Τη δυνατότητα να διορθώσουν λάθη και παραλείψεις στις δηλώσεις Ε9, χωρίς να επιβαρυνθούν με αναδρομικό ΕΝΦΙΑ και πρόστιμα, αποκτούν οι ιδιοκτήτες ακινήτων για τα έτη 2014 έως και 2026. Η ρύθμιση εντάσσεται στο πλαίσιο της λειτουργίας του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο αναμένεται να ενεργοποιηθεί τον προσεχή Δεκέμβριο.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το άρθρο 51 του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να ελέγξουν την περιουσιακή τους εικόνα στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα και να διορθώσουν τυχόν ανακρίβειες. Η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται χωρίς να καταλογίζεται ο πρόσθετος ΕΝΦΙΑ που θα προέκυπτε από τις αλλαγές για τα προηγούμενα έτη, ούτε οι αντίστοιχοι τόκοι και τα πρόστιμα εκπρόθεσμων δηλώσεων.
Η απαλλαγή αφορά ακόμη και περιπτώσεις στις οποίες οι διορθώσεις αποκαλύπτουν ότι η πραγματική ακίνητη περιουσία είναι μεγαλύτερη από εκείνη που είχε δηλωθεί και, κατά συνέπεια, θα προέκυπτε υψηλότερος φόρος για προηγούμενα χρόνια.
Ποια λάθη στο Ε9 θα μπορούν να διορθωθούν χωρίς αναδρομικό ΕΝΦΙΑ
Με τη συγκεκριμένη ρύθμιση, οι ιδιοκτήτες θα έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 με τα πραγματικά στοιχεία των ακινήτων τους, χωρίς να επιβαρυνθούν με τις πρόσθετες φορολογικές χρεώσεις που θα προέκυπταν για τα έτη 2014-2026.
Η δυνατότητα αυτή αφορά, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις στις οποίες έχουν δηλωθεί λανθασμένα:
- Τα τετραγωνικά μέτρα και η επιφάνεια ενός ακινήτου.
- Τα εμπράγματα δικαιώματα, όπως η πλήρης κυριότητα, η επικαρπία και η ψιλή κυριότητα.
- Άλλα στοιχεία που επηρεάζουν την ορθή αποτύπωση της ακίνητης περιουσίας.
Για παράδειγμα, εάν ένας ιδιοκτήτης έχει δηλώσει στο Ε9 μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική ή έχει καταχωρίσει λανθασμένα το είδος του δικαιώματος που διαθέτει σε ένα ακίνητο, θα μπορεί να διορθώσει τα στοιχεία χωρίς να κληθεί να καταβάλει τον επιπλέον ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών, τους τόκους και τα σχετικά πρόστιμα.
Πότε λήγει η προθεσμία για τις διορθώσεις στο Ε9
Σύμφωνα με τη διάταξη, οι φορολογούμενοι θα έχουν περιθώριο έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ, προκειμένου να ελέγξουν και να διορθώσουν τα στοιχεία των ακινήτων τους.
Εφόσον η πλατφόρμα ενεργοποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2026, όπως έχει προγραμματιστεί, η προθεσμία για τις διορθώσεις αναμένεται να εκπνεύσει στο τέλος Απριλίου 2027.
Ωστόσο, το ακριβές χρονοδιάγραμμα θα εξαρτηθεί από την ημερομηνία κατά την οποία το ΜΙΔΑ θα τεθεί πραγματικά σε λειτουργία. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας με απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, κατόπιν εισήγησης του διοικητή της ΑΑΔΕ.
Προσοχή: Η ευνοϊκή ρύθμιση αφορά τις χρεωστικές δηλώσεις, δηλαδή εκείνες από τις οποίες προκύπτει πρόσθετος φόρος. Αντίθετα, δεν προβλέπεται αυτόματη επιστροφή χρημάτων σε όσους είχαν καταβάλει υψηλότερο ΕΝΦΙΑ εξαιτίας λανθασμένων στοιχείων στο Ε9.
Όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική έκθεση, για τις δηλώσεις που οδηγούν σε μείωση φόρου ή επιστροφή χρημάτων εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας. Επομένως, για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις ισχύουν οι κανόνες παραγραφής και οι προβλεπόμενες διαδικασίες επιστροφής φόρου.
Τι θα πρέπει να ελέγξουν οι ιδιοκτήτες στο ΜΙΔΑ
Με την ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να βλέπουν συγκεντρωμένα τα στοιχεία της ακίνητης περιουσίας τους και να ελέγχουν εάν αυτά ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Στη νέα πλατφόρμα θα καταγράφονται πληροφορίες που αφορούν την ταυτότητα, την επιφάνεια και τα εμπράγματα δικαιώματα κάθε ακινήτου. Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες θα καλούνται να δηλώσουν τη χρήση του, διευκρινίζοντας εάν πρόκειται για ακίνητο που ιδιοκατοικούν, εκμισθώνουν ή παραχωρούν δωρεάν.
Ειδικότερα, θα πρέπει να προχωρήσουν στις εξής ενέργειες:
- Να ελέγξουν την ορθότητα των στοιχείων που εμφανίζονται στο ΜΙΔΑ.
- Να επιβεβαιώσουν τα χαρακτηριστικά και τα δικαιώματα που συνδέονται με κάθε ακίνητο.
- Να δηλώσουν τη χρήση του ακινήτου.
- Να εντοπίσουν τυχόν αποκλίσεις και να προχωρήσουν στις απαραίτητες διορθώσεις.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια ενιαία και ακριβής εικόνα της ακίνητης περιουσίας κάθε φορολογουμένου, ώστε τα στοιχεία που τηρούνται στα ηλεκτρονικά μητρώα να ανταποκρίνονται στην πραγματική κατάσταση.
Γιατί καθυστερεί η λειτουργία του ΜΙΔΑ
Ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ είναι η αντιστοίχιση των ακινήτων που είναι καταχωρισμένα στα διαφορετικά ηλεκτρονικά μητρώα του Δημοσίου.
Ειδικότερα, στην ΑΑΔΕ κάθε ακίνητο αναγνωρίζεται μέσω του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ενώ στο Κτηματολόγιο χρησιμοποιείται ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ). Η αυτόματη σύνδεση των δύο συστημάτων δεν είναι πάντα εφικτή, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις τα καταχωρισμένα στοιχεία παρουσιάζουν σημαντικές αποκλίσεις.
Τα προβλήματα αφορούν, μεταξύ άλλων, διαφορετικές δηλωμένες επιφάνειες, ελλιπή στοιχεία ιδιοκτησίας, λανθασμένα ποσοστά συνιδιοκτησίας, αλλά και εκκρεμότητες που σχετίζονται με κληρονομιές και μεταβιβάσεις.
Ιδιαίτερα σύνθετη είναι η κατάσταση στα αγροτεμάχια, όπου εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που συνδέονται με αναδασμούς, αμφισβητούμενα ιδιοκτησιακά δικαιώματα και περιοχές στις οποίες δεν έχει ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση.
Οι συγκεκριμένες δυσκολίες έχουν οδηγήσει σε διαδοχικές αναβολές της έναρξης λειτουργίας του ΜΙΔΑ, ενώ έχει εξεταστεί και το ενδεχόμενο μεταβατικής πιλοτικής εφαρμογής του συστήματος.
