Σε φάση υλοποίησης, αν και με ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα, βρίσκεται το νέο Πληροφοριακό Σύστημα Αξιολόγησης Πιστοληπτικής Ικανότητας, γνωστό ήδη ως «Τειρεσίας ενοικιαστών».
Το μέτρο φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως εργαλείο διαφάνειας για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, παρέχοντας τη δυνατότητα ελέγχου της φερεγγυότητας των υποψήφιων μισθωτών μέσω αυτοματοποιημένης βαθμολογίας (score).
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για τον περιορισμό των επισφαλών μισθώσεων και τη βελτίωση της εικόνας της αγοράς κατοικίας.
«Φίλτρο» για κακοπληρωτές και ανοιχτά ερωτήματα
Η ενεργοποίηση του συστήματος συνοδεύεται από σοβαρές θεσμικές και κοινωνικές προκλήσεις, τις οποίες καλείται να επιλύσει το υπουργείο.
Πότε θα «κοκκινίζει» ένας ενοικιαστής
Ένα από τα βασικά ζητήματα αφορά το χρονικό σημείο ενεργοποίησης της αρνητικής βαθμολογίας. Εξετάζεται αν η καταγραφή θα γίνεται:
-
με την πρώτη καθυστέρηση καταβολής ενοικίου, ή
-
μόνο έπειτα από δικαστική απόφαση αποβολής (έξωση)
Η επιλογή θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τον βαθμό αυστηρότητας του συστήματος.
Προστασία ευάλωτων νοικοκυριών
Ιδιαίτερος προβληματισμός υπάρχει για περιπτώσεις πολιτών που:
-
έχασαν την κατοικία τους λόγω πλειστηριασμού
-
βρίσκονται σε οικονομική αδυναμία
Η ένταξή τους σε ένα αρνητικό σύστημα αξιολόγησης ενδέχεται να τους αποκλείσει πλήρως από τη μελλοντική πρόσβαση σε στέγη, δημιουργώντας κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού.
Πώς θα διαμορφώνεται το πιστοληπτικό «score»
Η βαθμολογία των ενοικιαστών θα προκύπτει μέσω αλγοριθμικής επεξεργασίας δεδομένων, βασισμένης σε κεντρική βάση οικονομικής συμπεριφοράς.
Πηγές δεδομένων
Στο σύστημα θα αντλούνται στοιχεία από:
-
Δημόσιο
-
Ασφαλιστικά Ταμεία
-
Τραπεζικά ιδρύματα
Στόχος είναι η αποτύπωση της συνολικής εικόνας συνέπειας στις οικονομικές υποχρεώσεις.
Υποχρεωτική συγκατάθεση
Η πρόσβαση στη βαθμολογία ενός ενοικιαστή από ιδιώτη, όπως ιδιοκτήτη ακινήτου, θα γίνεται μόνο με ρητή συγκατάθεση του ίδιου του πολίτη, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Δικαίωμα διόρθωσης στοιχείων
Οι πολίτες θα διατηρούν το δικαίωμα ενημέρωσης και διόρθωσης τυχόν εσφαλμένων ή παρωχημένων δεδομένων, ώστε να αποφεύγονται αδικαιολόγητοι αποκλεισμοί.
Στα σκαριά και το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους
Παράλληλα με τον «Τειρεσία ενοικιαστών», το υπουργείο σχεδιάζει τη δημιουργία Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους.
Τι θα περιλαμβάνει
Το μητρώο θα λειτουργεί ως χάρτης μη εξυπηρετούμενων οφειλών, με:
-
καταγραφή ληξιπρόθεσμων χρεών
-
στοιχεία για δικαστικές διενέξεις
-
ενημέρωση ανά εξάμηνο από πιστωτές
Συμμετοχή θα έχουν:
-
Τράπεζες
-
Δημόσιο
-
Δήμοι
-
Πάροχοι τηλεπικοινωνιών
Πώς επηρεάζει την αγορά κατοικίας
Αν και ο επίσημος στόχος είναι η σύνταξη ανώνυμων εκθέσεων για τον σχεδιασμό οικονομικής πολιτικής, η εμπλοκή δεδομένων που σχετίζονται με ιδιοκτήτες και ενοικιαστές αναμένεται να αλλάξει τις ισορροπίες στην αγορά ακινήτων, αυξάνοντας τα φίλτρα πρόσβασης στη μίσθωση.
