Στο επίκεντρο της επικαιροποιημένης μελέτης του ΠΑΝΣΥΠΟ, με τίτλο «Ο αθέατος λογαριασμός της ανεργίας», βρίσκονται τα ποσά που συνδέονται με τις εισφορές ανεργίας, τις μεταβιβάσεις κοινωνικών πόρων και τα διαθέσιμα της ΔΥΠΑ.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ειδική εισφορά 2% που καταβάλλουν οι δημόσιοι υπάλληλοι για την καταπολέμηση της ανεργίας, η οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η μελέτη, ανήλθε συνολικά σε 533,39 εκατ. ευρώ για τη διετία 2023-2024.
Παράλληλα, η μελέτη θέτει ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο καταγράφονται και αξιοποιούνται οι συγκεκριμένοι πόροι, ενώ εξετάζει και την απαίτηση ύψους 8,695 δισ. ευρώ που εμφανίζεται στον ισολογισμό της ΔΥΠΑ έναντι του λογαριασμού του πρώην ΙΚΑ.
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ, οι εργαζόμενοι στο Δημόσιο κατέβαλαν μέσω της ειδικής εισφοράς συνολικά 533,39 εκατ. ευρώ μέσα σε δύο χρόνια.
Η κατανομή που παρουσιάζεται είναι:
-
258,924 εκατ. ευρώ το 2023
-
274,466 εκατ. ευρώ το 2024
Το βασικό ζήτημα που αναδεικνύει η μελέτη αφορά τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζονται τα ποσά αυτά στους κρατικούς λογαριασμούς.
Όπως αναφέρεται, στους απολογισμούς του Κρατικού Προϋπολογισμού η συγκεκριμένη παρακράτηση εμφανίζεται στα γενικά κρατικά έσοδα και δεν αποδίδεται ξεχωριστά στη ΔΥΠΑ.
Παράλληλα, η καταβολή της εισφοράς δεν δημιουργεί αυτομάτως ατομικό δικαίωμα τακτικής επιδότησης ανεργίας για τους δημοσίους υπαλλήλους που την πληρώνουν.
Πόσοι άνεργοι λαμβάνουν επίδομα ανεργίας
Η μελέτη εξετάζει και το ποσοστό των εγγεγραμμένων ανέργων που λαμβάνουν επιδότηση.
Τον Ιούνιο του 2023 επιδοτήθηκε το 12,5% των εγγεγραμμένων ανέργων, ενώ τον Ιούνιο του 2024 το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώθηκε στο 13%.
Ο ΠΑΝΣΥΠΟ προχωρά και σε διαφορετική αποτύπωση, αφαιρώντας από το σύνολο τις βασικές τουριστικές και αγροτικές εποχικές κατηγορίες. Με αυτόν τον υπολογισμό, το ποσοστό διαμορφώνεται σε 11% το 2023 και 11,8% το 2024.
Η μελέτη σημειώνει ότι στις περιόδους χαμηλότερης εποχικότητας αντιστοιχεί περίπου ένας επιδοτούμενος για κάθε εννέα εγγεγραμμένους ανέργους στον μη εποχικό πυρήνα.
Τα 533,39 εκατ. ευρώ και η μαθηματική σύγκριση με το επίδομα ανεργίας
Ένα από τα στοιχεία που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη μελέτη είναι η σύγκριση της ειδικής εισφοράς με το ύψος του επιδόματος ανεργίας.
Με βάση επίδομα 565 ευρώ τον μήνα, μια εξάμηνη επιδότηση αντιστοιχεί σε 3.390 ευρώ.
Έτσι, τα 533,39 εκατ. ευρώ που καταβλήθηκαν από τους δημοσίους υπαλλήλους τη διετία 2023-2024 αντιστοιχούν μαθηματικά σε περίπου 157.342 εξάμηνες επιδοτήσεις των 565 ευρώ.
Ωστόσο, η ίδια η μελέτη υπογραμμίζει ότι πρόκειται μόνο για μαθηματική σύγκριση και όχι για διαθέσιμο ποσό που θα μπορούσε αυτομάτως να μετατραπεί σε επιδόματα ανεργίας.
Για να μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο θα απαιτούνταν διαφορετικό θεσμικό πλαίσιο, συγκεκριμένοι δικαιούχοι και πλήρης κοστολόγηση.
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα 533,39 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στο 19,9% των συνολικών 2,676 δισ. ευρώ που καταβλήθηκαν σε επιδόματα και δώρα ανεργίας κατά τη συγκεκριμένη διετία.
