Στην άμεση παρέμβαση της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών οδήγησε το σοβαρό περιστατικό ολικού μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών, το οποίο προκάλεσε χθες εκτεταμένες καθυστερήσεις, ακυρώσεις πτήσεων και εικόνες χάους στα ελληνικά αεροδρόμια.
Ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας, Αριστείδης Κορέας, διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας, η οποία ανατέθηκε στο Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν τελέστηκε το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών και από πού προήλθε η εκτεταμένη δυσλειτουργία στις συχνότητες επικοινωνίας του FIR Αθηνών.
Κυβέρνηση: Έρευνα και αναζήτηση ευθυνών
Σε πολιτικό επίπεδο, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας διέταξε Ένορκη Διοικητική Εξέταση, ξεκαθαρίζοντας ότι το περιστατικό δεν φαίνεται, μέχρι στιγμής, να συνδέεται με κυβερνοεπίθεση. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο απόδοσης ευθυνών, επισημαίνοντας ότι η διερεύνηση θα δείξει ποιοι ευθύνονται για τη σοβαρή δυσλειτουργία.
Όπως ανέφερε, δεν τέθηκε σε κίνδυνο η ασφάλεια των πτήσεων, καθώς ενεργοποιήθηκαν άμεσα τα πρωτόκολλα ασφαλείας και εκδόθηκε σχετική ΝΟΤΑΜ. Σύμφωνα με τις πρώτες αναφορές της ΥΠΑ και των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, διαπιστώθηκε έντονος θόρυβος και παρεμβολές σε όλες σχεδόν τις επιχειρησιακές συχνότητες, συμπεριλαμβανομένων και των εφεδρικών.
Δεν επιβεβαιώνεται εξωτερική απειλή
Τα έως τώρα τεχνικά στοιχεία συγκλίνουν στο ότι το πρόβλημα δεν προήλθε από εξωτερική παρέμβαση. Οι έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν τόσο με εξειδικευμένα αεροσκάφη επιτήρησης συχνοτήτων όσο και μέσω ανάλυσης καταγραφών δεν έδειξαν ίχνη κυβερνοεπίθεσης ή σκόπιμης παρεμβολής.
Αντίθετα, το κρίσιμο στοιχείο που εξετάζεται είναι ότι οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας μπορούσαν να λαμβάνουν μηνύματα από τα αεροσκάφη, αλλά δεν μπορούσαν να μεταδώσουν οδηγίες, γεγονός που ενισχύει το σενάριο εσωτερικής τεχνικής αστοχίας.
Τα επικρατέστερα σενάρια
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο βρίσκονται δύο βασικά ενδεχόμενα. Πρώτον, πρόβλημα στην τηλεπικοινωνιακή υποδομή της ΥΠΑ, η οποία βασίζεται σε μισθωμένα κυκλώματα για τη μεταφορά ήχου και δεδομένων. Τεχνικές εργασίες που είχαν προηγηθεί σε κρίσιμο δίκτυο ενδέχεται να προκάλεσαν ασυμβατότητα ή κατάρρευση του συστήματος, αναδεικνύοντας την ανεπαρκή εφεδρεία των υποδομών.
Δεύτερον, ο παρωχημένος εξοπλισμός. Πηγές του υπουργείου αναγνωρίζουν ότι πολλά από τα συστήματα είναι δεκαετιών και δεν επιδέχονται αποσπασματικές αναβαθμίσεις, με τον πλήρη εκσυγχρονισμό να απαιτεί τουλάχιστον δύο χρόνια.
Το πρόβλημα, μάλιστα, δεν περιορίστηκε μόνο στις ραδιοσυχνότητες, αλλά επεκτάθηκε και στο τηλεπικοινωνιακό δίκτυο των κεντρικών υπηρεσιών της ΥΠΑ, το οποίο φέρεται να έμεινε χωρίς τηλεφωνία και διαδίκτυο για μεγάλο μέρος της ημέρας.
Γιατί δεν επηρεάστηκε η Πολεμική Αεροπορία
Η Πολεμική Αεροπορία δεν επηρεάστηκε από το περιστατικό, καθώς λειτουργεί με απολύτως ανεξάρτητο σύστημα διαχείρισης εναέριας κυκλοφορίας, με δικά της ραντάρ, συχνότητες, υποδομές και κέντρο επιχειρήσεων στη Λάρισα. Το στρατιωτικό σύστημα δεν έχει τεχνική διασύνδεση με το πολιτικό FIR.
Συνεχίζεται η έρευνα – Σχέδιο εκσυγχρονισμού
Οι έρευνες βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, ενώ δεν αποκλείεται η συνδρομή ευρωπαϊκών φορέων και εμπειρογνωμόνων. Παράλληλα, το υπουργείο υπενθυμίζει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη εκτεταμένο Σχέδιο Δράσης εκσυγχρονισμού της αεροναυτιλίας, σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς οργανισμούς, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2028.
Σφοδρή κριτική από τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η αντίδραση της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας, η οποία χαρακτήρισε το περιστατικό σοβαρό και συστημικό, αποδίδοντάς το στη χρόνια εγκατάλειψη και την παλαιότητα του εξοπλισμού.
Οι ελεγκτές επισημαίνουν ότι είχαν προειδοποιήσει επανειλημμένα για τους κινδύνους, τονίζοντας πως η χθεσινή κατάρρευση δεν ήταν απρόβλεπτη. Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι το προσωπικό κατέβαλε υπεράνθρωπες προσπάθειες για να διασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων.
Τέλος, προειδοποιούν ότι χωρίς άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις, δεν πρόκειται να προσφέρουν υπερεργασία ενόψει της θερινής περιόδου, θέτοντας ζήτημα βιωσιμότητας του συστήματος.
