Σε εφαρμογή τίθεται από σήμερα, Κυριακή 1η Νοεμβρίου 2026, το νέο πλαίσιο για τη μισθολογική διαφάνεια και την ίση αμοιβή μεταξύ γυναικών και ανδρών. Οι νέες ρυθμίσεις, που θεσπίστηκαν με τον ν. 5316/2026 για την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2023/970, εισάγουν σημαντικές υποχρεώσεις για τους εργοδότες του ιδιωτικού τομέα και ενισχύουν τα δικαιώματα ενημέρωσης των εργαζομένων, τόσο κατά τη διαδικασία πρόσληψης όσο και στη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.
Κεντρικός στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι αποδοχές καθορίζονται με βάση την αξία της εργασίας, τα προσόντα και τις απαιτήσεις κάθε θέσης και όχι το φύλο του εργαζομένου. Παράλληλα, προβλέπονται διαδικασίες ελέγχου των μισθολογικών διαφορών, ενώ οι επιχειρήσεις θα πρέπει να διορθώνουν τις αποκλίσεις που δεν δικαιολογούνται από αντικειμενικά κριτήρια.
Μισθολογικές δομές με αντικειμενικά κριτήρια σε όλες τις επιχειρήσεις
Από σήμερα, όλοι οι εργοδότες, ανεξάρτητα από τον αριθμό των εργαζομένων τους, υποχρεούνται να διαθέτουν και να εφαρμόζουν μισθολογικές δομές που διασφαλίζουν την ίση αμοιβή για όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Οι συγκεκριμένες δομές πρέπει να είναι τεκμηριωμένες εγγράφως, να επιτρέπουν τη σύγκριση των θέσεων εργασίας και να προσδιορίζουν με σαφήνεια τα στοιχεία των αποδοχών ανά κατηγορία εργαζομένων. Παράλληλα, θα πρέπει να προβλέπεται διαδικασία αναθεώρησης, ώστε να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται τυχόν ανισότητες.
Η αξιολόγηση των θέσεων θα βασίζεται σε αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια, όπως:
-
Οι δεξιότητες και τα επαγγελματικά προσόντα.
-
Η προσπάθεια και η ευθύνη που απαιτεί κάθε θέση.
-
Οι συνθήκες εργασίας.
-
Η αρχαιότητα και άλλες σχετικές δεξιότητες, όπου αυτές συνδέονται με τις απαιτήσεις της εργασίας.
Τα κριτήρια θα διαμορφώνονται σε συνεργασία με τους εκπροσώπους των εργαζομένων, εφόσον υπάρχουν. Όπου εφαρμόζεται Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να αξιοποιούν τις κατηγοριοποιήσεις και τα μισθολογικά κλιμάκια που προβλέπονται σε αυτή.
Τι αλλάζει στις αγγελίες εργασίας και στις προσλήψεις
Η μισθολογική διαφάνεια ξεκινά ήδη από το στάδιο της αναζήτησης προσωπικού.
Οι αγγελίες και οι προκηρύξεις για την κάλυψη θέσεων εργασίας δεν επιτρέπεται να περιλαμβάνουν αναφορές στο φύλο ή στην οικογενειακή κατάσταση των υποψηφίων ούτε να χρησιμοποιούν κριτήρια που προκαλούν άμεσες ή έμμεσες διακρίσεις.
Επιπλέον, οι υποψήφιοι εργαζόμενοι αποκτούν το δικαίωμα να γνωρίζουν την αρχική αμοιβή ή το εύρος των αποδοχών που προβλέπονται για τη θέση, πριν από την πρώτη συνέντευξη. Η ενημέρωση θα πρέπει να βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια και να περιλαμβάνει τις σχετικές προβλέψεις της Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας, εφόσον υπάρχει.
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή είναι ότι οι εργοδότες δεν θα μπορούν να ζητούν από τους υποψηφίους πληροφορίες για τον μισθό που λάμβαναν σε προηγούμενη εργασία τους. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να αποτραπεί η μεταφορά παλαιότερων μισθολογικών ανισοτήτων στη νέα εργασιακή σχέση.
Οι εργαζόμενοι αποκτούν δικαίωμα ενημέρωσης για τους μισθούς
Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα των εργαζομένων να ζητούν εγγράφως πληροφορίες για τις αποδοχές τους, αλλά και για τις μέσες αμοιβές ανδρών και γυναικών σε κατηγορίες προσωπικού που εκτελούν όμοια εργασία ή εργασία ίσης αξίας.
