες. Οι επιχειρήσεις θα υποχρεούνται να δηλώνουν τα πρόσωπα που παρέχουν εργασία μέσω αυτών και να επικαιροποιούν τις σχετικές πληροφορίες προς τις αρμόδιες αρχές.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.