Στη Βουλή κατατίθεται σήμερα το προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2027, με την πορεία των τιμών των καυσίμων και την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης να αποτελούν τον μεγάλο αστάθμητο παράγοντα για τις οικονομικές προβλέψεις.
Βασικοί στόχοι για το 2027 είναι η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, η συνέχιση της ανάπτυξης, η συγκράτηση του πληθωρισμού και η περαιτέρω αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους.
Η ανάπτυξη προβλέπεται να επιταχυνθεί στο 2,3% το 2027, έναντι 2% φέτος, με τις επενδύσεις και την ιδιωτική κατανάλωση να αποτελούν τους βασικούς μοχλούς της οικονομίας.
Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων αναμένεται να διαδραματίσει αυξημένο ρόλο, καθώς σταδιακά περιορίζεται η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης. Για το 2027 προβλέπονται συνολικά 11 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 4 δισ. ευρώ από εθνικούς πόρους και 7 δισ. ευρώ από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα.
Τα διαθέσιμα κονδύλια αναμένεται να αυξηθούν στα 12,2 δισ. ευρώ το 2028, στα 13,2 δισ. ευρώ το 2029 και στα 14,2 δισ. ευρώ το 2030.
Πληθωρισμός και καύσιμα στο επίκεντρο
Ο πληθωρισμός παραμένει ένα από τα βασικά προβλήματα, με την πρόβλεψη για το 2026 να αναθεωρείται προς τα πάνω, στο 3,6% από 3,2%. Για το 2027 προβλέπεται αποκλιμάκωση στο 2,4%-2,5%.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η παραδοχή για την τιμή του πετρελαίου Brent, καθώς το προσχέδιο του Προϋπολογισμού καταρτίζεται με μέση τιμή 89 δολάρια το βαρέλι. Πρόκειται για αισθητά υψηλότερη πρόβλεψη από τα 82 δολάρια που προβλέπονταν για το 2026, αλλά και από τα μόλις 64 δολάρια στα οποία είχε βασιστεί ο περσινός Προϋπολογισμός.
Στην αγορά εργασίας, η ανεργία εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να υποχωρεί, φτάνοντας το 7,9% το 2027, από 8,3% φέτος.
Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,5%, έναντι 1,6% το 2026, ενώ οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να ενισχυθούν κατά 4,2%, με τον τουρισμό και τη βιομηχανία να συμβάλλουν στην άνοδο.
Πλεόνασμα, επενδύσεις και δημόσιο χρέος
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, το προσχέδιο προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,4% του ΑΕΠ το 2027, ενώ εξετάζεται ακόμη και στόχος έως 3,7%. Καθοριστικό ρόλο στις εκτιμήσεις έχουν τα αυξημένα φορολογικά έσοδα και ιδιαίτερα οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ.
Για το 2026, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης για 3,2%, δημιουργώντας πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο.
Οι πρωτογενείς δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3% το 2027, έναντι 3,1% φέτος, σύμφωνα με το όριο που θέτει το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.
Παράλληλα, το δημόσιο χρέος συνεχίζει να αποκλιμακώνεται. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ προβλέπεται να υποχωρήσει από 136,8% το 2026 σε 134,4% το 2028, ενώ στη μείωσή του αναμένεται να συμβάλουν και οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους.
Τα μέτρα των 1,9 δισ. ευρώ
Το προσχέδιο ενσωματώνει το πακέτο φοροελαφρύνσεων και εισοδηματικών ενισχύσεων συνολικού ύψους 1,9 δισ. ευρώ, που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ και στην πλειονότητά του θα εφαρμοστεί από το 2027.
Από τον Νοέμβριο του 2026 προβλέπεται η ενίσχυση των 400 ευρώ για συνταξιούχους άνω των 65 ετών, καθώς και η επιστροφή ενοικίου σε περισσότερα από 1 εκατομμύριο νοικοκυριά. Το συνολικό κόστος των δύο μέτρων ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ.
Μεταξύ των βασικών παρεμβάσεων περιλαμβάνονται:
- Η απαλλαγή περίπου 156.000 συνεπών ελεύθερων επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις βάσει τζίρου και μισθοδοσίας κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος.
- Ο μηδενισμός του φορολογικού συντελεστή έως τα 20.000 ευρώ για κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τρίτεκνους.
- Η αύξηση της μόνιμης ενίσχυσης του Νοεμβρίου από 300 σε 400 ευρώ για συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες.
- Η θέσπιση επιδόματος Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους από το 2027.
- Η δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για βρέφη, με κρατική εισφορά έως 1.200 ευρώ ετησίως για τα δύο πρώτα χρόνια.
- Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027 για τον ιδιωτικό τομέα.
- Η σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος, με πλήρη κατάργηση στην Αττική το 2029.
- Η μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027.
- Η επιτάχυνση των αποσβέσεων για επενδύσεις επιχειρήσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό.
- Η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.
- Η κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες αξίας έως 400.000 ευρώ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
Το σχετικό νομοσχέδιο με τις νέες παρεμβάσεις αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το επόμενο διάστημα και στη συνέχεια να κατατεθεί προς ψήφιση στη Βουλή.
