Ανοίγει σήμερα η πλατφόρμα του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας», με δυνατότητα υποβολής αιτήσεων αρχικά για τους ιδιοκτήτες περίπου 14.000 κλειστών κατοικιών, οι οποίοι έχουν ήδη λάβει Βεβαίωση Επιλεξιμότητας.
Το επόμενο βήμα για αυτούς είναι να καταθέσουν αίτηση χρηματοδότησης, στην οποία θα αναφέρουν τις εργασίες που σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν και το αντίστοιχο κόστος. Ωστόσο, υπάρχει μία σημαντική παράμετρος: εάν εξαντληθεί ο διαθέσιμος προϋπολογισμός, η ημερομηνία και η ώρα υποβολής θα καθορίσουν τη σειρά προτεραιότητας για τη χρηματοδότηση.
Η διαδικασία ξεκινά εντός της ημέρας μέσω της πλατφόρμας anakainisi.tee.gov.gr, με τη χρήση των προσωπικών κωδικών TAXISnet. Η καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή των αιτήσεων είναι η 11η Ιανουαρίου 2027. Παρότι απομένουν αρκετές εβδομάδες μέχρι τη λήξη της προθεσμίας, η έγκαιρη κατάθεση της αίτησης παραμένει σημαντική. Για τον καθορισμό της προτεραιότητας θα ληφθεί υπόψη ο χρόνος υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης και όχι η ημερομηνία έκδοσης της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.
Κατά το πρώτο στάδιο του προγράμματος εκδόθηκαν περίπου 94.000 βεβαιώσεις. Περίπου 14.000 από αυτές αφορούσαν κλειστές κατοικίες, ενώ οι υπόλοιπες 80.000 αφορούσαν σπίτια που χρησιμοποιούνται ήδη. Με την πρόσκληση που δημοσίευσε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος ξεκινά τώρα το δεύτερο στάδιο, το οποίο αφορά αποκλειστικά τους ιδιοκτήτες της πρώτης κατηγορίας.
Για τους ιδιοκτήτες κατοικιών που ήδη χρησιμοποιούνται θα ακολουθήσει νέα πρόσκληση, με διαφορετικό χρονοδιάγραμμα. Σε αυτή την κατηγορία η σειρά προτεραιότητας θα καθοριστεί βάσει εισοδηματικών κριτηρίων, με προτεραιότητα στα νοικοκυριά που ανήκουν στη χαμηλότερη εισοδηματική βαθμίδα. Η σημερινή διαδικασία αφορά αποκλειστικά όσους έχουν έγκυρη βεβαίωση για ακίνητο που έχει χαρακτηριστεί ως «Κλειστή Κατοικία».
Αναλυτικά η προβλεπόμενη διαδικασία
Η διαφορά μεταξύ των δύο σταδίων είναι σημαντική. Η έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας δίνει στον ιδιοκτήτη τη δυνατότητα να διεκδικήσει την επιδότηση, χωρίς όμως να διασφαλίζει ότι θα λάβει τη χρηματοδότηση. Για να προχωρήσει η διαδικασία, απαιτείται νέα αίτηση, στην οποία καταγράφονται οι προβλεπόμενες εργασίες, ο προϋπολογισμός και τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Στη συνέχεια, ο φάκελος ελέγχεται και καθορίζονται η τελική ένταξη στο πρόγραμμα και το ύψος της ενίσχυσης.
Στην πρώτη φάση δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20% σε κλειστή κατοικία και έχουν εξασφαλίσει την απαιτούμενη βεβαίωση. Η ψιλή κυριότητα δεν αρκεί από μόνη της για την ένταξη στην κατηγορία των κλειστών ακινήτων. Σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας ή ύπαρξης περισσότερων δικαιούχων, απαιτούνται οι αναγκαίες συναινέσεις. Παράλληλα, ένα νοικοκυριό μπορεί να υποβάλει αιτήσεις για περισσότερες από μία κλειστές κατοικίες, υπό την προϋπόθεση ότι κάθε ακίνητο πληροί ξεχωριστά τα κριτήρια και διαθέτει τη δική του βεβαίωση.
