Πριν από μερικά χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στην αντικατάσταση της παραδοσιακής χάρτινης άδειας οδήγησης με το σημερινό δίπλωμα, σε μορφή και μέγεθος τραπεζικής κάρτας.
Σήμερα, οι ευρωπαϊκές αρχές εξετάζουν μια ακόμη πιο ριζική αλλαγή. Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, βρίσκεται στο τραπέζι η καθιέρωση μιας ενιαίας, ψηφιακής ευρωπαϊκής άδειας οδήγησης, η οποία θα ισχύει σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Η εφαρμογή του νέου μέτρου τοποθετείται χρονικά στο 2028 και βασίζεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2025/2205, η οποία ψηφίστηκε στις 22 Οκτωβρίου 2025 και δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 5 Νοεμβρίου του ίδιου έτους.
Η συγκεκριμένη Οδηγία προβλέπει την ψηφιοποίηση όλων των επίσημων εγγράφων, συμπεριλαμβανομένων των αδειών οδήγησης για όλες τις κατηγορίες οχημάτων και όχι μόνο για τα επιβατικά αυτοκίνητα.
Βασικός στόχος της μεταρρύθμισης είναι η τυποποίηση και η εναρμόνιση της άδειας οδήγησης που χρησιμοποιείται από περίπου 250 εκατομμύρια οδηγούς σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής προβλέπει ένα μεταβατικό διάστημα από το 2026 έως το 2028 για τα κράτη-μέλη, ωστόσο ορισμένες από τις αλλαγές που θα εισαχθούν αναμένεται να επηρεάσουν την καθημερινότητα των οδηγών.
Η εναρμόνιση των διαδικασιών
Σύμφωνα με πληροφορίες του newsauto.gr, μέχρι τώρα, κάθε χώρα-μέλος της Ε.Ε. εφαρμόζει τους δικούς της κανόνες για τη διαδικασία έκδοσης της άδειας οδήγησης, τους απαραίτητους ιατρικούς ελέγχους πριν τη απόκτησή της (αλλά και τους επανελέγχους των οδηγών έπειτα από κάποια ηλικία), τη διάρκεια ισχύος της ή τις διοικητικές κυρώσεις για οδήγηση χωρίς να την έχει αποκτήσει ο οδηγός.
Το αποτέλεσμα είναι να υπάρχουν διαφορές μεταξύ των χωρών και να δημιουργούνται νομικά «κενά» σε όσους ταξιδεύουν στις διάφορες χώρες τής Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για παράδειγμα, ένας οδηγός στον οποίο βεβαιωνόταν πρόστιμο για παράβαση του ισχύοντος Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας σε ένα κράτος της μπορούσε να συνεχίσει να οδηγεί χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα σε κάποιο άλλο.
Με την μεταρρύθμιση η οποία θα γίνει σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2025/2206, -τροποιητική τής Οδηγίας (ΕΕ) 2025/2205, η οποία ψηφίστηκε την ίδια ημέρα- προβλέπεται ότι η αφαίρεση διπλώματος οδήγησης κάποιου σε μια χώρα της Ε.Ε. θα αναγνωρίζεται αμοιβαία και ενιαία σε όλες τις υπόλοιπες αυτής. Το ίδιο θα ισχύει και για την περίπτωση αναστολής ισχύος τής άδειας.
Σύμφωνα με εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση εντάσσεται στη στρατηγική «Vision Zero 2050». Θυμίζουμε ότι αυτή στοχεύει στη μείωση κατά 50% των θανάτων από τροχαία δυστυχήματα ως το 2030 στις χώρες της Ε.Ε. και στον μηδενισμό τους έως το 2050.
Επίσης, σκοπεύει να εναρμονίσει τις ιατρικές διαδικασίες και προϋποθέσεις καταλληλότητας για την οδήγηση, την ιατρική εξέταση του υποψήφιου να αποκτήσει άδεια οδήγησης, αλλά και τη δυνατότητα συμπλήρωσης εντύπων επαναξιολόγησής του όταν πρόκειται να την ανανεώσει.
Οι προτεινόμενες αλλαγές
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, θα καταργηθεί η ισχύς τού διπλώματος οδήγησης εφ’ όρου ζωής. Για τους κατόχους άδειας κατηγορίας Β (αυτοκινήτου και μοτοσυκλέτας), η νέα Οδηγία ορίζει μέγιστη διάρκεια ισχύος της τα 15 έτη.
Τα κράτη της Ε.Ε. θα μπορούν να τη μειώσουν στα 10 έτη όταν η άδεια χρησιμοποιείται και ως επίσημο έγγραφο ταυτοποίησης, (όπως συμβαίνει στη Γαλλία, για παράδειγμα).
Με άλλα λόγια, σε όσα κράτη της Ε.Ε. ισχύει ακόμη η άδεια εφ’ όρου ζωής αυτό θα καταργηθεί σταδιακά μεταξύ της εφετινής χρονιάς και του 2028. Για τις άδειες οδήγησης βαρέων οχημάτων, η διάρκεια ισχύς της θα παραμείνει μικρότερη, γύρω στα 5 έτη, πριν την υποχρεωτική επανέκδοσή της.
Επιπλέον, οι χώρες της Ε.Ε. θα έχουν τη δυνατότητα να επιβάλλουν μειωμένη χρονική διάρκεια ισχύος του διπλώματος για οδηγούς ηλικίας άνω των 65 ετών, ανάλογα με την πολιτική που εφαρμόζουν αναφορικά με το πρωτόκολλο υγείας αυτών (οδηγοί).
Στη νέα ευρωπαϊκή Οδηγία προβλέπεται ότι αίτηση για να αποκτήσουν άδεια οδήγησης μπορούν να υποβάλλουν όσοι έφηβοι έχουν συμπληρώσει το 17ο έτος ηλικίας τους.
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή θα αφορά στη γενίκευση ισχύος της ψηφιακής άδειας οδήγησης, μέσω του ευρωπαϊκού ψηφιακού πορτοφολιού ταυτότητας που θα υπάρχει στο smartphone μας.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ψηφιακή μορφή τής άδειας οδήγησης θα ενσωματωθεί σε επίσημη εφαρμογή, η οποία θα είναι κοινή και θα αναγνωρίζεται σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τέλος, όποιος το επιθυμεί θα μπορεί να προμηθευτεί το δίπλωμα οδήγησής του σε φυσική μορφή (κάρτα). Όμως, αυτό θα είναι προαιρετική επιλογή και θα χρειάζεται να υποβάλλει τη σχετική αίτηση προς το Υπουργείο Μεταφορών τής χώρας του.