Οι εργοδότες υποχρεούνται να απαντούν μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα και, σε κάθε περίπτωση, εντός δύο μηνών από την υποβολή του αιτήματος.
Παράλληλα, θα πρέπει να ενημερώνουν κάθε χρόνο το προσωπικό για το συγκεκριμένο δικαίωμα και τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να ασκηθεί.
Η παροχή των πληροφοριών θα γίνεται με σεβασμό στους κανόνες προστασίας των προσωπικών δεδομένων και της εμπιστευτικότητας.
Έλεγχοι για το μισθολογικό χάσμα και υποχρέωση διόρθωσης
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ενισχυμένους ελέγχους για τον εντοπισμό αδικαιολόγητων διαφορών στις αποδοχές ανδρών και γυναικών.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να συγκεντρώνουν και να υποβάλλουν στοιχεία για το συνολικό μισθολογικό χάσμα, τις διαφορές στα bonus, το διάμεσο μισθολογικό χάσμα και τις αποκλίσεις ανά κατηγορία εργαζομένων.
Οι μισθολογικές διαφορές θα πρέπει να αξιολογούνται με βάση αντικειμενικούς παράγοντες, όπως η εμπειρία, τα επαγγελματικά προσόντα, η ευθύνη και οι απαιτήσεις της θέσης. Εάν δεν υπάρχει επαρκής αιτιολόγηση, ο εργοδότης οφείλει να προχωρήσει στις απαραίτητες διορθωτικές ενέργειες.
Πότε ενεργοποιείται η κοινή αξιολόγηση των αμοιβών
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τις περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώνονται σημαντικές μισθολογικές αποκλίσεις μεταξύ γυναικών και ανδρών.
Η διαδικασία της κοινής αξιολόγησης των αμοιβών ενεργοποιείται όταν συντρέχουν σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις:
-
Η μέση μισθολογική διαφορά μεταξύ γυναικών και ανδρών φτάνει τουλάχιστον το 5% σε οποιαδήποτε κατηγορία εργαζομένων.
-
Η διαφορά δεν μπορεί να δικαιολογηθεί με αντικειμενικά και ουδέτερα ως προς το φύλο κριτήρια.
-
Η επιχείρηση δεν έχει διορθώσει την απόκλιση μέσα σε έξι μήνες από την υποβολή των σχετικών στοιχείων.
Στο πλαίσιο της αξιολόγησης εξετάζονται η αναλογία γυναικών και ανδρών σε κάθε κατηγορία προσωπικού, οι μέσες αποδοχές τους, καθώς και τα συμπληρωματικά ή μεταβλητά στοιχεία των μισθών.
Επιπλέον, διερευνάται εάν υπάρχουν διαφορές στην εξέλιξη των αποδοχών εργαζομένων που επέστρεψαν από άδεια μητρότητας, πατρότητας, γονική άδεια ή άδεια φροντίδας.
Σκοπός είναι να εντοπίζονται οι αιτίες των μισθολογικών αποκλίσεων και να καθορίζονται συγκεκριμένα μέτρα για την αποκατάστασή τους, με τη συμμετοχή του εργοδότη και των εκπροσώπων των εργαζομένων.
Πώς μπορούν οι εργαζόμενοι να διεκδικήσουν ίση αμοιβή
Με τις νέες ρυθμίσεις ενισχύονται και οι δυνατότητες των εργαζομένων να διεκδικούν την αποκατάσταση μισθολογικών ανισοτήτων.
Σε περιπτώσεις άνισης μεταχείρισης, θα μπορούν να απευθύνονται στην Επιθεώρηση Εργασίας και στη δικαιοσύνη, ενώ προβλέπεται η δυνατότητα υποστήριξής τους από τον Συνήγορο του Πολίτη και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.
Η μισθολογική διαφάνεια δεν περιορίζεται, επομένως, στην υποχρέωση ενημέρωσης για τις αποδοχές. Συνδέεται με συγκεκριμένες διαδικασίες ελέγχου, εντοπισμού και διόρθωσης των αδικαιολόγητων διαφορών.
Με την εφαρμογή του νέου πλαισίου από σήμερα, 1η Νοεμβρίου 2026, οι εργοδότες καλούνται να προσαρμόσουν τις μισθολογικές τους δομές, ενώ οι εργαζόμενοι αποκτούν περισσότερα εργαλεία για να ελέγχουν εάν αμείβονται ισότιμα για εργασία ίσης αξίας.
