Σημαντικές ανατροπές στον τρόπο εξυπηρέτησης των «κόκκινων δανείων» που είχαν ρυθμιστεί μέσω του νόμου Κατσέλη φέρνει απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία αλλάζει τον τρόπο υπολογισμού των μηνιαίων δόσεων και οδηγεί σε αισθητές μειώσεις για χιλιάδες δανειολήπτες.
Το κρίσιμο ζήτημα που παραμένει ανοιχτό μέχρι την καθαρογραφή της απόφασης είναι αν αυτή θα έχει αναδρομική ισχύ. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) ενδέχεται να υποχρεωθούν σε επιστροφές χρημάτων ή σε συμψηφισμούς ποσών που έχουν καταβληθεί αχρεωστήτως. Παράλληλα, δεν αποκλείεται να υπάρξουν επιπτώσεις και σε άλλες ρυθμίσεις, όπως αυτές του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Τι αλλάζει στον υπολογισμό των δόσεων
Μέχρι σήμερα, οι τόκοι υπολογίζονταν επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου, γεγονός που «φούσκωνε» σημαντικά τις μηνιαίες υποχρεώσεις. Με τη νέα ερμηνεία του Αρείου Πάγου, ο υπολογισμός των τόκων γίνεται πλέον επί της ίδιας της μηνιαίας δόσης, περιορίζοντας δραστικά το τελικό ποσό που καλείται να πληρώσει ο δανειολήπτης.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα δανειολήπτη στον οποίο είχε επιβληθεί δόση 500 ευρώ πλέον τόκων. Με το προηγούμενο καθεστώς, η τελική μηνιαία επιβάρυνση έφθανε τα 700 ευρώ. Εάν η δόση αυτή καταβαλλόταν κανονικά για δύο χρόνια και πλέον, με το νέο σύστημα υπολογισμού η μηνιαία υποχρέωση μειώνεται στα 510 ευρώ. Η διαφορά των 190 ευρώ τον μήνα μεταφράζεται σε συνολικό ποσό 4.560 ευρώ, το οποίο θεωρείται αχρεωστήτως καταβληθέν και μπορεί να συμψηφιστεί με μελλοντικές απαιτήσεις.
Τα αριθμητικά παραδείγματα
Τις μεγάλες αποκλίσεις που προκαλεί η απόφαση ανέδειξε με συγκεκριμένα παραδείγματα η δικηγόρος Αριάδνη Νούκα, μιλώντας στην ΕΡΤ, κάνοντας λόγο για «τεράστιες και δυσανάλογες χρεώσεις» με το προηγούμενο σύστημα.
Οφειλή 100.000 ευρώ με επιτόκιο 3%
- Ετήσιος τόκος επί του κεφαλαίου: 3.000 ευρώ (250 ευρώ τον μήνα)
- Με τον νέο τρόπο υπολογισμού, όταν η μηνιαία δόση είναι 500 ευρώ, ο τόκος περιορίζεται περίπου στα 15 ευρώ τον μήνα.
Δάνειο 120.000 ευρώ – επιτόκιο 4,5% – διάρκεια 20 έτη
- Παλαιά μηνιαία δόση: 767 ευρώ
- Νέα δόση: 522,5 ευρώ
- Μείωση: 244,5 ευρώ τον μήνα
- Ετήσιο όφελος: 2.934 ευρώ
Δάνειο 150.000 ευρώ – επιτόκιο 5% – διάρκεια 25 έτη
- Παλαιά μηνιαία δόση: 887 ευρώ
- Νέα δόση: 525 ευρώ
- Μείωση: 362 ευρώ τον μήνα
- Ετήσιο όφελος: 4.344 ευρώ
«Η διαφορά είναι χαοτική», υπογράμμισε η κ. Νούκα, σημειώνοντας ότι οι ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δεν αποτελούν τραπεζικό προϊόν, αλλά δικαστικά καθορισμένη οφειλή, η οποία πρέπει να εξυπηρετείται χωρίς ανατοκισμό και με γνώμονα την αξιοπρεπή διαβίωση του δανειολήπτη.
Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η απόφαση του Αρείου Πάγου εκτιμάται ότι θα εφαρμοστεί αναδρομικά, καθώς συνιστά ερμηνεία του διατακτικού αποφάσεων που έχουν εκδοθεί τα προηγούμενα χρόνια, ανοίγοντας τον δρόμο για ευρύτερες διεκδικήσεις από τους οφειλέτες.