Τα 843 εκατ. ευρώ των μεταβιβάσεων στο πρώην ΙΚΑ
Ένα ακόμη σημείο που εξετάζει η μελέτη αφορά τις μεταβιβάσεις προς το πρώην ΙΚΑ.
Στους επίσημους δημοσιονομικούς πίνακες εμφανίζονται για τη διετία 2023-2024 843 εκατ. ευρώ ως «Μεταβιβάσεις στο ΙΚΑ», τα οποία προέρχονται από συνεισπραττόμενους κοινωνικούς πόρους και συνδέονται με τον συνταξιοδοτικό κλάδο.
Η συγκεκριμένη μεταφορά αφορά περισσότερους λογαριασμούς της ΔΥΠΑ και όχι αποκλειστικά την ανεργία.
Με βάση αναλογικό υπολογισμό, η μελέτη εκτιμά ότι περίπου 661,16 εκατ. ευρώ της διετίας συνδέονται με την ανεργία.
Ο ΠΑΝΣΥΠΟ θέτει έτσι το ερώτημα σχετικά με το αν θα μπορούσε να υπάρχει πιο αναλυτική δημόσια καταγραφή και επιμερισμός των ποσών που μεταφέρονται μεταξύ των διαφορετικών λογαριασμών.
Η απαίτηση των 8,695 δισ. ευρώ από τον e-ΕΦΚΑ
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και σε ένα ποσό που εμφανίζεται στον εγκεκριμένο ισολογισμό της ΔΥΠΑ.
Στον ισολογισμό της 31ης Δεκεμβρίου 2023, η ΔΥΠΑ εμφανίζει απαίτηση ύψους 8,695 δισ. ευρώ από τον λογαριασμό του πρώην ΙΚΑ.
Η μελέτη διευκρινίζει ότι πρόκειται για εγγεγραμμένη λογιστική απαίτηση και όχι για οριστικά εκκαθαρισμένο και πληρωτέο χρέος.
Σύμφωνα με το ίδιο το κείμενο, για την οριστικοποίηση του ποσού απαιτείται συμφωνία με τον e-ΕΦΚΑ.
Το ζήτημα που τίθεται αφορά την ανάγκη για μεγαλύτερη ανάλυση των επιμέρους υπολοίπων, των συμψηφισμών και της τελικής εικόνας της απαίτησης.
Πόσα χρήματα διαθέτει η ΔΥΠΑ
Η μελέτη εξετάζει παράλληλα και τα διαθέσιμα της ΔΥΠΑ, επισημαίνοντας διαφορετικές λογιστικές αποτυπώσεις.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται:
Το Ελεγκτικό Συνέδριο καταγράφει διαθέσιμα ύψους 4,049 δισ. ευρώ στο τέλος του 2023.
Την ίδια στιγμή, ο εγκεκριμένος ισολογισμός της ΔΥΠΑ εμφανίζει 3,741 δισ. ευρώ στη γραμμή των διαθεσίμων, ενώ καταγράφονται επιπλέον 541 εκατ. ευρώ σε χρεόγραφα.
Ο ΠΑΝΣΥΠΟ ζητά να αποσαφηνιστούν οι διαφορετικές λογιστικές αποτυπώσεις, αλλά και οι δεσμεύσεις των συγκεκριμένων πόρων και ο τρόπος αξιοποίησής τους.
Τι ζητά να αποσαφηνιστεί η μελέτη
Η επικαιροποιημένη μελέτη «Ο αθέατος λογαριασμός της ανεργίας» επιχειρεί να συγκεντρώσει στοιχεία από διαφορετικές πηγές, μεταξύ των οποίων το Ελεγκτικό Συνέδριο, ο Κρατικός Προϋπολογισμός, η ΔΥΠΑ και ο e-ΕΦΚΑ.
Βασικό αντικείμενο της έρευνας είναι η αποτύπωση των πόρων που συνδέονται με την ανεργία και η παρακολούθηση των μεταβιβάσεων και των λογιστικών εγγραφών.
Παράλληλα, η μελέτη διαχωρίζει τις καταγεγραμμένες απαιτήσεις και λογιστικές αποτυπώσεις από τα οριστικά πληρωτέα ποσά, αλλά και τα πραγματικά δημοσιονομικά δεδομένα από τους αναλογικούς υπολογισμούς και τις υποθετικές συγκρίσεις με παροχές.
Η πλήρης μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ περιλαμβάνει αναλυτικά τα στοιχεία και τους υπολογισμούς στους οποίους βασίζονται τα παραπάνω συμπεράσματα.