Για την ολοκλήρωση της αίτησης είναι απαραίτητη η συμπλήρωση όλων των υποχρεωτικών πεδίων. Κεντρικό στοιχείο του φακέλου αποτελεί το Σχέδιο Παρεμβάσεων, όπου αναλύονται οι εργασίες που πρόκειται να γίνουν και το κόστος τους. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει το ποσό της επιχορήγησης που ζητείται, ενώ ελέγχεται και η συμμόρφωση με τους όρους του προγράμματος. Επιπλέον, απαιτούνται οι προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις και, ανάλογα με την περίπτωση, έγγραφα που αφορούν ειδικές ιδιότητες ή μεταβολές στην οικογενειακή κατάσταση. Για ακίνητα που προορίζονται για εκμίσθωση, πρέπει επίσης να υποβληθεί η σχετική δήλωση προηγούμενων κρατικών ενισχύσεων, βάσει του καθεστώτος de minimis.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά τον υπολογισμό του κόστους πριν από την κατάθεση της αίτησης. Σε μεταγενέστερο στάδιο, όταν θα εξειδικευτούν οι εργασίες, δεν θα επιτρέπεται να αυξηθεί ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων που έχει δηλωθεί στην αρχική αίτηση χρηματοδότησης. Επομένως, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να έχουν σαφή και ρεαλιστική εκτίμηση τόσο των εργασιών που χρειάζονται όσο και της οικονομικής συμμετοχής τους. Η συνεργασία με τεχνικό σύμβουλο δεν αποτελεί προϋπόθεση για την υποβολή, ωστόσο τα αρμόδια υπουργεία τη συνιστούν, ώστε να επιλεγούν οι κατάλληλες παρεμβάσεις και να υπολογιστεί σωστά το κόστος.
Δύο σημαντικά τεχνικά έγγραφα μπορούν να προσκομιστούν σε μεταγενέστερο χρόνο: το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας. Κατά την αρχική υποβολή, ο ενδιαφερόμενος αναλαμβάνει με υπεύθυνη δήλωση την υποχρέωση να καταθέσει τα συγκεκριμένα δικαιολογητικά μέσα σε τρεις μήνες από τον χαρακτηρισμό της αίτησής του ως αρχικά επιλέξιμης.
Η πρόβλεψη αυτή παρέχει επιπλέον χρόνο για την ολοκλήρωση του τεχνικού φακέλου, χωρίς να συνεπάγεται αυτόματη οριστική έγκριση. Εάν τα έγγραφα δεν υποβληθούν εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας ή από αυτά προκύψει ότι η κατοικία δεν πληροί τα απαιτούμενα κριτήρια, η αίτηση απορρίπτεται. Για τον λόγο αυτό, πριν από την υποβολή είναι απαραίτητο να ελεγχθούν τα στοιχεία του ακινήτου, η νομιμότητά του και η ύπαρξη των απαιτούμενων συναινέσεων.
Πότε μια κατοικία θεωρείται κλειστή
Για να θεωρηθεί μια κατοικία κλειστή, εξετάζεται εάν παρέμεινε αχρησιμοποίητη κατά τα έτη 2024 και 2025, με βάση διασταυρώσεις των στοιχείων του Ε2 και της ηλεκτροδότησης. Μετά την ολοκλήρωση της ανακαίνισης, το ακίνητο πρέπει να χρησιμοποιηθεί είτε από τον ιδιοκτήτη είτε να εκμισθωθεί αποκλειστικά ως κύρια κατοικία. Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν νόμιμες κατοικίες με οικοδομική άδεια που εκδόθηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 ή με αντίστοιχο νομιμοποιητικό έγγραφο, εφόσον η επιφάνεια των κύριων χώρων δεν υπερβαίνει τα 120 τ.μ. και η ενεργειακή τους κατηγορία είναι Γ ή χαμηλότερη. Για τρίτεκνους και πολύτεκνους που θα χρησιμοποιήσουν το ακίνητο ως ιδιοκατοίκηση, το ανώτατο όριο επιφάνειας αυξάνεται στα 150 τ.μ.
Οι παρεμβάσεις που θα πραγματοποιηθούν πρέπει να περιλαμβάνουν τόσο εργασίες ανακαίνισης όσο και ενεργειακή αναβάθμιση τουλάχιστον μίας κατηγορίας. Από το συνολικό επιλέξιμο κόστος, ποσοστό 20% έως 40% πρέπει να αφορά ενεργειακές εργασίες. Το βασικό ποσοστό επιδότησης ανέρχεται σε 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και σε 70% για τη δεύτερη, ενώ μπορεί να αυξηθεί έως 95% και 85%, αντίστοιχα. Το ανώτατο ποσό επιχορήγησης για τις εργασίες φτάνει τις 36.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται επιπλέον κάλυψη έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Κατά την υποβολή της αίτησης, οι ιδιοκτήτες θα πρέπει επίσης να αποφασίσουν πώς θα αξιοποιήσουν το ακίνητο μετά την ανακαίνιση. Εάν επιλέξουν την εκμίσθωση, θα πρέπει να διαθέσουν την κατοικία ως κύρια για τουλάχιστον πέντε χρόνια, διατηρώντας σταθερό ή χαμηλότερο μίσθωμα κατά τα πρώτα τρία χρόνια. Η βραχυχρόνια μίσθωση δεν επιτρέπεται, ενώ η μη τήρηση των δεσμεύσεων ενδέχεται να οδηγήσει στην επιστροφή της επιχορήγησης.
Για πληροφορίες και διευκρινίσεις σχετικά με τη διαδικασία υποβολής, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν με την υπηρεσία υποστήριξης στο τηλέφωνο 2182182918.
